II SA/Wr 65/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) Asesor WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant: starszy sekretarz sądowy Renata Pawlak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej oddala skargę w całości. Decyzją z [...] (nr [...]) Wojewoda D. (dalej jako "wojewoda"), po rozpatrzeniu odwołania G. B., W. K., W. P., W. Z., J. J., M. K., Z. T. oraz P. D., utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] (Nr [...]), którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono A S.A. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej na działce nr [...], AM-[...], w miejscowości K., gm. W. Jak wynika z uzasadnienia decyzji wojewody i akt administracyjnych, planowane zamierzenie budowlane polega na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, która ma być zlokalizowana na terenie działki nr [...] w miejscowości K., gm. W. Stacja bazowa składać się będzie łącznie z dwunastu anten, umieszczonych na wysokości 49 m n.p.t., w tym z trzech anten skierowanych na azymut 40°, trzech anten skierowanych na azymut 150°, trzech anten skierowanych na azymut 230° oraz trzech anten skierowanych na azymut 320°. Kąt pochylenia wiązek anten (tilt) wynosi 0° - 8°. Największa równoważna moc promieniowana izotropowo (EIRP) ma wynosić 8 572 W. Natomiast największa częstotliwość ma wynosić 2600 MH (projekt budowlany, k. 22). Wojewoda zaznaczył, że jest to druga decyzja w sprawie. Poprzednią decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił on decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] Nr [...] i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Wskazał wówczas, że w projekcie budowlanym nie przedstawiono obszaru ponadnormatywnego oddziaływania promienia elektromagnetycznego (POPE) na rysunku w przekroju pionowym, nie określono przeznaczenia poszczególnych terenów oraz brak informacji o zasięgu obszaru oddziaływania obiektu przedstawionego w formie opisowej lub graficznej. Ponadto stwierdzono, że rysunek rzutu poziomego przebiegu osi głównej wiązek promieniowania obrazuje przebieg na długości ok. 200 m i wynika z niego, że obejmuje on działki nie uwzględnione przez organ pierwszej instancji w prowadzonym przez siebie postępowaniu tj. działki nr: [...] - a w konsekwencji ich właściciele winni być uznani za strony postępowania. W ocenie wojewody obecna decyzja organu pierwszej instancji wykonuje wskazania wyrażone w poprzedniej decyzji odwoławczej i należy zgodzić się z organem pierwszej instancji, że w sprawie wystąpiły przesłanki do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę określone w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 VII 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.) – dalej jako "Pr. budowlane". Inwestycja – zdaniem wojewody – zgodna jest z obowiązującym planem miejscowym przyjętym uchwalą Rady Miasta i Gminy w W. z [...] Nr [...] , w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości K. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2011 r., Nr 27, poz. 338). Teren, w obrębie którego ma być realizowana stacja bazowa jest oznaczony symbolem 3R-tereny rolnicze, z zakazem zabudowy kubaturowej i strefą "B" ochrony konserwatorskiej (§ 20 ust. 1 i 2 planu miejscowego). Wojewoda zaznaczył przy tym, że miejscowy plan nie przewiduje odrębnych terenów, na których można lokalizować obiekty odnoszące się do szeroko rozumianej telekomunikacji. W związku z tym zastosowanie znajdzie reguła interpretacyjna z art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2062, ze zm.). Stanowi ona, że jeżeli lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie jest umieszczona w planie miejscowym, dopuszcza się jej lokalizowanie, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Przeznaczenie terenu na cele zabudowy wielorodzinnej, rolnicze, leśne, usługowe lub produkcyjne nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, a przeznaczenie terenu na cele zabudowy jednorodzinnej nie jest sprzeczne z lokalizacją infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu. Inwestycja – zdaniem wojewody – nie wymaga uprzedniego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W decyzji odwoławczej powołano się przy tym na przepisy: ustawy z 3 X 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r., poz. 2081) – dalej jako "ustawa o inf. o środowisku", ustawy z dnia 27 IV 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r. poz. 799) – dalej jako "Pr. ochrony środ.", rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 XI 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71) – dalej jako "rozp. w sp. przedsięwzięć" oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 X 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposoby sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. z 2003 r., Nr 192, poz. 1882) – dalej jako "rozp. w sp. pól elektromagnetycznych". Wojewoda podkreślił, że projekt budowlany dotyczy inwestycji, która nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze lub znacząco oddziaływać na środowisko, o których stanowi § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozp. w sp. przedsięwzięć. Jak bowiem wynika z rzutu poziomego - wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anten sektorowych, będą one przebiegały przez tereny oznaczone symbolem R - tereny rolne z zakazem zabudowy kubaturowej. Aczkolwiek w przypadku wiązki anten skierowanych na azymut 40° (tj. 1,2 i 3) będą one przebiegać przez tereny oznaczone symbolem MN (działka nr [...] i [...] - zob. projekt budowlany, k. 22 i 112). Należy przy tym wyjaśnić, że moc EIRP tych anten wynosi od 2466 W do 8572 W. Do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się zaś instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, w których EIRP wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż 2 000 W - a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny (§ 3 ust. 1 pkt 8 lit.e rozp. w sp. przedsięwzięć). Do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się też instalacje w których EIRP wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż 5 000 W - a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny (§ 3 ust. 1 pkt 8 lit.f rozp. w sp. przedsięwzięć). Jak jednak wynika z rysunku rzutu poziomego - wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anten sektorowych, tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową znajdują się w odległości pomiędzy 150 m a 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania anteny. Z kolei jak wynika z przekrojów pionowych dla anten skierowanych na azymut 40°, tilt 8°, wiązka promieniowania będzie rozchodzić się na wysokości 28,1 m - do długości 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania anteny oraz 21,2 m - do długości 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania anteny (projekt budowlany, k. 110 i 111). Wojewoda podkreślił przy tym, że miejscem dostępnym dla ludzi, jest obszar (z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego) na wysokościach do 2 m wzwyż nad powierzchnią terenu, nad dachami budynków, na balkonach budynków mieszkalnych (zob. załącznik nr 2 pkt 11 do rozp. w sp. pól elektromagnetycznych w zw. z art. 124 ust. 2 Pr. ochrony środ.). Wojewoda dodał przy tym, że zgodnie z projektem zagospodarowania terenu, osie główne wiązek promieniowania anten sektorowych nie będą "przechodzić" nad żadnymi istniejącymi budynkami. Stanowisko wskazujące na brak potrzeby wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla objętej projektem inwestycji w wyraził także Wójt W. pismem z dnia [...] (znak: [...]) – akta pierwszej instancji, k. 6a. W dalszej kolejności wojewoda stwierdził, że obszar ponadnormatywnego odziaływania promieniowania elektromagnetycznego (S>0,1W/m2) wokół projektowanej stacji bazowej obejmuje teren oznaczony symbolem 3R oraz działkę drogową nr [...], a więc tereny z zakazem lokalizacji zabudowy kubaturowej. W ocenie wojewody przedłożona dokumentacja jest zgodna z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 IV 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1935). Projekt zawiera część opisową i rysunkową projektu zagospodarowania terenu (projekt budowlany, k. 16-23) jak też rozwiązań architektonicznych planowanej inwestycji budowlanej (projekt budowlany, k. 25-146). Projekt zagospodarowania terenu został sporządzony na kopii aktualnej mapy zasadniczej o czym mówi § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa 21 lutego 1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie (Dz. U. Nr 25, poz. 133). Wojewoda stwierdził też, że projekt został uzgodniony przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we W. (zob. pismo z dnia 21 VIII 2017 r. i k. 34 projektu budowlanego). W projekcie budowlanym znajdują się również kopie dokumentów potwierdzających uprawnienia zawodowe jego autorów jak też zaświadczenia dotyczące ich przynależności do samorządu zawodowego. Skargę na powyższą decyzję wniosła W. Z. (dalej jako "skarżąca"). Zarzuciła decyzjom obu instancji brak wystarczających ustaleń w zakresie nakładania się wiązek antenowych emitowanych przez poszczególne anteny oraz kwestii wpływu planowanych inwestycji na stan zachowania zabytków wpisanych do wykazu zabytków w postaci historycznego układu ruralistycznego miejscowości K. (naruszenie art. 7, art. 77 § 1 kpa). W konsekwencji, zdaniem skarżącej, naruszono także zasadę pogłębiania zaufania z art. 8 kpa. Uzasadniając zarzuty skarżąca podniosła, że w żadnym miejscu uzasadnienia zaskarżonej decyzji wojewoda nie podejmuje rozważań w zakresie analizy tego, czy inwestycja objęta wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę nie może zostać zaliczona do kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 3 ust. 2 pkt 3 rozp. w sp. przedsięwzięć. Tymczasem powołany przepis wskazuje, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w § 3 ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w § 3 ust. 1. Nie tylko zatem przedsięwzięcia, o których mowa w § 2 ust. 1 rozp. w sp. przedsięwzięć, uznawane są wolą prawodawcy za przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Ocena czy budowa przez inwestora stacji bazowej spełnia kryteria pozwalające uznać ją za przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu § 3 ust. 2 pkt 3 rozp. w sp. przedsięwzięć wymaga ustalenia kwestii nakładania się wiązek antenowych przez poszczególne anteny tj. wyjaśnienia czy moc anten planowanych do zainstalowania w ramach przedsięwzięcia nie kumuluje się wzajemnie. Zwrócić należy uwagę, że planowana stacja bazowa telefonii komórkowej będzie składać się trzech anten skierowanych na azymut 40 stopni, trzech anten skierowanych na azymut 150 stopni, trzech anten skierowanych na azymut 230 stopni oraz trzech anten skierowanych na azymut 320 stopni. Azymuty poszczególnych anten są zatem tożsame, co bezwzględnie wymaga dokonania oceny wskazanej kwestii. Skarżąca powołała się przy tym na fakt, że stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (wyroki NSA: z 28 II 2018 r., II OSK 243/18; 15 III 2017 r. II OSK 2697/15; z 16 VI 2015 r., II OSK 2706/13; z 29 IX 2015 r., II OSK 139/14 – publ. CBOSA) cytując przy okazji fragmenty poszczególnych orzeczeń. W ocenie skarżącej zapatrywanie sądów administracyjnych o konieczności uwzględniania potencjalnej możliwości kumulowania się mocy promieniowania poszczególnych anten w przypadku zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej jest jednolite. Skarżąca podkreśliła również, że działka, na której Inwestor planuje wznieść stację bazową telefonii, położona jest na terenie historycznego układu ruralistycznego, o którym mowa w art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 23 VII 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2067) - zwanej dalej: "uzoz", który wpisany jest do wykazu zabytków, prowadzonego przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we W. Co więcej, planowana inwestycja powstać ma nie tylko na zabytkowym terenie, ale również w bezpośrednim sąsiedztwie budynków mieszkalnych o numerach [...],[...] czy [...], które - odrębnie od terenu, na którym są położone - również stanowią obiekty zabytkowe wpisane do wskazanego wyżej rejestru. Zgodnie zaś z art. 4 pkt 1, 2 i 5 uzoz ustawodawca nakłada na organy szereg obowiązków dotyczących m.in. zapewniania warunków umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie, zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków czy kontroli stanu zachowania i przeznaczenia zabytków. Wszystko to - zdaniem skarżącej – uzasadnia konieczność powzięcia przez organy szczególnej staranności w toku prowadzonego postępowania dowodowego, w celu wykazania jakiegokolwiek ewentualnego negatywnego wpływu danej inwestycji na stan licznie położnych nieopodal zabytków lub jednoznacznego i ostatecznego wyeliminowania szansy na istnienie takiego wpływu. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, wstrzymanie jej wykonania i zasądzenie kosztów postępowania. Wniosła także o dopuszczenie dowodu z wydruku ze strony internetowej Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we W., a także wyciągu z prowadzonego przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we W. rejestru zabytków dla miejscowości K., na okoliczność położenia planowej inwestycji na terenie historycznego układu ruralistycznego wsi oraz ze skierowanego do Burmistrza W. pisma mieszkańców wsi z 19 XII 2018 r., na okoliczność istnienia w społeczności lokalnej powszechnego sprzeciwu wobec budowy. W odpowiedzi na skargę wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty decyzji. Postanowieniem z dnia 14 II 2019 r. tutejszy Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Jak wynika z art. 35 ust. 4 Pr. budowlanego, w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja udzielająca pozwolenia na budowę ma zatem charakter związany, zaś właściwy organ udziela pozwolenia budowlanego, ilekroć stwierdzi spełnienie przesłanek określonych w art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 pb. W myśl art. 35 ust. 1 pb, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 5) spełnienie wymagań określonych w art. 60 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz. U. poz. 1529 i 2161 oraz z 2018 r. poz. 756) - w przypadku inwestycji na nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Nieruchomości, o którym mowa w tej ustawie, oddanej w użytkowanie wieczyste lub sprzedanej w trybie określonym w art. 53 ust. 1 lub 2 tej ustawy, przeznaczonej na wynajem o czynszu najmu określonym zgodnie z przepisami rozdziału 7 tej ustawy, zwanej dalej "inwestycją KZN". Zgodnie zaś z art. 32 ust. 4 pb, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: 1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; 1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwoleń, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2016 r. poz. 2145 oraz z 2017 r. poz. 32, 60 i 785), jeżeli są one wymagane; 2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak wynika z zaskarżonej decyzji oraz z akt administracyjnych konkretny projekt budowlany spełnia określone wyżej wymagania w zakresie wynikającym z rodzaju i charakteru inwestycji. Trafne są stwierdzenia wojewody wskazujące na zgodność inwestycji z obowiązującym planem miejscowym. Realizacja obiektu planowana jest na terenie o funkcji rolnej (symbol 3R) z zakazem realizacji zabudowy kubaturowej i z dopuszczoną realizacją inwestycji polegającej na prowadzeniu sieci napowietrznej i podziemnej infrastruktury technicznej (zob. § 20 ust. 3 pkt 1 planu miejscowego). Zasadnie wojewoda wyjaśnił, że przy interpretacji planu miejscowego należało uwzględnić art. 46 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, z którego wynika obowiązek proinwestycyjnej wykładni planu miejscowego w przypadku inwestycji z zakresu telekomunikacji. Przepis art. 46 ust. 2 powołanej ustawy wskazuje bowiem, że jeżeli lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie jest umieszczona w planie miejscowym, dopuszcza się jej lokalizowanie, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Przeznaczenie terenu na cele zabudowy wielorodzinnej, rolnicze, leśne, usługowe lub produkcyjne nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, a przeznaczenie terenu na cele zabudowy jednorodzinnej nie jest sprzeczne z lokalizacją infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu. W rezultacie trafnie wojewoda wywiódł, że rolne przeznaczenie terenu nie wyklucza możliwości realizacji na nim stacji bazowej telefonii komórkowej, która jest przecież inwestycją celu publicznego z zakresu łączności publicznej. Sąd zgodził się również z zawartą w zaskarżonej decyzji oceną stwierdzającą zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska. W konsekwencji nie podzielił zasadniczego zarzutu skargi podnoszącego, że realizacja inwestycji poprzedzona powinna być uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymagana jest w przypadku realizacji przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 ustawy o inf. o środowisku). Przedsięwzięcia mogące zawsze albo potencjalnie oddziaływać na środowisko wymienione zostały odpowiednio w § 2 i § 3 rozp. w sprawie przedsięwzięć. Zestawienie przepisów z § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozp. w sprawie przedsięwzięć, pozwala stwierdzić, że w przypadku instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych, emitujących pole elektromagnetyczne w przedziale 0,03 MHz do 300 000 MHz, jak w przypadku projektowanej inwestycji, istotne są dwa parametry. Uznanie bowiem tego rodzaju inwestycji za znacząco oddziałującą na środowisko, a w konsekwencji za wymagającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań, zależy od mocy anteny (równoważna moc promieniowana izotropowo - EIRP) oraz odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania anteny. Projektowana stacja bazowa telefonii komórkowej będzie składać się z trzech anten skierowanych na azymut 40°, trzech anten skierowanych na azymut 150°, trzech anten skierowanych na azymut 230° oraz trzech anten skierowanych na azymut 320° (projekt budowlany, k. 102). Moc EIRP tych anten wynosi od 2466 W do 8 572 W, tak więc największe EIRP ma wynosić 8 572 W i występuje ono na każdym wymienionym azymucie. Maksymalna moc anten, które zostaną umieszczone na projektowanym obiekcie mieści się zatem w przedziale od 5 000 W ale poniżej 10 000 W. Sugeruje to, że inwestycję należałoby zaliczyć do zawsze znacząco oddziałujących na środowisko, o ile miejsca dostępne dla ludności znajdą się w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny (§ 2 ust. 1 pkt 7 lit.b rozp. w sprawie przedsięwzięć). Zaliczenie zaś projektowanej inwestycji do potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko możliwe byłoby, o ile miejsca dostępne dla ludności znajdą się w odległości nie mniejszej niż 150 m i nie większej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny (§ 3 ust. 1 pkt 8 lit.f rozp. w sprawie przedsięwzięć). Zasadnie przy tym wojewoda zdefiniował pojęcie "miejsc dostępnych dla ludności". Jak wynika z art. 124 ust. 2 Pr. ochrony środowiska, są to wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego. Powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie, że przez określenie takowych miejsc w kontekście oddziaływania na nie pól elektromagnetycznych należy rozumieć oddziaływanie takich pól zarówno na tereny, na których istnieje legalnie wzniesiona zabudowa z przeznaczeniem na pobyt ludzi, jak i na tereny, na których taka zabudowa może być wznoszona zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym (zob. np. wyrok NSA z 15 III 2017 r., II OSK 2697/15, publ. CBOSA). Nie będzie się więc zasadniczo zaliczać do takich terenów np. gruntów drogowych albo rolnych z obowiązującym zakazem zabudowy. Nawet jednak, przyjmując szerokie rozumienie "miejsc dostępnych dla ludności", a więc obejmując nim również grunty drogowe (tu: autostrada o symbolu KDA) i rolne z zakazem zabudowy (tu: teren o symbolu 3R), dla zaliczenia przedsięwzięcia do mogących znacząco oddziaływać na środowisko wymagane jest w każdym przypadku dodatkowe stwierdzenie, że miejsce to znajduje się w osi głównej wiązki promieniowania anteny. Trafnie wojewoda stwierdził, że przy interpretacji pojęcia "miejsc dostępnych dla ludności" nie można pomijać rozp. w sp. pól elektromagnetycznych. Określono w nim metodykę pomiarów dokonywanych w otoczeniu instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych oraz radiolokacyjnych (w tym stacji bazowej telefonii komórkowej), nakazując lokalizować punkty pomiarowe na wysokościach od 0,3 m do 2 m nad powierzchnią ziemi albo nad innymi powierzchniami, na których mogą przebywać ludzie, przyjmując za wynik pomiaru maksymalny poziom pól elektromagnetycznych (załącznik nr 2 pkt 11 do rozp. w sp. pól elektromagnetycznych). W rezultacie należy przyjąć, że miejscem dostępnym dla ludzi, jest obszar (z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego) na wysokościach do 2 m wzwyż nad powierzchnią terenu, nad dachami budynków, na balkonach budynków mieszkalnych itp. Skoro bowiem prawodawca uznał tylko tak wyznaczony obszar za relewantny z punktu widzenia regulacji dotyczącej dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych, to nie sposób uznać, że pojęcie "miejsca dostępnego dla ludności" należałoby rozumieć inaczej na etapie wstępnego kwalifikowania przedsięwzięcia pod kątem ewentualnej konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Uwzględniając zatem moc projektowanych anten oraz definicję "miejsc dostępnych dla ludności" prawidłowo wojewoda skonstatował, że promieniowanie elektromagnetyczne w osiach głównych wiązek promieniowania, będzie przebiegało na azymutach 150°, 230° i 320°, na długości do 200 m od środka elektrycznego, przez tereny oznaczone symbolem R - tereny rolne z zakazem zabudowy. Tylko w jednym przypadku wiązki promieniowania anten skierowane na azymut 40° (tj. 1, 2 i 3) będą przebiegać w odległości pomiędzy 150 m a 200 m od ośrodka elektrycznego przez tereny oznaczone symbolem MN – zabudowa jednorodzinna (działka nr [...] zob. projekt budowlany, k. 22 i 112). Nie jest to jednak wystarczające do uznania, że projekt budowlany dotyczy przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 8 lit.f rozp. w sp. przedsięwzięć. Jak wyżej wyjaśniono konieczne jest w takim przypadku dodatkowe ustalenie, czy zasięg promieniowania obejmuje obszar w przestrzeni do 2 m nad powierzchnią terenu, ewentualnie nad dachami budynków, na balkonach budynków mieszkalnych (obszar "miejsc dostępnych dla ludności"). Należy przy tym pamiętać, że wiązka promieniowania elektromagnetycznego nie jest linią ale pewnym wycinkiem przestrzeni, która powinna być określona z uwzględnieniem charakterystyk danego nadajnika, szerokości wiązki w pionie i poziomie – podanych w specyfikacji danej instalacji czy urządzenia (zob. J. Szuma, Stacje bazowe telefonii komórkowej jako przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, Przegląd prawa ochrony środowiska, 1/2011, s. 57). W tym celu organ dokonał analizy przekrojów pionowych dla anten skierowanych na azymut 40° i uwzględniając maksymalny tilt 8° trafnie stwierdził, że wiązka promieniowania będzie rozchodzić się na wysokości 28,1 m - w odległości 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania anteny oraz na wysokości 21,2 m – w odległości 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania anteny (projekt budowlany, k. 110 i 111). W konsekwencji nie obejmuje ona miejsc dostępnych dla ludności. Dodać wypada, że nie obejmuje ona w szczególności istniejących budynków, zaś dopuszczona planem miejscowym nowa zabudowa na terenie MN nie może przekraczać wysokości 12 m mierzonych od poziomu terenu do kalenicy (§ 14 ust. 3 pkt 6 planu miejscowego). Do identycznych wniosków prowadzi również przyjęcie założenia, że miejscem dostępnym dla ludzi są także działki gruntu o funkcji 3R, gdzie lokalizowana ma być stacja bazowa i z którymi będzie też ona bezpośrednio sąsiadować, oraz działki o funkcji KDA (autostrada). Jak wynika z projektu budowlanego na wszystkich azymutach, przy uwzględnieniu maksymalnego tiltu 8°, osie głównych wiązek promieniowania w odległości do 200 m wokół stacji bazowej rozchodzić się będą na wysokości od 49 m (wysokość umieszczenia anten) do 21,2 m n.p.t. (wysokość wiązki w odległości 200 m od stacji bazowej) – zob. projekt budowlany, k. 110 i 111. Nie sposób uznać, że taki przedział wysokościowy jest miejscem możliwego przebywania osób, które korzystają z tych terenów w związku z wykonywaniem gospodarki rolnej czy komunikacją drogową. Trafne jest zatem twierdzenie wojewody, że dla projektowanej inwestycji nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, bowiem nie może być ona zaliczona do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Podnoszony w skardze zarzut braków dowodowych polegających na nieuwzględnieniu w ustaleniach kwestii ewentualnego kumulowania mocy poszczególnych anten (nakładania się wiązek promieniowania), w tym trzech anten skierowanych na azymut 40°, dotyczy problematyki stosowania w sprawach dotyczących stacji bazowych telefonii komórkowej § 3 ust. 2 pkt 3 rozp. w sp. przedsięwzięć. Z powołanego przepisu wynika, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1 (przedsięwzięcia podprogowe), jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1. Wbrew twierdzeniu skargi problematyka stosowania w przypadku przedmiotowych inwestycji dyspozycji z § 3 ust. 2 pkt 3 rozp. w sp. przedsięwzięć wcale nie jest rozstrzygana w orzecznictwie jednolicie. Podanym w skardze orzeczeniom opowiadającym się za stosowaniem powołanego przepisu w sprawach dotyczących stacji bazowych telefonii komórkowej można bowiem przeciwstawić rozstrzygnięcia wykluczające możliwość jego stosowania (np. wyroki NSA: z 19 XII 2014 r., II OSK 1322/13; z 17 II 2017 r., II OSK 1448/15; wyrok WSA w Poznaniu z 6 III 2018 r., IV SA/Po 188/18 – publ. CBOSA). Podkreśla się w nich przede wszystkim, że zaliczenie instalacji radiokomunikacyjnej, radionawigacyjnej lub radiolokacyjnej do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko odbywa się w oparciu o kryterium mocy "pojedynczej" anteny, co prawodawca dobitnie wyartykułował. W ocenie Sądu w składzie orzekającym istotne jest, że ocena potencjalnego wpływu inwestycji na środowisko odbywa się zawsze w oparciu o kryteria normatywne. Takie właśnie kryteria określają m.in. § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozp. w sp. przedsięwzięć. Wynika z nich jednoznacznie, że dla potrzeb zaliczenia instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko uwzględnia się EIRP "pojedynczej" anteny. Co więcej, w myśl powołanych przepisów, EIRP wyznacza się dla "pojedynczej" anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna. Prawodawca podważył więc tym samym celowość uwzględniania jakiejś "mocy zbiorczej" anten w przypadku ich większej liczby na terenie tego samego zakładu czy obiektu. Bez względu więc na to, czy na obiekcie umieszczona ma być jedna czy też więcej anten, z woli prawodawcy weryfikacja występowania miejsc dostępnych dla ludności względem środka elektrycznego odbywać się musi przy uwzględnieniu mocy każdej anteny z osobna, jak to właśnie uczyniono w kontrolowanej sprawie. Skarżąca podnosi jednak, że powyższe wcale nie przesądza o wykluczeniu stosowania w sprawie § 3 ust. 2 pkt 3 rozp. w sp. przedsięwzięć. Sugeruje, że jest wręcz przeciwnie. Właśnie dlatego, że zastosowanie kryteriów ogólnych (odnoszących się do mocy pojedynczej anteny) dało wynik wskazujący na brak potencjalnie znaczącego wpływu inwestycji na środowisko (inwestycja podprogowa), powinna nastąpić dodatkowa weryfikacja inwestycji uwzgledniająca "sumowanie parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu", o czym stanowi właśnie § 3 ust. 2 pkt 3 rozp. w sp. przedsięwzięć. Innymi słowy powołany przepis, jako subsydiarny, będzie mógł mieć zastosowanie dopiero wtedy, gdy planowane przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko nie osiąga progów określonych w § 3 ust. 1 rozp. w sp. przedsięwzięć (podobnie NSA w motywach wyroku z 28 II 2018 r., II OSK 243/18 – publ. CBOSA). Odnosząc się do powyższego argumentu Sąd zwraca uwagę, że zastosowanie w kontrolowanej sprawie regulacji z § 3 ust. 2 pkt 3 rozp. w sp. przedsięwzięć wymagałoby przede wszystkim uprzedniego ustalenia, że w sprawie obok projektowanej inwestycji mamy jeszcze do czynienia z jakimś dodatkowym "przedsięwzięciem". Jak bowiem wynika z § 3 ust. 2 pkt 3 rozp. w sp. przedsięwzięć, chodzi tu o dodatkowe uwzględnienie parametrów - planowanego, realizowanego lub zrealizowanego – "przedsięwzięcia" tego samego rodzaju. Pojęcie "przedsięwzięcia" zostało zdefiniowane w art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o inf. o środowisku. "Przedsięwzięcie" oznacza "zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty". Tym samym za "przedsięwzięcie" nie może być uznana z osobna każda z dwunastu anten, jakie zostaną umieszczone na projektowanym maszcie kratowym, a których sumowania domaga się skarżąca. Projektowana stacja bazowa z dwunastoma antenami jako całość technologiczna stanowi bowiem jedno "przedsięwzięcie" w rozumieniu § 3 ust. 2 pkt 3 rozp. w sp. przedsięwzięć w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o inf. o środowisku. Z kolei ani z akt sprawy, ani z okoliczności podniesionych w skardze nie wynika, by na działce, którą dysponuje dla celów budowlanych inwestor (zakład), planowano, realizowano lub zrealizowano druge "przedsięwzięcie" tego samego rodzaju (drugą stację bazową). Przepis z § 3 ust. 2 pkt 3 rozp. w sp. przedsięwzięć nie mógł więc znaleźć zastosowania w kontrolowanej sprawie. Nie sprzeciwia się zatwierdzeniu projektu budowlanego również wyznaczony w projekcie zasięg ponadnormatywnego odziaływania promieniowania elektromagnetycznego (POPE) przekraczającego wielkość 0,1 W/m2 i rozciągającego się w odległości do 139,5 m wokół stacji bazowej (projekt budowlany, k. 22). Wojewoda słusznie zauważył, że POPE obejmuje w tym przypadku teren, na którym i tak obowiązuje zakaz zabudowy kubaturowej. Projekt nie narusza więc uzasadnionych interesów osób trzecich, w szczególności § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 IV 2002 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.) stanowiącego, że budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Dodać przy tym należy, że przekroje pionowe obszaru POPE wskazują jednoznacznie, że występuje on dopiero na wysokości powyżej 27,8 m n.p.t. (projekt budowlany, k. 21b), a więc w strefie, która – jak wyżej wyjaśniono – nie obejmuje miejsc dostępnych dla ludności. Analizując zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie należy stwierdzić, że nie daje ona również podstaw do uznania, by naruszono nią przepisy z zakresu ochrony zabytków. Wbrew zarzutom skargi w postępowaniu administracyjnym respektowano szczególny charakter terenu, który ujęty jest w ewidencji zabytków jako historyczny układ ruralistyczny wsi K. Sąd zwraca uwagę, że ocena projektu budowlanego w opisanym wyżej zakresie może zostać dokonana wyłącznie przez właściwy organ ochrony zabytków, co zresztą przewiduje art. 39 ust. 3 i 4 Pr. budowlanego wprowadzający warunek uzgodnienia z takim organem inwestycji planowanej na obszarze wpisanym do ewidencji zabytków. Jak bezsprzecznie wynika z akt organu pierwszej instancji, przedmiotowy projekt budowlany został uzgodniony z właściwym organem ochrony zabytków (akta pierwszej instancji, k. 7a, projekt budowlany, k. 34). Nie można w takich warunkach uznać, że projekt nie spełnia wymagań dotyczących ochrony środowiska kulturowego. Wreszcie trafna jest również dokonana przez wojewodę ocena w zakresie formalnej poprawności projektu budowlanego, w szczególności jego zgodności z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 IV 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1935). Mając powyższe na względzie Sąd orzekł na zasadzie art. 151 ppsa.