II SA/Wr 652/09
WyrokWSA we Wrocławiu2010-05-27
Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Halina Kremis, Mieczysław Górkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy mogła uznać projekt planu miejscowego za uzgodniony pomimo odmowy uzgodnienia przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który określił warunki uzgodnienia i wskazał podstawy prawne?Ratio decidendi
Rada Gminy nie była uprawniona do zastosowania art. 24 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ Wojewódzki Konserwator Zabytków określił warunki uzgodnienia projektu planu miejscowego i wskazał podstawy prawne. Wójt nie mógł podważać merytorycznej zawartości stanowiska WKZ w ramach procedury przewidzianej w art. 24 ust. 2 u.p.z.p., a jedynie formalnie ocenić, czy warunki i podstawy prawne zostały wskazane. Nieuwzględnienie treści uzgodnień lub uchwalenie planu pomimo braku uzgodnienia stanowi istotne naruszenie trybu sporządzania planu, skutkujące nieważnością uchwały rady gminy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Gminy K. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda zarzucił naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności w zakresie uzgodnienia projektu planu z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Rada Gminy, wbrew stanowisku Konserwatora, uznała projekt planu za uzgodniony, powołując się na subiektywność i nieprecyzyjność wniosków Konserwatora. Wojewoda kwestionował również zapisy dotyczące zmiany przebiegu linii średniego napięcia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny umorzył postępowanie w zakresie § 8 pkt 2 lit. a i b oraz pkt 3 zaskarżonej uchwały, stwierdził nieważność uchwały w pozostałym zakresie, orzekł, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana, oraz zasądził od Rady Gminy K. na rzecz skarżącego Wojewody D. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Protokolant Iwona Borecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 maja 2010r. sprawy ze skargi W. D. na uchwałę Rady Gminy K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. umarza postępowanie w zakresie § 8 pkt 2 lit. a i b oraz pkt 3 zaskarżonej uchwały; II. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w pozostałym zakresie; III. orzeka, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana; IV. zasądza od Rady Gminy K. na rzecz skarżącego Wojewody D. kwotę 240,00 zł (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W nawiązaniu do zawiadomienia o przystąpieniu do zmiany planu miejscowego dla obszaru położonego pomiędzy ul. Kasztanową a Kwiatową w południowo- środkowej części wsi C. gmina K., Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków pismem z dnia 27 lipca 2007r. wniósł o uwzględnienie w planie następujących uwarunkowań konserwatorskich. W zakresie ochrony krajobrazu kulturowego wprowadza się strefę B ochrony konserwatorskiej, w której 1. należy zachować i wyeksponować elementy historycznego układu przestrzennego i kompozycję zieleni, 2. nowa zabudowa winna być zharmonizowana z historyczną kompozycją przestrzenno - architektoniczną w zakresie lokalizacji, rozplanowania, skali, bryły, materiału oraz nawiązywać do lokalnej, historycznej tradycji architektonicznej. Maksymalna wysokość zabudowy nie może przekroczyć dwóch kondygnacji naziemnych tj. parter i poddasze użytkowe. Należy stosować dachy o symetrycznych połaciach, kącie nachylenia 38-45 stopni, kryte dachówką ceramiczną w kolorze ceglastym, 3. wszelka działalność inwestycyjna musi uwzględniać istniejące już związki przestrzenne i planistyczne, 4. należy przyznać pierwszeństwo wszelkim działaniom odtworzeniowym i rewaloryzacyjnym, zarówno w przypadku przyrodniczych elementów krajobrazu, jak i w stosunku do historycznej struktury technicznej, instalacji wodnych, sieci komunikacyjnych, 5. należy preferować te inwestycje, które stanowią rozszerzenie lub uzupełnienie już istniejących form zainwestowania terenu, przy założeniu maksymalnego zachowania i utrwalenia istniejących już relacji oraz pod warunkiem ,iż nie kolidują one z historycznym charakterem obiektu, 6. formy inwestowania należy w maksymalnym stopniu ukierunkować na ich harmonijne wpisanie w otaczający krajobraz; z tego powodu należy wyłączyć z możliwości realizacji inwestycje duże wielkoobszarowe, jak również te, które wymagają znacznych przeobrażeń krajobrazu, 7. należy utrzymać krajobraz przyrodniczy związany przestrzennie z historycznym założeniem ruralistycznym, winno się uwolnić jego obszar od elementów dysharmonizujących, rekultywować tereny zniszczone, a w przypadku wprowadzania nowych elementów winny one podnosić estetyczne wartości tych terenów i podkreślać ich związek przestrzenny z historycznym założeniem urbanistycznym i ruralistycznym, 8. umieszczenia reklam lub innych tablic, nie związanych bezpośrednio z danym obiektem i stanowiących element obcy na tym obszarze jest zabronione; dopuszcza się umiejscowienie tablic informacyjnych instytucji lub szyldów sklepów i zakładów w miejscach na to wyznaczonych, we właściwej, nieagresywnej formie, 9. zakaz budowy ogrodzeń betonowych z elementów prefabrykowanych. W zakresie ochrony zabytków archeologicznych należy wprowadzić strefę ochrony konserwatorskiej "OW" . Wszelkie zamierzenia inwestycyjne na tym obszarze związane z pracami ziemnymi należy uzgodnić z Dolnośląskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków co do konieczności ich prowadzenia pod nadzorem archeologicznym, za pozwoleniem WKZ. Nadzór archeologiczny i ratownicze badania archeologiczne prowadzone są przez uprawnionego archeologa. Pozwolenie konserwatorskie należy uzyskać przed wydaniem pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem wykonywania robót budowlanych. Pismem z dnia 4 marca 2009r. Wójt Gminy Kobierzyce przedłożył do uzgodnienia projekt planu miejscowego, zakreślając termin 21 dni na przedstawienie stanowiska. Pismo wraz z odpowiednią dokumentacją przedstawiono WKZ w dniu 6 .04.2009r. . Postanowieniem z dnia 24.04.2009r., które wpłynęło do urzędu gminy w dniu 28.04.2009r. Konserwator na podstawie art. 18 ust. 1 i 2 pkt 3, art. 20, art. 89 pkt 2 i art. 91 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568) oraz art. 17 pkt 7 b, art. 24 ust. 1 i art. 25 pkt 1 w związku z art. 15 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717) odmówił uzgodnienia projektu zmiany planu miejscowego oraz określił warunki w stosunku do projektu uchwały tj. 1. w §6 pkt 2 należy wpisać wszystkie wymogi konserwatorskie dotyczące strefy B zgodnie z wnioskami podanymi w piśmie z dnia 27.07.2007r. Zapisy szczegółowe dla terenów oznaczonych symbolami 1 MW, 1 MN, 1RM/MN, 2 RM/MN, 3 RM/MN, 1MN/U powinny uwzględniać wymogi w/w strefy. 2. należy usunąć zapis zamieszczony w §6 pkt 1 dotyczący wymogu przeprowadzenia ratowniczych badań archeologicznych. Podstawa prawna dla w/w wymogów: art. 4 pkt 6, art. 6 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 19 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
W uzasadnieniu Konserwator wskazał w szczególności, że zapisy szczegółowe projektu planu są niespójne z wymogami ochrony konserwatorskiej określonymi dla strefy B oraz z ogólnymi zasadami ochrony konserwatorskiej. Projektowanie dachów wielospadowych jest niezgodne z ustaleniami strefy B. Przedstawione wymogi stanowią rozwiązania niezbędne w rozumieniu art. 4 ust. 6 i art. 18 ust. 1 u.p.z.p. w związku z art. 18 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków. W postanowieniu zawarto pouczenie o możności złożenia zażalenia w terminie 7 dni.
Rozstrzygnięciem z dnia 5.05.2009r. Wójt Gminy uznał projekt planu za uzgodniony na podstawie art. 24 ust. 2 u.p.z.p., wbrew stanowisku Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Jak wskazał, nie istnieje przepis nakazujący uwzględnienie wszystkich wniosków organów zawiadomionych o przystąpieniu do opracowywania planu miejscowego. Wnioski WKZ mają charakter subiektywny i nie wynikają z jego uprawnień. Szczegółowe ustalenia dla strefy B ustanawia rada gminy. Wnioski WKZ są nieprecyzyjne, mają charakter informacyjny, są wieloznaczne, niezgodne z prawem lub zasadami legislacji. To rada gminy decyduje o treści ustaleń planu i ich jakości. Wnioski były w części nieuzasadnione, a żądanie ich wprowadzenia oznacza przekroczenie uprawnień WKZ. Dlatego wnioski nie mogły stanowić warunku uzgodnienia, zaś przepisy art. 4 pkt 6 i art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków nie uprawniały do żądania ich wprowadzenia do planu miejscowego i nie stanowiły podstawy prawnej określenia warunków uzgodnienia.
W uchwale nr XXXVI/420/09 Rady Gminy Kobierzyce z dnia 28 sierpnia 2009r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego pomiędzy ul. Kasztanową a ul. Kwiatową w południowo - środkowej części wsi Cieszyce, w §3 ust. 2 pkt 7 wskazano jako oznaczenia graficzne będące obowiązującymi ustaleniami planu granice stref ochrony konserwatorskiej (strefy B i OW). W §6 w obrębie ustaleń dla całego obszaru objętego planem, w zakresie zasad ochrony dziedzictwa kulturowego, zabytków oraz dóbr kultury ustalono 1. w przypadku budowlanych zamierzeń inwestycyjnych w sąsiedztwie w/w stanowiska archeologicznego, obowiązuje wymóg przeprowadzenia ratowniczych badań archeologicznych metodą wykopaliskową, na które należy uzyskać pozwolenie WKZ 2. ustala się strefę ochrony konserwatorskiej B, dla której obowiązują następujące nakazy a) należy zachować i wyeksponować elementy historycznego układu przestrzennego: rozplanowanie dróg, ulic i placów, linie zabudowy, kompozycję wnętrz urbanistycznych oraz kompozycję zieleni, b) nowa zabudowa winna być dostosowana do historycznej kompozycji przestrzennej w zakresie rozplanowania, skali i bryły przy założeniu harmonijnego współistnienia elementów kompozycji historycznej i współczesnej oraz nawiązywać formami współczesnymi do lokalnej tradycji architektonicznej; wszelka działalność inwestycyjna musi uwzględniać istniejące już związki przestrzenne, c) należy przyznać pierwszeństwo wszelkim działaniom odtworzeniowym i rewaloryzacyjnym, zarówno w przypadku przyrodniczych elementów krajobrazu, jak i w stosunku do historycznej struktury technicznej, instalacji wodnych, sieci komunikacyjnych oraz obiektów zabytkowych przewidzianych w planie do zachowania i ochrony, a położonych na obszarze objętym strefą, d) formy inwestowania należy w maksymalnym stopniu ukierunkować na ich harmonijne wpisanie w otaczający krajobraz, z tego powodu należy wyłączyć z możliwości realizacji inwestycje wielkoobszarowe, jak również te, które wymagają znacznych przeobrażeń krajobrazu c) wszelkie działania inwestycyjne należy konsultować i uzgadniać z właściwym Konserwatorem Zabytków 3. ustala się strefę ochrony konserwatorskiej OW, dla której obowiązują następujące nakazy : a) wszelkie zamierzenia inwestycyjne związane z pracami ziemnymi należy uzgodnić z Dolnośląskim WKZ, co do konieczności prowadzenia ich za pozwoleniem WKZ b) powyższe pozwolenie konserwatorskie należy uzyskać przed wydaniem pozwolenia na budowę, a dla robót niewymagających pozwolenia na budowę – przed realizacją inwestycji. W zakresie ustaleń dla poszczególnych terenów przewidziano dla terenu 1 MW m.in. liczba kondygnacji nadziemnych budynków mieszkalnych oraz usługowych nie może przekraczać trzech, dachy dwu – lub wielospadowe, symetryczne o nachylenia połaci 35º- 45º, kryte dachówką ceramiczną, cementową lub materiałem dachówkopodobnym z wyłączeniem dachówki bitumicznej, ustala się zakaz realizacji ogrodzeń wykonanych z prefabrykatów betonowych i żelbetowych, ustala się zakaz lokalizacji nośników reklamowych, dla terenu 1 MN m.in. liczba kondygnacji nie może przekraczać dwóch, dachy dwu – lub wielospadowe j.w., zakaz realizacji ogrodzeń j.w. i nośników reklamowych, dla terenu 1 MN/U, 2 MN/U m.in. liczba kondygnacji nie może przekraczać dwóch , dachy j.w., zakaz realizacji ogrodzeń j.w., dla terenu 1 RM/MN, 2RM/MN, 3 RM/MN, 4 RM/MN m.in. liczba kondygnacji nie może przekraczać dwóch, dachy j.w., zakaz ogrodzeń j.w., zakaz lokalizacji nośników reklamowych, dla terenu 1 UP, m.in. liczba kondygnacji do dwóch, dachy j.w., zakaz ogrodzeń j.w., zakaz nośników reklamowych j.w.. Według rysunku planu granica obszaru objętego planem jest tożsama ze strefą B ochrony konserwatorskiej i strefą OW obserwacji archeologicznej. Z dołączonej prognozy skutków finansowych wynika, że planem miejscowym objęto obszar poza terenami zainwestowanymi wsi, obejmujący grunty rolne. Przewiduje się zmianę przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze (lokalizację zabudowy mieszkaniowej lub zagrodowej i usług publicznych).
Skargę na powyższą uchwałę do sądu administracyjnego wniósł Wojewoda Dolnośląski na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g. jako organ nadzoru, zarzucając istotne naruszenie art. 17 pkt 7 b i art. 24 ust. 2 w związku z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 27 u.p.z.p. Na tej podstawie wniósł o stwierdzenie jej nieważności w całości. Według skarżącego rada gminy nie jest uprawniona do kwestionowania zasadności warunków wskazanych przez organ uzgadniający, o ile nie zaskarżyła odmowy uzgodnienia projektu planu miejscowego. Art. 24 ust. 2 u.p.z.p. w sposób wyraźny określa przesłanki jego wyjątkowego stosowania, które w nin. sprawie nie wystąpiły, bowiem WKZ określił warunki, na jakich możliwe będzie uzgodnienie oraz wskazał ich podstawy prawne. Warunki uzgodnienia mogły wynikać ze specjalistycznej wiedzy WKZ i ogólnych zasad ochrony konserwatorskiej, zaś niekoniecznie z treści konkretnych przepisów prawnych. Dodatkowo skarżący wskazał, że w §8 pkt 2 a i b oraz pkt 3 uchwały przewidziano zmianę przebiegu linii średniego napięcia SN oraz wyznaczenie zmniejszonej strefy oddziaływania przez zarządcę sieci. Oznacza to, według wyjaśnienia Rady Gminy, że o zmianie lokalizacji sieci elektroenergetycznej decyduje inwestor. Według skarżącego stanowiło to wprowadzenie niezgodnej z ustawą możliwości zmiany planu miejscowego, co narusza art. 27 u.p.z.p.
W odpowiedzi na skargę, sformułowanej w formie uchwały nr XXXIX/477/09 Rady Gminy Kobierzyce z dnia 20 listopada 2009r., Rada wniosła o oddalenie skargi w zakresie dotyczącym naruszenia zasad uchwalaniu planu. W zakresie dotyczącym §8 pkt 2a i b oraz pkt 3 uchwały Rada uznała skargę za zasadną i podjęła uchwałę nr XXXIX/476/09 z dnia 20 listopada 2009r. uchylającą ten zaskarżony przepis. W ocenie Rady w nin. sprawie zasadnie został zastosowany art. 24 ust. 2 u.p.z.p.. Organ planistyczny nie ma obowiązku uwzględnienia wszystkich wniosków do planu. Warunki zgłoszone przez WKZ nie miały podstawy prawnej, były subiektywne i niekonstruktywne. Ich uwzględnienie wywołało by brak czytelności, jednoznaczności oraz zgodności z zasadami techniki prawodawczej ustaleń planu. WKZ żądając bezwzględnego przyjęcia wszystkich warunków przekracza własne uprawnienia. Powołane przez WKZ podstawy prawne są ogólnikowe, natomiast to gmina uchwala prawo miejscowe w zgodzie z konstytucją RP i ustawami. Stanowisko WKZ narusza samodzielność gminy w zakresie stanowienia prawa, za co wyłącznie gmina ponosi odpowiedzialność. To gmina więc ustala ochronę zabytków współmierną do charakteru obiektów, ich jakości i walorów zabytkowych, korzystając również z doświadczenia i wiedzy specjalistycznej służby ochrony zabytków. Nikt nie może odebrać gminie prawa do roztaczania ochroną w takim stopniu i zakresie, w jakim jest ona zgodna z kierunkami jej rozwoju. WKZ może gwarantować ochronę zabytków nie tylko poprzez ustalenia planów miejscowych , ale również poprzez inne formy ochrony.
Wykonanie uchwały w sprawie udzielenia odpowiedzi na skargę Rada powierzyła wójtowi Gminy Kobierzyce.
Postanowieniem z dnia 8 marca 2010r. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zgodnie z art. 17 pkt 7 b u.p.z.p. wójt po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego uzgadnia projekt planu z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków, a następnie zgodnie z pkt 9 wprowadza zmiany wynikające z dokonanego uzgodnienia. Według art. 24 ust. 1 u.p.z.p. uzgodnienia dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a.. Przepis ten w nauce prawa uznaje się za kontrowersyjny, skoro kodeks nie reguluje procedury planistycznej, w procedurze tej na tym etapie nie przewidziano udziału stron, w przypadku zaś zaliczenia omawianego uzgodnienia do środków nadzoru nad działalnością gminną, środkiem zaskarżenia postanowienia odmownego nie będzie zażalenie (por. uchwałę NSA OPS 8/02 ONSA 2003/3/85 być może nadal aktualną, art. 89 ust. 1 i art. 98 ust. 1 i 3 u.s.g. oraz art. 3§2 pkt 7 p.p.s.a.), które zresztą przysługuje stronie, a tej nie ma. W procedurze współdziałania organów dopuszcza się ponadto dokonanie zmiany zajętego stanowiska (uzgodnienia lub odmowy uzgodnienia), do czego nawiązuje art. 26 u.p.z.p. (por. J. Jamiołkowski glosa do wyroku NSA z 26 stycznia 2009r. II OSK 51/08 Casus Lato 2009 Nr 52 s. 36-40 z cyt. tam literaturą prawniczą i orzecznictwem sądowym). Jeszcze innym środkiem stojącym do dyspozycji organu prowadzącego postępowanie główne, oprócz skargi do sądu administracyjnego lub działań pozaprocesowych, mającym na celu usunięcie skutków niekorzystnego stanowiska organu współdziałającego, jest środek przewidziany w art. 24 ust. 2 u.p.z.p..
Zgodnie z tym przepisem wójt może uznać za uzgodniony projekt planu miejscowego w przypadku, gdy organ uzgadniający nie określił warunków, na jakich uzgodnienie może nastąpić, albo nie powołał podstawy prawnej uzasadniającej ich określenie. Z brzmienia tego przepisu wynika niewątpliwie, że wójt nie jest uprawniony do dokonywania wówczas oceny treści powołanej podstawy prawnej, o ile wchodzi ona w obręb sfery prawnej przysługującej organowi uzgadniającemu. Wójt dokonuje formalnej oceny postanowienia odmownego, czy określa ono warunki oraz zawiera powołanie podstawy prawnej ich określenia. Przepis ten nie tyle, lub nie jedynie określa, uprawnienie wójta, ale raczej skierowany jest przede wszystkim do organów uzgadniających, powstrzymując je przed pochopną i niemotywowaną należycie odmową uzgodnienia. W tym unormowaniu wyraża się również wzgląd na ochronę samodzielności planistycznej gminy (władztwa planistycznego). Nie miała jednak racji Rada Gminy w nin. sprawie , gdy powołała względy konstytucyjne i ustawowe dla obrony głoszonego poglądu o braku co do zasady związania treścią uzyskanych uzgodnień bądź warunków zawartych w postanowieniu odmownym. O istnieniu tego związania stanowią wprost powołane przepisy ustawowe (art. 17 pkt 7 i 9 u.p.z.p.), regulujące przebieg procedury planistycznej, zaś nieuwzględnienie treści uzgodnień bądź uchwalenie planu miejscowego pomimo braku uzgodnienia, oznacza istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego skutkujące nieważnością uchwały rady gminy (art. 28 ust. 1 u.p.z.p.). W literaturze prawniczej i orzecznictwie sądowym powszechnie wskazuje się na wiążący dla organu prowadzącego postępowanie główne charakter aktu współdziałania organów w postaci uzgodnienia (patrz Komentarze do art. 106 k.p.a., uchwała NSA OPK 14/98 ONSA 1999/3/80).
Niewątpliwie trafnie Rada Gminy wskazała na ramowy jedynie, niekonkretny charakter podstaw prawnych powołanych przez WKZ przy warunkowej odmowie uzgodnienia. Wynika to jednak z treści zadań przypisanych służbie ochrony zabytków, nawiązującej raczej do ogólnych zasad ochrony konserwatorskiej oraz wiedzy specjalistycznej, nie zaś wytyczonych szczegółowymi przepisami prawnymi. Stąd przepisy prawne stanowiące podstawy prawne działania tych organów zazwyczaj zakładają istnienie uznania administracyjnego. Kwestionowanie rozstrzygnięć tych organów możliwe jest zatem przy wykorzystaniu ogólnych zasad prawa oraz wiedzy specjalistycznej, dla wykazania ich dowolności bądź bezzasadności. Trafnie w nin. sprawie podkreślał jednak skarżący, że wójt nie wykorzystał środków służących podważeniu stanowiska WKZ, zaś w ramach stosowania art. 24 ust. 2 u.p.z.p. nie był uprawniony do naprawy tego zaniechania i podjęcia wówczas dopiero próby podważenia merytorycznej zawartości stanowiska WKZ. Należy zakładać rozłączność rozmaitych środków prawnych przewidzianych w danej procedurze, dla kwestionowania danego rozstrzygnięcia. O ile odmowa uzgodnienia pozbawiona uzasadnionych warunków i właściwych podstaw prawnych, byłaby oceniona jako niezgodna z prawem w przypadku jej zaskarżenia, to powołanie się na art. 24 ust. 2 u.p.z.p. nie zmierza do podważenia odmowy ze względów merytorycznych, o czym była już mowa.
Jak wynika z przytoczonej na wstępie obszernie treści warunków oraz treści planu miejscowego, w zaskarżonej uchwale nie przyjęto szeregu istotnych dla WKZ warunków, chociaż jednocześnie dostosowano do nich szereg ustaleń planu. Uzasadniało to ocenę, że plan został uchwalony z naruszeniem wymogu uzgodnienia z WKZ.
Dla Sądu było istotne, że postanowienie odmowne zawierało warunki, na jakich uzgodnienie może nastąpić. Dokonując oceny legalności rozstrzygnięcia wójta w świetle tej przesłanki stosowania art. 24 ust. 2 u.p.z.p., Sąd nie był władny oceniać celowości lub merytorycznej treści warunków. Postanowienie odmowne zawierało również podstawy prawne uzasadniające określenie warunków uzgodnienia. Przepis art. 4 ustawy o ochronie zabytków stanowi, na czym polega ochrona zabytków, a w szczególności na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu uwzględnianie zadań ochronnych w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 6 tej ustawy ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania, zabytki nieruchome będące układami urbanistycznymi, ruralistycznymi i zespołami budowlanymi. Według art. 18 w planach miejscowych ustala się przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu uwzględniające opiekę nad zabytkami, zaś według art. 19 w planie miejscowym ustala się, w zależności od potrzeb, strefy ochrony konserwatorskiej obejmujące obszary, na których obowiązują określone ustaleniami planu ograniczenia, zakazy i nakazy, mające na celu ochronę znajdujących się na tym obszarze zabytków. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że treść tych ustaleń kształtowana jest przez postanowienie uzgadniające WKZ. Wynika to z przytoczonych już przepisów ustawowych kilku wchodzących w rachubę ustaw. Ograniczona kompetencja wójta przewidziana w art. 24 ust. 2 u.p.z.p. została w nin. sprawie wykorzystana niezgodnie z tym przepisem.
Z tych wszystkich względów oraz na podstawie w szczególności art. 28 ust. 1 u.p.z.p. i art. 147§1 p.p.s.a. należało stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały, z wyjątkiem jej §8 pkt 2 lit. a i b oraz pkt 3, co do którego postępowanie stało się bezprzedmiotowe (art. 54§3, art. 161§1 pkt 3 , art. 201 §1 p.p.s.a.).
W powstałym zakresie orzeczono na podstawie art. 152 i art. 200 p.p.s.a.
Należało jeszcze rozważyć znaczenie procesowe wskazania w skardze jako stronę przeciwną Gminy Kobierzyce, gdy odpowiedź na skargę złożyła Rada Gminy Kobierzyce, będąca w nin. sprawie organem (art. 54 p.p.s.a.). Jak wiadomo, oznaczenie organu stanowi wymóg formalny skargi (art. 57§1 pkt 2 p.p.s.a.) Z treści skargi, w której wielokrotnie jest mowa w uchwale Rady Gminy Kobierzyce wynikało niewątpliwie, że organem jest ta Rada. Z art. 32 p.p.s.a. wynika, że kwalifikacja organu jako strony wynika raczej z doprecyzowania zaskarżonego aktu, niż z oznaczenia przez skarżącego. W ustawie procesowej określenie podmiotów uczestniczących w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest dalekie od precyzji (pewnym podmiotom "przysługują prawa strony" art. 8, strona to również uczestnik postępowania art. 12, osoba może być uczestnikiem postępowania na prawach strony art. 33§1, organizacja społeczna może być uczestnikiem postępowania art. 33§2, przed sądem mogą działać strony i ich organy art. 34, uprawnionym do wniesienia skargi może być " każdy, kto ma w tym interes prawny" lub " inny podmiot" art. 50§1 i 2, wyrok powinien oznaczać jedynie skarżącego art. 138 p.p.s.a.). Niewątpliwie nic wspólnego z poruszoną tematyką nie ma kwestia zdolności sądowej i procesowej, gdyż gmina obie te zdolności bezsprzecznie posiada, oraz związana z tą kwestią przyczyna z odrzucenia skargi (art. 58§1 pkt 5 p.p.s.a.), przy czym odrzucenie następuje postanowieniem (art. 58§3, art. 189 p.p.s.a.). Należy powtórzyć, że nienależyte oznaczenie strony będącej osobą (w tym przypadku osobą prawną) nigdy nie prowadzi do odrzucenia z powodu nieposiadania zdolności procesowej przez tę stronę, o tym zaś, że stroną jest organ, który wydał zaskarżony akt, stanowi ustawa w art. 32 p.p.s.a., nie zaś skarżący w skardze. Już wskazano, że dla wyroku w ogóle obojętne jest, kto był organem, skoro wynika to z określenia przedmiotu zaskarżenia. Omówiona tutaj kwestia procesowa nie miała więc żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, chociaż niewątpliwie organ nadzoru powinien wiedzieć, kto jest tzw. stroną przeciwną dla skarżącego.
J.T. 21.06.10r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło