II SA/Wr 649/03

WyrokWSA we Wrocławiu2005-07-21

Skład orzekający: Julia Szczygielska, Halina Kremis, Alicja Palus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy odrzucająca zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dotyczący przebiegu obwodnicy i zmiany funkcji terenu, narusza prawa nabyte właścicieli nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała rady gminy odrzucająca zarzut do projektu planu zagospodarowania przestrzennego została podjęta zgodnie z prawem. Uzasadnienie uchwały w sposób wystarczający wyjaśniło celowość przyjętych ustaleń dotyczących przebiegu obwodnicy i nie wykazało niezasadności zarzutów skarżących w zakresie nazewnictwa dróg, zmiany funkcji terenu czy wpływu na środowisko. Ewentualne ograniczenie prawa własności, będące konsekwencją realizacji planu, nie naruszało jego istoty i było zgodne z linią orzeczniczą sądów.
Stan faktyczny
Skarżący J. Z.-C. i M. C. wnieśli skargę na uchwałę Rady Miejskiej J. G. odrzucającą ich zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obwodnicy osiedla M. Zarzuty dotyczyły zmiany przebiegu obwodnicy, zmiany funkcji terenu z mieszkaniowej na mieszkalno-usługową, wadliwej kategoryzacji drogi oraz wpływu na środowisko i walory estetyczne nieruchomości. Skarżący podnosili naruszenie praw nabytych i przepisów k.p.a. oraz ustawy o drogach publicznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędzia NSA Halina Kremis, Asesor WSA Alicja Palus (sprawozdawca), Protokolant Iwona Borecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2005r. sprawy ze skargi J. Z.-C. i M. C. na uchwałę Rady Miejskiej J. G. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutu wniesionego do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obwodnicy osiedla M. w J. G. oddala skargę Rada Miejska J. G. uchwałą Nr [...] z dnia [...] r. podjętą na podstawie art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.) oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) odrzuciła zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obwodnicy osiedla M. w J. G., w śladzie drogi krajowej nr [...], wniesiony przez J. Z.-C. i M. C., reprezentowanych przez pełnomocnika adw. K. K. z Kancelarii Adwokackiej w J. G. ul. Z. [...], kwestionujący ustalenia przyjęte w projekcie planu dotyczące projektowanego przebiegu obwodnicy oraz warunków jej realizacji i przeznaczenia terenu, w obrębie którego położona jest nieruchomość Państwa C.. Wskazano w uchwale jednocześnie, że uzasadnienie faktyczne i prawne zawiera załącznik nr 1 (§ 1 uchwały), a ponadto w § 2 powierzono wykonanie uchwały Prezydentowi Miasta J. G., natomiast w § 3 postanowiono, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia. W uzasadnieniu faktycznym i prawnym Rada Miejska wyjaśniła, że w piśmie z dnia [...] r. formułującym zarzuty pełnomocnik J. Z.-C. i M. C. zakwestionował następujące ustalenia w/w planu: a) zmianę przebiegu projektowanej obwodnicy z "północnego" - ustalonego w obecnie obowiązującym miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta J. G. na "południowy" - mniej korzystny - w ocenie wnoszących zarzut - co spowoduje w efekcie pogorszenie stanu środowiska i niemożność dalszego korzystania przez nich z nieruchomości położonej przy ul. B. C. [...], b) zamianę funkcji terenu z mieszkaniowej na mieszkalno-usługową, w obrębie którego usytuowana jest nieruchomość Państwa C. i spowodowanie obniżenia dopuszczalnych standardów jakości środowiska c) wadliwie przyjętą systematykę w nazewnictwie drogi, niezgodną z ustawą z dnia 21 marca 1995r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2000r., Nr 71, poz. 838) d) obniżenie walorów funkcjonalno-użytkowych i estetycznych nieruchomości wskutek zastosowania elementów czynnej ochrony akustycznej wzdłuż projektowanej obwodnicy. Odnosząc się do poszczególnych kwestionowanych ustaleń planu (oznaczonych kolejnymi literami) powołano w uzasadnieniu następujące okoliczności: Ad. a: Budynek mieszkalny położony przy ul. B. C. [...] został wybudowany przez Państwa C. w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r, dla której podstawą był obowiązujący wówczas miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta J. G. uchwalony uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w J. G. Nr [...] z dnia [...] r. Zgodnie z tym planem projektowana obwodnica osiedla M. przebiegała po stronie południowej ciągu osadniczego osiedla M., analogicznie do rozwiązania przyjętego w sporządzonym obecnie planie, zatem decyzja o zakupie gruntu i realizacji budynku mieszkalnego podjęta była przez wnoszących zarzut ze świadomością przyszłego przebiegu w jego sąsiedztwie drogi krajowej (taki bowiem status miała planowana obwodnica). Obecnie obowiązujący plan miejscowy, sankcjonujący przebieg północny drogi został uchwalony uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w J. G. z dnia [...] r. i opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa Jeleniogórskiego Nr 8 poz. 71 z dnia 6 kwietnia 1992r., a zatem ponad 2 lat po wydaniu pozwolenia na budowę domu. Zgodnie z projektem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obwodnicy osiedla M. w śladzie drogi krajowej nr [...] w rejonie nieruchomości wnoszących zarzut projektowana obwodnica przebiega w obrębie istniejącego pasa drogowego i zostanie jedynie zmodernizowana. Projekt planu wprowadza ustalenia mające na celu ochronę przyległych terenów mieszkaniowych i złagodzenie obecnych uciążliwości. Przebudowa drogi nie wiąże się ze zmianą organizacji ruchu, nie planuje się także nowych włączeń, a zatem inwestycja ta nie wpłynie na natężenie ruchu, a jedynie poprawi standardy jakościowe i bezpieczeństwo. Realizacja ustaleń planu (na omawianym odcinku drogi) nie wywoła także zmian w stanie środowiska o jakich mowa w zarzucie - cytowane zapisy z prognozy oddziaływania na środowisko odnoszą się do skutków realizacji nowego odcinka, biegnącego przez nie przekształcone obszary rolne i leśne. Równocześnie w związku z uchwaleniem planu wnoszący zarzut uzyskują gwarancje określone w art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139) chroniące ich przed ryzykiem spadku wartości nieruchomości bądź ograniczeniami w możliwości dotychczasowego korzystania z nich. Ad. b: Zgodnie z przywołanym w zarzucie obowiązującym aktualnie miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta J.G. teren, na którym usytuowana jest rozpatrywana nieruchomość oznaczony jest symbolem 19 MR/RL i określony jako tereny istniejącego zespołu zabudowy zagrodowej i lasów - do zachowania. Jako przeznaczenie uzupełniające dopuszcza się usługi podstawowe, zieleń, ogrodnictwo, sady, nieuciążliwe nakłady rzemieślnicze i urządzenia obsługi rolnictwa. Nie nastąpiła więc zmiana przeznaczenia. Projekt nie obniża parametrów i wymogów w zakresie ochrony środowiska, a jedynie określa wartości dopuszczalne równoważnego poziomu hałasu (ustalone prawem powszechnym) klasyfikując omawiany obszar jako tereny zabudowy mieszkaniowej z usługami - odpowiednio do obecnego i planowanego przeznaczenia. Ad. c: Przyjęta w planie kategoryzacja elementów układu komunikacji publicznej ma swoje umocowanie (poza w/w ustawą) w przepisach art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430). Regulacje zawarte w projekcie planu odpowiadają wymaganiom w/w przepisów, pozostają także w zgodzie z art. 43 ustawy o drogach publicznych. Projektowana krawędź jezdni oddalona jest od budynku o 14 m (odległość wymagana ustawą - 10 m). Projekt planu uzyskał wszystkie wymagane uzgodnienia i opinie i żadna z właściwych w tym zakresie instytucji branżowych nie wniosła zastrzeżeń co do zgodności ustaleń planu z obowiązującym prawem i sztuką planistyczną. Ad. d: Plan nie przesądza jakie (w sensie materiałowym i planistycznym) elementy czynnej ochrony akustycznej mają być zastosowane dla ochrony terenów mieszkaniowych. Przesądzanie z góry, że popsują one atrakcyjność, funkcjonalność i walory techniczno-użytkowe posesji wyprzedza rozpoznany stan rzeczy. W praktyce mogą to być budowle wykonane z materiałów o różnorodnej formie i kolorystyce, intensywne pasy zieleni, bądź odpowiednio dobrana stolarka otworowa. Ponadto elementy czynnej ochrony akustycznej stosowane są w celu poprawienia standardów akustycznych oraz bezpieczeństwa w obrębie posesji i trudno zgodzić się z tezą, że wpłynie to negatywnie na jej walory. W wypadku decyzji o zastosowaniu ekranów akustycznych zostaną one zamontowane w obrębie pasa drogowego, w sąsiedztwie północnej granicy posesji (nie wpłyną więc na jej zacienienie) z uwzględnieniem wymaganych procedur formalno-prawnych mających na celu ochronę interesu osób trzecich. W zakończeniu uzasadnienia wyjaśniono, że o odrzuceniu zarzutu zadecydował priorytetowy dla rozwoju miasta i interesu publicznego charakter planowanej inwestycji, a także jej ponadlokalne znaczenie jako drogi prowadzącej ruch o znaczeniu międzynarodowym. Wpływ na to miał także fakt poprzedzenia prac planistycznych wykonaniem 3 wariantowych koncepcji programowo-przestrzennych obwodnicy w oparciu o które dokonano wyboru jej przebiegu jako najkorzystniejszego z punktu widzenia kosztów inwestycji, ingerencji w zasoby środowiska przyrodniczego i kulturowego oraz dostępności gruntów i kosztów ich pozyskania. Na opisaną powyżej uchwałę skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu wnieśli J. Z.-C. i M. C., zarzucając naruszenie przepisów art. 7, art. 77 i art. 107 kpa oraz art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie praw nabytych. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej uchwały i wstrzymanie jej wykonania oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wyjaśnili, że są współużytkownikami wieczystymi działki nr [...] i działki do niej przyległej oraz działki nr [...] i nr [...] przy ul. B. C. [...] w J.G., na której usytuowany jest budynek mieszkalny typu bliźniak, wybudowany zgodnie z decyzją z dnia [...] r., stanowiący odrębną własność. Wszystkie nieruchomości zgodnie z dotychczas obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego zlokalizowane są w strefie mieszkaniowej i ten fakt oraz położenie w otulinie parku krajobrazowego wpływały na cenę nabycia oraz przesądziły o decyzji zakupu. Skarżący podali następnie, że w dacie zakupu i początkowej fazie realizacji budowy domu trwały prace planistyczne zakończone podjęciem w dniu [...] r. uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który skoncentrował przebieg obwodnicy Osiedla M. na północy z ominięciem ciągu osadniczego Osiedla. Wg ustaleń tego planu planowana obwodnica przebiegała na północ od Osiedla M. i wchodziła z tzw. węzła g. w ul. Ł. a nie ul. W.. To rozwiązanie powodowało odciążenie od ruchu kołowego tego odcinka ulicy W., której ranga miała spaść do drogi wojewódzkiej, powiatowej (lokalnej) i miało to wpływ na decyzję skarżących o zakupie nieruchomości i rozpoczęciu budowy domu. Ponadto w planie zagospodarowania przestrzennego z [...] r. kwartał, w którym posadowiony został budynek posiada funkcję mieszkalną, a w projekcie planu ma zostać przekwalifikowany na mieszkalno-usługową, co - w ocenie skarżących - narusza prawa nabyte, a przede wszystkim umożliwia obniżenie parametrów uciążliwości (hałas, spaliny, wibracje). W dalszej części uzasadnienia skarżący zarzucili, że w projekcie planu przyjęto nieprawidłowo kategoryzację drogi wg art. 7 ustawy - Prawo budowlane oraz rozporządzenia z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, mimo, że aktem prawnym jaki powinien być zastosowany jest ustawa o drogach publicznych, która w art. 43 ust. 1 określa odległości od wewnętrznej krawędzi jezdni, w jakich powinny być usytuowane obiekty budowlane (w zależności od charakteru terenu i kategorii drogi). Skarżący podnieśli przy tym, że przyjęta w zaskarżonej uchwale kategoryzacja drogi nie jest pewna na co wskazują konkretne (zacytowane w skardze) fragmenty tej uchwały, zawierające rażące sprzeczności. Skarżący zarzucili ponadto, że dla drogi krajowej nr [...] zarezerwowany jest też inny teren oznaczony symbolem 01Gt2/2 i wskazali w tym kontekście na treść pisma skierowanego z D. Urzędu Wojewódzkiego we W. w toku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę węzła drogowego G.. W zakończeniu uzasadnienia skarżący wskazali, że uchwała nie zawiera pełnych ustaleń faktycznych, a poprzez to narusza art. 7, art. 77 i 107 kpa oraz stwierdzili, że realizowanie ustaleń planu zapoczątkuje zmiany półnaturalnego krajobrazu agrarno-leśnego na zainwestowany i w sposób oczywisty pogorszy stan środowiska i siedliska. Zarzucili ponadto, że przejęcie przez drogę funkcji drogi prowadzącej ruch o znaczeniu międzynarodowym spowoduje wzrost hałasu, wibracji i zanieczyszczenia, co w realiach ekonomicznych miasta spowoduje nieodwracalne skutki. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska J. G. wniosła o jej oddalenie oraz o oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały. Uzasadniając swoje stanowisko wskazała, że rozwiązanie problemów komunikacyjnych J. G. wymaga wybudowania kolejnego odcinka obwodnicy północnej miasta, a także obwodnicy południowej. Projekt uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczący wybudowania projektowanej obwodnicy osiedla M. odpowiada w pełni ustaleniom studium uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego miasta oraz realizuje koncepcję rozwoju komunikacji w mieście. Projektowana obwodnica będzie przebiegała w śladzie istniejącej drogi krajowej nr [...] przy czym wybudowanie obwodnicy wraz z wykonaniem niezbędnych zabezpieczeń spowoduje ograniczenie uciążliwości obecnej drogi. Obwodnica będzie służyła dla tego samego ruchu samochodowego, który odbywa się po drodze krajowej nr [...] obecnie, a ustalenia projektu planu zagospodarowania przestrzennego nie wprowadzają żadnych niekorzystnych zmian do stanu istniejącego w zakresie uciążliwości komunikacyjnych i nie powodują pogorszenia dotychczasowych funkcji nieruchomości będących własnością skarżących. W toku postępowania sądowoadministracyjnego Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu postanowieniem z dnia [...] r. oddalił wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych: Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia wskazać przede wszystkim należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przepisu tego wynika, że w rozpoznawanej sprawie, w której skarga wniesiona została przed dniem 1 stycznia 2004r. zastosowanie ma powołana wyżej ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Ponadto w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady ogranicza zatem aspekt dokonywanej w sprawie oceny do legalności materialnej i formalnej kontrolowanego aktu. Mając to na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw do stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa, co obligowało Sąd do wydania orzeczenia w trybie art. 151 powoływanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotem oceny Sądu z rozpoznawanej sprawie była uchwała o odrzuceniu zarzutów zgłoszonych do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym w terminie 30 dni od daty jej doręczenia została przez skarżących zaskarżona do sądu administracyjnego. Jak wynika z dyspozycji art. 24 ust. 3 powoływanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym o uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy w drodze uchwały zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie to podlega wszystkim rygorom dotyczącym tego elementu strukturalnego indywidualnego aktu administracyjnego. Uzasadnienie faktyczne zatem powinno przedstawiać sytuację faktyczną wnoszącego zarzut w takim zakresie, w jakim pozostaje ona w związku z treścią kwestionowanego projektu planu, natomiast uzasadnienie prawne winno przedstawiać związek konkretnej sytuacji faktycznej z tymi normami prawnymi, które wyznaczały interes prawny lub uprawnienie danej osoby (osób) i wyjaśnienie na tle tych norm dlaczego postanowiono uwzględnić, albo nie uwzględnić danego zarzutu. Obowiązek zamieszczenia uzasadnienia faktycznego i prawnego, o jakim mowa w art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jest w zasadzie jedynym środkiem dyscyplinującym radę gminy przy rozpatrywaniu zarzutów (np. wyrok NSA z dnia 3 listopada 1999r. sygn. akt IV SA 1638/98, Lex nr 48261). Istotne w sprawie również jest to, że gmina jako podstawowa jednostka samorządu terytorialnego posiada osobowość prawną; przysługuje jej prawo własności i inne prawa majątkowe, co wynika wprost z zapisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483). Ponadto z art. 4 ust. 1 powoływanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że gmina posiada władztwo planistyczne i może samodzielnie decydować o sposobie zagospodarowania terenu, a ustawodawca kwalifikuje to uprawnienie jako zadanie własne tej jednostki samorządu terytorialnego. Prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w odniesieniu do wskazanego powyżej przepisu pogląd o nadaniu gminie poprzez jego treść prawa do autonomicznego decydowania o przeznaczeniu i zagospodarowaniu terenu, nie zaprzeczał jednocześnie konieczności uwzględniania racjonalności w działaniu gminy w tym zakresie, realizującej się w przyjmowaniu finalnych, optymalnych rozwiązań planistycznych. Podkreślono przy tym, że nie można zapisu art. 4 ust. 1 tej ustawy traktować jako legitymacji do szczególnego władztwa i nieograniczonej swobody w działaniach planistycznych, bowiem gminy w tych czynnościach są zobligowane do uwzględnienia obowiązujących przepisów prawa w ramach nadrzędnej dyrektywy, sformułowanej w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W taki sposób już wcześniej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 9 czerwca 1995r. (sygn. akt IV SA 346/93, ONSA 1996, nr 3, poz. 125) stwierdzając, że: "mając wyłączną kompetencję do planowania miejscowego gmina może, pod warunkiem, że działa w granicach i na podstawie prawa, samodzielnie kształtować sposób zagospodarowania obszaru podlegającego jej władztwu planistycznemu, jeżeli oczywiście władztwa tego nie nadużywa". W prowadzonych w rozpoznawanej sprawie czynnościach Sąd uwzględnił również, że w art. 1 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zawierającym otwarty katalog wymagań, które w szczególności należy wziąć pod uwagę w opracowaniach dotyczących zagospodarowania przestrzennego, wskazane zostało w pkt 5 prawo własności. Wymóg ten podporządkowany jest przepisowi art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jako gwarantującemu poszanowanie tego prawa, które jednak zgodnie z art. 64 ust. 3 ustawy zasadniczej - może być ograniczone pod warunkiem nienaruszania istoty własności. W tej ostatniej kwestii natomiast Sąd Najwyższy wypowiedział się w wyroku z dnia 16 lipca 1980r. (DZP 45/80, OSPiKA 1981, nr 7 - 8, poz. 131), w którym nawiązując do art. 140 k.c. stwierdził, że prawo własności jest "tym szczególnym prawem, które zapewnia właścicielowi dopuszczalną w danych warunkach pełnię uprawnień względem rzeczy. Choć przepis ten nie zdefiniował prawa własności przez wyczerpujące wyliczenie uprawnień właściciela, to jednak wyliczył uprawnienia zasadnicze, a przede wszystkim uprawnienia do korzystania z rzeczy oraz do rozporządzania nią". Natomiast w wyroku z dnia 18 stycznia 2002r. (III RN 192/00, OSNAP 2002/15/346), podjętym w sprawie dotyczącej odrzucenia zarzutu do projektu planu zagospodarowania przestrzennego dla części terenów miasta Biłgoraj, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na istnienie zgodnych z prawem i zasadą proporcjonalności postanowień projektu planu ograniczających prawo własności nieruchomości, którym właściciel musi się podporządkować i stwierdził stanowczo, że nie każde ograniczenie prawa własności działaniami organu administracji publicznej narusza istotę tego prawa. W warunkach określonych tak ukształtowaną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy, że dla oceny legalności uchwał odrzucających zarzuty do projektu planu pierwszorzędne znaczenia ma zasadność i wiarygodne wykazanie celowości przyjętych ustaleń dla terenu, objętego projektem planu, które będą upływały na sposób i możliwość korzystania z nieruchomości przez właściciela. Uwzględniając w rozpoznawanej sprawie powyższe okoliczności należy stwierdzić, że Rada Miejskiej J. G. zastosowała się do wymogu określonego w art. 24 ust. 3 wskazywanej wcześniej ustawy o zagospodarowaniu przestrzenny (zdaniem Sądu użycie w treści uzasadnienia uchwały określenia Zarząd Miasta zamiast Rada Miejska jest omyłką). Uzasadnienie zaskarżonej uchwały w dostateczny sposób wyjaśnia celowość przyjęcia kwestionowanych przez skarżących ustaleń w projekcie planu w tym przede wszystkim określenie przebiegu obwodnicy osiedla M. po stronie południowej w śladzie drogi krajowej nr [...]. Jednocześnie w sposób wymagany prawem wykazana została niezasadność zarzutów dotyczących zastosowanego w projekcie planu nazewnictwa i systematyki dróg, zmiany przeznaczenia terenu, na którym położona jest nieruchomość skarżących oraz wzrostu zagrożenia dla środowiska, w tym natężenia wibracji i hałasu. Nie można w takich warunkach uznać, aby ustalenia projektu planu naruszały istotę prawa własności, natomiast jego ewentualne ograniczenie, będące konsekwencją zrealizowania zamierzeń planistycznych nie może być oceniane jako nadużycie władztwa planistycznego gminy. Zdaniem Sądu należy też zwrócić uwagę, że obecne koncepcje planistyczne związane z realizacją obwodnicy M. są tożsame z koncepcją istniejącą w czasie nabywania przez skarżących spornych nieruchomości oraz podjęcia budowy domu mieszkalnego, usankcjonowaną uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w J. G. Nr [...] z dnia [...] r., zatwierdzającą miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta J. G.. Uchwała ta była zastosowana przy udzielaniu skarżącym pozwolenia na budowę. Natomiast zmiana koncepcji i przyjęcie w planie miejscowym uchwalonym uchwałą Rady Miejskiej w J. G. Nr [...] z dnia [...] r. innego wariantu, przewidującego przebieg obwodnicy po północnej stronie w żaden sposób nie mogło ukształtować sposobu wykonywania przez skarżących prawa własności, bowiem koncepcja ta nigdy nie została zrealizowana. W ocenie Sądu argumenty dotyczące tej kwestii, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały są słuszne, bowiem oczekiwania skarżących związane z nabyciem spornej nieruchomości i budową domu musiały się kształtować w warunkach określonych w planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonego [...] r. Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny - zgodnie z art. 151 powoływanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło