II SA/Wr 646/09

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia .... Nr .... w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej w sprawie samowolnie wybudowanej wiaty magazynowej opon i felg postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w zakresie przekraczającym kwotę 400 zł (czterysta złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wraz ze skargą na wyżej oznaczone postanowienie złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie go z kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, łączny ich dochód netto wynosi ok. 1.900 zł, a mają znaczne wydatki w związku ze swoim schorzeniami (nadciśnie, depresja). Wśród posiadanych składników majątkowych wymienił dom o pow. 120 m2. Dodał, że spłaca kredyt hipoteczny (80.000 zł) zaciągnięty na zakup ww. domu (rata ok. 900 zł) oraz ponosi następujące wydatki: opłata za energię elektryczną - ok. 120 zł; za wodę- ok. 80 zł; za gaz- ok. 100 zł; wydatki na lekarstwa- ok. 200 zł; wydatki na wyżywienie- ok. 450 zł; koszt opału na zimę- 2.000 zł. W piśmie z dnia 26 stycznia 2010 r. wnioskodawca poinformował, że posiada na koncie bankowym kwotę 1.500 zł i oświadczył, że jest w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 200-400 zł. Dodał, że od czasu do czasu pomaga im syn. Z załączonych do pisma rachunków wynika, że skarżący zobowiązany jest do następujących wydatków: opłata za energię elektryczną- 156, 84 zł; za wywóz śmieci- 54, 25 zł; za wodę- 138, 44 zł; podatek od nieruchomości (za kwartał)- 235 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Podniesione przez skarżącego w toku postępowania okoliczności wskazują na zasadność uwzględnienia wniosku w części. Konieczność partycypowania przez skarżącego w kosztach sądowych (choćby w pewnym zakresie) znajduje uzasadnienie w posiadanej przez niego sytuacji materialnej, w szczególności, iż sam wnioskodawca przyznał, iż jest w stanie uiścić wpis sądowy do wysokości 400 zł i wskazał, że posiada na rachunku bankowym oszczędności w wysokości 1.500 zł. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze, że przedmiotowa wiata powstała w interesie syna skarżącego oraz uwzględniając treść art. 128 i art. 87 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego (uprawniających do dochodzenia alimentów od osób najbliższych), to teraz raczej syn skarżącego winien wesprzeć finansowo wnioskodawcę, który znajduje się w trudnej sytuacji materialnej (w tym nie ma wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego). Do oceny bowiem możliwości uiszczenia przez skarżącego kosztów postępowania nie jest istotne źródło, z którego czerpie ona środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Zaznaczyć należy, iż dochody skarżącego i jego żony mają charakter stały, a nie mają nikogo na utrzymaniu. Również potrącenie egzekucyjne z renty żony skarżącego wkrótce powinno się skończyć. Dodać należy, iż spłata rat kredytu czy pożyczek nie stanowi wydatku niezbędnego, który mógłby mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.