II SA/Wr 64/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz - Kremis Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 maja 2019r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody D. z dnia (...) listopada 2018 r. nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 980 (słownie: dziewięćset osiemdziesiąt ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent W. decyzją z dnia (...) kwietnia 2018 r. nr (...) zatwierdził projekt budowlany i udzielił R. R. i M. R. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego, na działce gruntu o numerze ewidencyjnym (...), (...), obręb B. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono, że projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazano, że inwestycja jest zgodna z przepisami techniczno – budowlanymi, projekt budowlany jest kompletny i został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnymi na dzień opracowania projektu zaświadczeniem. Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. P., w którym wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, co ma umożliwić odwołującemu się, złożenie analizy zacieniania działki przez projektowany budynek na działce (...), wykonanej przez osobę niezależną. W ocenie odwołującego się nie wykazano spełnienia warunku z § 13 rozporządzenia warunków technicznych. Wskazał, że projektowany budynek "narzuca przesunięcie budynku o kilka metrów w stronę wjazdu na działkę, przez co musiałby zrezygnować z ganku". Pismem z dnia 19 września 2018 r. A. P. poinformował, że w dniu 14 września 2018 r. uzyskał on pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na swojej działce. Decyzją dnia (...) listopada 2018 roku nr (...) Wojewoda D. po rozpoznaniu odwołania A. P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji, Wojewoda D. przytoczył art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Kolejno wskazał, że projekt budowlany wraz z wnioskiem inwestora o udzielenie na jego rzecz pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego należy uznać za spełniający warunki uzyskania pozwolenia na budowę. Jest również zgodny z uchwałą nr (...) Rady Miejskiej W. z dnia (...) marca 2008 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego północnej części obszaru J. I we W. ( dalej mpzp). Ponadto organ wskazuje, ze przedstawiony projekt budowlany gwarantuje również spełnienie wymagań co do liczby miejsc parkingowych na terenie planowanej inwestycji, spełnia również warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie uregulowane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422). Zachowane zostały również pozostałe przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, a w szczególności dotyczące nasłonecznienia i zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń. Następnie Wojewoda D. wskazał, że projekt budowlany nie narusza również przepisów rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2018 r., poz. 1935). Organ odwoławczy uznał, że projekt budowlany prawidłowy i kompletny z punktu wymagań stawianych przez przepisy art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego. Przyłącza kanalizacji deszczowej, kanalizacji sanitarnej, wody i gazu będą wykonane wg odrębnego opracowania. Ponadto projektant przedłożył oświadczenie, że projekt budowlany został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Do akt sprawy dołączono również opinię Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we W. w zakresie ochrony zabytków archeologicznych z 25 maja 2017 r., oraz decyzję Prezydenta W. z dnia (...) maja 2017 r. zezwalającą na wyłączenie z produkcji rolniczej użytków rolnych położonych na działce nr (...), obręb B.. Projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające stosowne uprawnienia, ponadto została również sporządzona informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Kolejno w uzasadnieniu decyzji wskazano, że nie można uznać za zasadny zarzut naruszenia §13 r.w.t., stanowiący o odległości budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów. W chwili wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, działka odwołującego się była niezabudowana. W konsekwencji powyższy przepis nie mógł zostać naruszony. Wnioski skarżącego odnoszące się do kwestii nasłonecznienia odnoszą się do obiektu, którego projekt budowlany, w chwili wydania rozstrzygnięcia był w trakcie opracowywania, więc nie mogły być one uwzględnione. Odnosząc się do uzyskania przez odwołującego po wniesieniu odwołania pozwolenia na budowę oznacza, ze rozstrzygnięcie organu I instancji pozostaje bez wpływu na możliwości zabudowy, w konsekwencji interes prawny odwołującego nie został naruszony, a zarzuty odnoszące się do stanu faktycznego pozostają bez wpływu na wynik postępowania. Dnia 24 stycznia 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga na decyzję Wojewody D. z dnia (...) listopada 2018 roku, nr (...). Na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a. zaskarżył decyzję w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci; 1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) oraz art. 144 k.c. , przez utrzymanie w mocy decyzji naruszającej uzasadnione interesy osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, oraz prawo własności wynikające z art. 144k.c. , która jednocześnie nie odpowiada warunkom techniczno – budowlanym obejmując obszarem oddziaływania sąsiednią działkę skarżącego, co w konsekwencji uniemożliwia jej zabudowę przez skarżącego zgodnie z projektem budowlanym w zw. z art. 4 Prawo budowlane; 2) §13 i § 60 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – dalej rozporządzenie r.w.t. (Dz.U. 2002 nr 75 poz.690 ze zm.) w zw . z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez brak dopływu światła słonecznego do zaprojektowanego budynku jednorodzinnego na sąsiedniej nieruchomości, na który skarżący otrzymał decyzję zatwierdzającą projekt i udzielającą pozwolenia na budowę, co w konsekwencji powoduje pełne zacienienie pomieszczeń na stały pobyt ludzi; 3) art. 7 k.p.a. , 77 k.p.a. , 80 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ I i II instancji podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w związku z objęciem obszarem oddziaływania i zacienianiem poprzez zaprojektowany budynek dwulokalowy na sąsiednią nieruchomość w związku z § 13 i § 60 rozporządzenia r.w.t. z dnia 12 kwietnia 2002 r. 3a) § 13 r.w.t. – błędna interpretacja przepisu i nie zastosowanie jego treści w stosunku do sąsiedniej nieruchomości tj. działki nr (...), dla której wydana została decyzja pozwolenia na budowę, 3b) § 60 r.w.t. – pominięcie przepisu w analizie sprawy w trakcie postępowania i uzasadnieniu decyzji 4) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. art. 107§ 3 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. oraz art. 75 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, na którym powinno być oparte rozstrzygnięcie oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie dowodu w postaci: 4a ) wykonanej na zlecenie skarżącego analizy zacieniania dla przedmiotowej działki w dniu 21 marca oraz 21 września ( w dniach równonocy) obejmującą zaskarżony projekt budynku dwulokalowego na działce nr (...) oraz budynek jednorodzinny zaprojektowany na działce nr (...), 4b) Planu zagospodarowania terenu działki nr (...) stanowiącego wyciąg z zatwierdzonego przez Prezydenta W. projektu budowlanego, 4c) decyzji zatwierdzającej projekt i udzielającej skarżącemu pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego na działce nr (...) ( decyzja nr(...) z dnia (...) września 2018 roku); 5) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez organ II instancji bez poinformowania strony (skarżącego) o zebraniu kompletu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z nim przed wydaniem decyzji przez co organ uniemożliwił skarżącemu wzięcie czynnego udziału w sprawie, czym naruszył jej prawo do czynnego uczestnictwa w każdym studium postępowania i wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego oraz możliwości przedłużenia istotnych dla sprawy kolejnych dowodów w postaci szerszej analizy nasłonecznienia w związku z objęciem obszarem oddziaływania działki nr (...) przez zaprojektowany na działce budynek dwulokalowy. W związku z powyższym skarżacy wniósł o : uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji z powodu wskazanych naruszeń, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ niższej instancji, zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi, A. P. wskazał, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję ustalił stan faktyczny jedynie na podstawie projektu budowlanego dla działki nr (...) oraz treści odwołania skarżącego. Jednocześnie nie uwzględniono wniosku dowodowego wniesionego w sprawie dnia 19 września 2018 roku w postaci: a) wykonanej na zlecenie skarżącego analizy zacienienia dla przedmiotowej działki w dniu 21 marca oraz 21 września ( w dniach równonocy) obejmującą zaskarżony projekt budynku dwulokalowego na działce nr (...) oraz budynek jednorodzinny zaprojektowany na działce (...), b) planu zagospodarowania terenu działki (...) stanowiącego dokument będący wyciągiem z projektu budowlanego, c) decyzji zatwierdzającej projekt i udzielającej skarżącemu pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego na własnej działce nr (...). Organ odwoławczy uznał "okoliczność, że odwołujący, już po wniesieniu odwołania, złożył wniosek o pozwolenie na budowę i uzyskał pozytywne rozstrzygnięcie, oznacza, że rozstrzygniecie organu pierwszej instancji pozostaje bez wpływu na możliwość zabudowy działek sąsiednich. W konsekwencji interes prawny odwołującego się nie został naruszony, a zarzutu odnoszące się do naruszenia interesu faktycznego pozostają bez wpływu na wynik postępowania". Oparcie decyzji jedynie na projekcie zabudowy działki nr (...) przy jednoczesnym zaniechaniu zbadania zacienienia działki sąsiedniej (...) przez obiekt, który swoim obszarem oddziaływania znacznie przekracza granice działki nr (...) i obejmuje znaczną część sąsiedniej działki (...), pomimo przedstawionych w sprawie dowodów stanowią istotną wadę przeprowadzonego postępowania, która miała wpływ na treść wydanej decyzji. Kolejno skarżący wskazuje na ograniczenie dostępu światła słonecznego dla jego działki w stopniu, który nie pozwoliłyby na spełnienie warunku 3 godzin nasłonecznienia w dniach równonocy w godzinach 7:00 – 17:00 w myśl § 60 r.w.t. oraz zlokalizowanie tak wysokiego budynku (11,54 m w kalenicy) zaledwie 3m od granicy działki spowoduje przekroczenie dopuszczalnej odległości obiektu przesłaniającego względem obiektu przesłanianego (odległość między budynkami wynosi 6m, podczas gdy odległość między budynkiem dwulokalowym a oknem w pomieszczeniu na pobyt ludzi w budynku jednorodzinnym na działce (...) to 7,20m, z czego odległość ściany budynku dwulokalowego do granicy z działką (...) wynosi 3 m , a odległość między oknem w pomieszczeniu na pobyt ludzi i w budynku jednorodzinnym zwróconym w stronę działki (...) zlokalizowanym w południowej elewacji, w podcieniu budynku wynosi 4,20 m – jest zatem zgodna z przepisami prawa budowlanego i rozporządzenia r.w.t.), w związku z czym wysokość przesłaniania jest większa od dopuszczalnej a odległość budynku z pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi ( bud. na dz. (...)) od innych obiektów (bud. na dz. (...)) uniemożliwia naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, co jest naruszeniem § 13 r.w.t. – zbyt mała odległość, budynek dwulokalowy jest za wysoki. Powyższe argumenty są istotnym i uzasadnionym naruszeniem interesów osób trzecich (właściciela działki (...)) , gdyż budynek dwulokalowy na działce (...) uniemożliwia zabudowę działki (...) zgodnie z projektem budowlanym. Przy czym należy zauważyć, ze projekt budynku jednorodzinnego mający powstać na działce (...) ogranicza swoim oddziaływaniem jedynie do granic działki (...), nie wpływając w żaden sposób na możliwość zabudowy sąsiednich działek. Zupełnie odwrotna sytuacja występuje w zaskarżonym projekcie budynku dwulokalowego na działce (...), który to obszarem oddziaływania obejmuje sąsiednią dz. (...) znacznie ograniczając możliwości jej zabudowy. Na potwierdzenie swoich twierdzeń skarżący przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych. Następnie skarżący wskazał, że w zaskarżonej decyzji Wojewoda nie zbadał w wystarczającym zakresie oddziaływania inwestycji na działce (...) względem inwestycji mającej powstać na działce (...), która została objęta obszarem oddziaływania z budynku dwulokalowego na dz. (...). Oddziaływanie to jak podano wcześniej narzuci znaczne i dodatkowe ograniczenie w zabudowie działki sąsiedniej. Tym bardziej, że przedstawiono w sprawie dowody w postaci analizy zacienienia oraz zatwierdzonego przez organ I instancji planu zagospodarowania działki nr (...) wraz z decyzją udzielającą pozwolenia na budowę. Zdaniem skarżącego, naruszenie art. 10 k.p.a. przez organ I instancji miało istotny wpływ na wynik postępowania, z uwagi na to, że projektant przedstawił istotne informacje w sprawie zacieniania budynku co miało wpływ na możliwość zabudowy działki skarżącego (wszelkie wyjaśnienia projektanta w sprawie zacienienia są istotne, gdyż dotyczą obszaru oddziaływania na sąsiednią nieruchomość i mogłyby warunkować jej zabudowę), o czym skarżący nie mógł dowiedzieć się przed wydaniem decyzji pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie na podstawie art. 151 p.p.s.a. Organ wskazał, ze okoliczności faktyczne i prawne stanowiące motywy rozstrzygnięcia zostały wyczerpująco przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewody D. Organ wyjaśnił również, że analizując ponownie sprawę organ brał przede wszystkim pod uwagę kwestie spełnienia przez inwestora wymogów określonych w art. 32 i 35 Prawa budowlanego i uznał, że organ pierwszej instancji nie mógł negatywnie rozpatrzyć wniosku inwestora. Odnosząc się do argumentu skarżącego dotyczącego nieuwzględnienia przez organy kwestii przesłania nasłonecznienia działki sąsiedniej przez planowaną inwestycję, organ wskazuje, że w dacie wydania decyzji organu pierwszej instancji jak i w dacie wydania decyzji organu odwoławczego nieruchomość skarżącego nie była zabudowana. Wobec nietrafności zarzutu naruszenia § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie za oczywiście niesłuszne uznać należy zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Odnosząc się do skargi sporządzonej przez A. P. organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa przez organy administracji architektoniczno – budowlanej, w związku z tym zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego jest nieuprawniony.. Zdaniem Wojewody D. przedmiotowa decyzja została wydana w oparciu o prawidłowy stan faktyczny, z zachowaniem przepisów prawa materialnego i postępowania oraz odpowiada prawu. Dnia 29 kwietnia 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęło pismo uczestników postępowania M. i R.R. w którym wnieśli o oddalenie skargi. Podnieśli, że skarżący w ciągu sześciu miesięcy złożył w postępowaniach dotyczących pozwoleń na budowę na działce nr (...) i nr (...) aż pięć różnych koncepcji bądź projektu planowanego budynku. Za każdym razem modyfikowano poprzednio złożony projekt w ten sposób aby – uwzględniając budynek na działce nr (...) – nie spełniał on wymogów określonych w rozporządzeniu. Poza tym wątpliwym jest, aby skarżący faktycznie zamierzał zrealizować zatwierdzony projekt, o czym świadczy planowane rozmieszczenie pomieszczeń i otworów okiennych w byle budynku. Dnia 13 maja 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęła odpowiedź skarżącego na pismo uczestników. Dnia 23 maja 2019 r. do tutejszego sądu wpłynęło pismo uczestników będące odpowiedzią na pismo skarżącego złożone dnia 13 maja 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Badanie pod tym kątem zaskarżonej decyzji doprowadziło do uznania przez Sąd, że skarga jest uzasadniona. Decyzja Wojewody z dnia (...) listopada 2018 r. wydana została z naruszeniem przepisów prawa. Zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia (...) września 2018 r. udzielającą R. R. i M.R. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego, na działce gruntu o numerze ewidencyjnym (...), (...), obręb B.. Organy obu instancji stwierdziły, że przedłożony przez inwestora projekt spełniał wszystkie wymagania określone w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 290 z późn. zm.). Skarżący od początku postępowania administracyjnego twierdził konsekwentnie, że budowa budynku w takim kształcie i usytuowaniu na działce narusza jego uzasadnione interesy, ponieważ spowoduje zacienienie należącej do nich niezabudowanej działki nr (...), na której zamierza w przyszłości wybudować dom mieszkalny, a więc zarzucił wydanie decyzji z naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Działalność budowana unormowana przez przepisy prawa budowlanego, realizuje się w sferze określonego istniejącego stanu faktycznego i zwykle wywiera wpływ na jego zmianę, jednocześnie dokonuje się w sferze istniejących stosunków prawnych, dotyczących przeważnie prawa do rzeczy i może powodować naruszenie tych stosunków czy tego prawa. Art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego ma charakter zasady ogólnej i wynika z niego, że poszanowaniu podlegają nie wszystkie, a jedynie uzasadnione (kwalifikowane) interesy osób trzecich. Nie chodzi w nim o wszelkie utrudnienia jakie może spowodować planowana inwestycja, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych, nie zaś interesów faktycznych innych osób. O naruszeniu interesów osób trzecich w rozumieniu tego przepisu można więc mówić tylko wtedy, gdy zostały naruszone w tym względzie konkretne normy (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2006 r. II OSK 643/05, LEX nr 198341). Skarżący wykazał, że nie do końca organy rozważyły wszelkie aspekty sprawy, w tym możliwość swobodnej zabudowy jego działki. W jego ocenie projekt tak zaprojektowanego budynku nie jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi, konkretnie z § 13 i § 60 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422). Podkreślenia wymaga, że przepisy te dotyczą istniejącej i projektowanej zabudowy. Organy ustaliły, że projektowany budynek spełnia wymagania tego przepisu. Oczekiwanie skarżącego żeby organ badał czas nasłonecznienia w budynku, który dopiero ma zamiar zbudować, na który otrzymał już pozwolenie na budowę (na etapie prowadzenia postępowania odwoławczego), w ocenie Sądu znajduje oparcie w przepisach prawa i uzasadnia zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 64 Konstytucji RP w związku z § 13 i § 60 oraz art. 7 i 77 k,p.a. Organ odwoławczy nie zbadał, czy a jeżeli tak to w jaki sposób będzie oddziaływać projektowany budynek R. i M. R. na projektowany budynek skarżącego. Podkreślenia wymaga, że na etapie postępowania odwoławczego uległ zmianie stan faktyczny sprawy (do obrotu prawnego weszła decyzja wydana przez Prezydenta W. z dnia (...) września 2018 r. nr (...) udzielająca pozwolenia na budowę na działce skarżącego nr (...)). Nie jest istotne, że decyzja ta nie uzyskała w chwili orzekania przez organ odwoławczy przymiotu ostateczności. Wystarczającym dla organu był fakt istnienia drugiego projektu budowlanego, w którym określono parametry drugiego budynku mieszkalnego. Oznaczało to w ocenie Sądu obowiązek analizy projektu budowlanego dla budynku na działce nr (...) w konfrontacji z projektem budowlanym dla budynku na działce nr (...). Organ odwoławczy powinien był przeanalizować zakres ograniczeń wynikających z realizacji projektowanego budynku na działce nr (...) w stosunku do planowanego i już zaprojektowanego budynku na działce nr (...). Szczególnego podkreślenia wymaga wskazanie, że ograniczenia własności należy rozumieć jako "wynikające z przepisów prawa (bezpośrednio lub z rozstrzygnięć organów władzy publicznej) uwarunkowania ograniczające treść lub sposób korzystania z własności, w tym nakładające określone obowiązki na właściciela wobec przedmiotu własności lub też zobowiązujące go do znoszenia określonego oddziaływania na przedmiot własności" (zob. J. Sommer, Ochrona środowiska a prawo własności, Wrocław 2000, s. 7–8). Uzasadnione interesy osób trzecich, o których mowa w tym przepisie art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, to nie interesy prywatne będące pod ochroną prawa prywatnego (cywilnego), lecz publiczno-prywatne leżące w sferze zainteresowania prawa publicznego. O ile nie jest dopuszczalne, aby organ administracji publicznej rozstrzygał kwestie o charakterze cywilnoprawnym należące do właściwości sądów powszechnych, to okoliczność, iż właściciel nieruchomości sąsiedniej planuje dokonać jej zabudowy na podstawie decyzji administracyjnej, nie wyklucza możliwości wyrządzenia przez taką budowę ograniczenia prawa własności sąsiedniej nieruchomości. Zabudowa nieruchomości na podstawie pozwolenia na budowę może doprowadzić, na co zwraca uwagę skarżący, do znacznego zacienienia jego nieruchomości, na której ma powstać też budynek mieszkalny. W konsekwencji, Sąd stoi na stanowisku, że w sytuacji gdy w obrocie prawnym istnieją dwie decyzje administracyjne - pozwolenia na budowę (nawet nieostateczne) dotyczące działek sąsiednich, organ architektoniczno-budowlany powinien dokonać analizy oddziaływania projektowanego budynku mieszkalnego (z działki nr (...)) na projektowany budynek mieszkalny na działce sąsiedniej (na działce nr (...)) również z uwzględnieniem przepisów dotyczących przesłaniania i nasłonecznienia (§ 13 i 60 rozporządzenia). Ważny jest bowiem cel tych przepisów a nie jak błędnie twierdzi to organ - ich literalne brzmienie. Zakres kontroli projektu budowlanego przez organ architektoniczno-budowlany ma ograniczony charakter. Nie zwalnia to jednak organu od obowiązku czuwania nad zachowaniem praw osób trzecich, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w których właściciele nieruchomości sąsiedniej zgłaszają konkretne zastrzeżenia dotyczące odległości pomiędzy obiektem przewidzianym przez inwestora do realizacji a granicami tejże nieruchomości sąsiedniej. Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę nie jest do pogodzenia z obowiązującym porządkiem prawnym sytuacja, w której zgoda na realizację określonej inwestycji w praktyce znacznie ogranicza a niekiedy i wyklucza realizację inwestycji na nieruchomości sąsiedniej. Wobec konstytucyjnej równości wobec prawa o prawie do zabudowy nie może decydować zasada, "kto pierwszy, ten lepszy". Ochrona interesów osób trzecich w zasadzie konkretyzuje się w konieczności przestrzegania nie tylko warunków technicznych ale i innych przepisów prawa, w tym prawa miejscowego. Regułę tę w przekonaniu Sądu należy rozumieć w ten sposób, że ocena zgodności przedstawionego projektu budowlanego z przepisami dokonywana winna być także w odniesieniu do możliwości zabudowy nieruchomości sąsiedniej. Innymi słowy organ architektoniczno-budowlany winien sprawdzić czy i na ile kryteria prawne, którym formalnie odpowiada przedłożony projekt, będą w porównywalnym stopniu spełnione dla inwestycji na działce sąsiedniej. Podobnie, choć w nieco innym stanie faktycznym, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 28 lutego 2017 r. II OSK 1629/15), który wskazał, że prawa do zabudowy nie należy rozumieć w ten sposób, że przepis art. 4 ma pierwszeństwo przed innymi przepisami ustawy - Prawo budowlane. Ochrona prawa własności dotyczy wszystkich podmiotów prawa w równym stopniu i wolność zabudowy nie upoważnia do lekceważenia uzasadnionych interesów prawnych innych podmiotów. Dlatego inwestor chcący realizować przysługujące mu prawo do zabudowy musi mieć na względzie analogiczne prawa innych. W związku z tym, że własność i inne prawa majątkowe podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej, każdy właściciel nieruchomości ma prawo dokonać budowy, rozbudowy w taki sposób, by nie utrudniać właścicielom nieruchomości sąsiednich takich samych działań ( co nie oznacza realizacji identycznej inwestycji) w stosownym, wybranym przez nich czasie. Zatem inwestor, który pierwszy zabudowuje swoją działkę, nie ma tylko z tego tytułu dodatkowych, większych uprawnień. W tym kontekście podnoszony przez skarżącego A. P. zarzut uznać należy za uzasadniony. Sąd wskazuje, że Wojewoda wydając kontrolowaną decyzję oparł ją na błędnym ustaleniu braku potrzeby analizy znanych już z projektów budowlanych parametrów obu inwestycji, wskazując że działka skarżącego jest niezabudowana. W tym miejscu wymaga podkreślenia, że sąd administracyjny nie może w powyższych kwestiach zastąpić organu, bowiem zgodnie z art. 184 Konstytucji RP sprawuje on, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sąd administracyjny na skutek zaskarżenia działania lub zaniechania organu nie przejmuje sprawy administracyjnej jako takiej do końcowego jej załatwienia, lecz ma jedynie skontrolować pod względem legalności działanie tego organu. Z tego względu sąd administracyjny, co do zasady, nie może zastępować organu administracji i dokonywać za organ analizy stanu faktycznego sprawy a w konsekwencji wydawać końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Przejęcie przez sąd administracyjny kompetencji organu administracji do końcowego załatwienia stanowiłoby wykroczenie poza konstytucyjnie określone granice sądowej kontroli administracji publicznej. Powyższe rozważania świadczą o tym, że ocena złożonego przez inwestorów wniosku o wydanie pozwolenia na budowę dokonana została przez Wojewodę z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a., który obliguje organ do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz z naruszeniem art. 80 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Naruszenie to niewątpliwie mogło mieć zaś wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo, poza zakresem zgłoszonych zarzutów, działając w oparciu o przepis art. 134 p.p.s.a, Sąd dokonał kontroli sprawy w jej całokształcie i stwierdził, że organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W. w ogóle nie rozważał charakteru zabudowy w obszarze projektowanej inwestycji w kontekście zapisów obowiązującego dla tego ternu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazując na charakter zabudowy, Sąd ma na uwadze, że organ nie rozważył, czy projektowany budynek to jeden budynek wolnostojący czy też są to dwa budynki w zabudowie bliźniaczej posadowione na jednej działce, a jeśli tak to należałoby rozważyć czy plan miejscowy dopuszcza taką możliwość skoro przedmiotowe działki nie są zbyt szerokie. Obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla tego obszaru wprowadza przeznaczenie 9.MNU. W § 18 ust. 2 pkt 3 m.p.z.p. zastrzeżono, że budynki mieszkalne jednorodzinne dopuszcza się wyłącznie jako wolnostojące. W § 10 ust. 2 pkt 1 a) planu dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej określa się 2 miejsca postojowe na 1 dom mieszkalny. Ma to znaczenie przy ustalaniu charakteru zabudowy (1 dom wolnostojący czy 2 w zabudowie bliźniaczej). Z załączonego projektu budowlanego wynika ( k. 25 i k.29), że do przedmiotowego budynku są zaprojektowane 2 niezależne wejścia do dwóch symetrycznie zaprojektowanych bliźniaczych "mieszkań" ( czy też "domów"), dwa niezależne wjazdy na jedną działkę i dwa dojścia na działkę, również dwa garaże. Gdyby w wyniku analizy przez organ projektu i planu miejscowego okazało się, że jest to jednak bliźniak – to wówczas wymagane są cztery miejsca postojowe. W badanym projekcie są natomiast dwa miejsca postojowe w garażach, bowiem do utwardzonych części posesji brak jest zaprojektowanego z drogi wjazdu (wjazdy zaprojektowano tylko do garaży). To, że inwestor który jest jednocześnie projektantem nazwał, że jest to "projekt budowlany budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego dwulokalowego" nie oznacza, że przesądza to, iż taki charakter ma ten budynek. Ocena powyższego należy do organu rozpatrującego sprawę. Na koniec odnotować należy na pewną niedbałość w dokumentacji projektowej. Otóż Sąd stwierdził błędy w projekcie: - z opisu wynika, że karty 30 i 31 Projektu zawierają rzut poddasza, co oznaczałoby że brak jest rzutu I pietra (chyba że karta 30 jest rzutem I piętra ale błędnie opisana), - na karcie 19 Projektu zaznaczono w tabeli, że poddasze to przestrzeń użytkowa z łazienką, podobnie na k. 8 zapisano poddasze użytkowe, natomiast na k. 31 Projektu zapisano inaczej, że jest to przestrzeń nieużytkowa z łazienką + taras. Przy tym organ w ogóle nie wyjaśnił, czy taras jako stropodach (część płaska) na tej kondygnacji jest w ogóle dopuszczalny według planu miejscowego.. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni sformułowane przez Sąd oceny prawne, w razie stwierdzenia takiej potrzeby, uzupełni postępowanie wyjaśniające i ustosunkuje się należycie do wszystkich zarzutów i zastrzeżeń prezentowanych przez strony. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), uchylił kontrolowaną decyzję Wojewody. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy. | |