II SA/Wr 656/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Asesor WSA Dominik Dymitruk Protokolant: referent Angelika Mielcarek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi R. B. na uchwałę Rady Miasta i Gminy W. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy W. w granicach administracyjnych postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis w kwocie 300 (słownie: trzysta) złotych. Pismem z 22.08.2025 r. R. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na uchwałę Rady Miasta i Gminy W. z [...].12.2007 r., nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy W. w granicach administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gmin W. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - zwana dalej: "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że wraz z wejściem w życie ustawy z 07.04.2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), tj. z dniem 01.06.2017r. modyfikacji uległ stan prawny dotyczący wnoszenia skarg na uchwały jednostek samorządu terytorialnego – chodzi o przepisy art. 52 i art. 53 p.p.s.a., jak również uległa zmianie treść art. 101 ust. 1 ustawy z 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 994 ze zm.) - dalej "u.s.g.". W doczasowym brzemieniu ten ostatni przepis stanowił, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 101 ust. 1 u.s.g. - każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Oznacza to, że skarga taka nie musi już być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Z kolei na podstawie aktualnego brzmienia art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadku innych aktów (niż wymienione w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a.), jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie. Przed analizowaną zmianą przepis ten stanowił, że w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W tym miejscu zauważyć trzeba, że w art. 17 ust. 2 ustawy z 07.04.2017r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw – wprowadzającej cyt. brzmienie przywołanej regulacji – ustawodawca postanowił, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej (chodzi o ustawę p.p.s.a.) w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Zatem dla ustalenia, która wersja art. 52 i art. 53 p.p.s.a. oraz art. 101 ust. 1 u.s.g. ma zastosowanie w danej sprawie rozstrzygająca jest nie data wniesienia skargi, lecz data wydania zaskarżonego aktu. Z przepisów tych wynika, że koniecznym warunkiem formalnym do skutecznego wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. – w przypadku akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego podjętych przed dniem 01.06.2017 r. - jest uprzednie wezwanie organu gminy, który wydał zaskarżoną uchwałę do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego, dokonanego poprzez wydanie zaskarżonego aktu. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24.06.2002 r., sygn. akt OSA 2/02, wydanym w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyraził przy tym pogląd, że wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, określone w art. 101 ust. 1 u.s.g. jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie, a następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu tego przepisu (por. ONSA 2003, nr 1, poz. 2). Powyższe stanowisko zostało utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 06.07.2010 r., sygn. II OSK 1199/10, z 26.02.2010 r., sygn. II OSK 289/10, z 16.12.2008 r., sygn. II OSK 552/08). Z przedstawionego stanowiska judykatury wynika, że czynność wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością wywołującą skutki prawne, dlatego nie może być przez stronę powtarzana, a jako skuteczną traktować należy pierwszą z dokonanych czynności. Przyjęcie, że wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa może być przez stronę składane wielokrotnie, stawiałoby wzywającego w bardziej uprzywilejowanej pozycji od innych wnoszących skargi podmiotów. Jednokrotna możliwość złożenia wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa stanowi przy tym gwarancję stabilności obrotu prawnego i jasnych zasad postępowania. Stawiając wezwanie do usunięcia naruszenia prawa obok innych środków odwoławczych, takich jak odwołanie czy zażalenie, zwrócić uwagę należy, że traktować trzeba je w taki sam sposób, nie ma bowiem podstaw do uprzywilejowania tego właśnie środka odwoławczego względem innych. W niniejszej sprawie skarżący dwukrotnie zwracał się do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia interesu prawego zaskarżoną uchwałą. Pierwsze wezwanie zostało złożone w piśmie datowanym na dzień 29.08.2024 r. (data wpływu do organu: 02.09.2024r.). W następstwie tego pisma skarżący odbył w dniu 28.01.2025r. spotkanie z Burmistrzem, podczas którego organ ten wskazał na brak możliwości zainicjowania procedury uchylenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w kwestionowanej części. Następnie skarżący wniósł w dniu 11.04.2025 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który prawomocnym postanowieniem z 30.06.2025 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 371/25 odrzucił skargę jako spóźnioną. Sąd wprost wskazał, że ze względu na brak udzielania przez organ odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego zaskarżoną uchwałą, nie uległ przerwaniu bieg terminu sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania, przed upływem którego należało wnieść skargę. Tym samym termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 04.11.2024 r. Z kolejnym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa skarżący wystąpił w piśmie datowanym na dzień 15.07.2025 r. Odpowiedzi na to wezwanie Burmistrz udzielił pismem z 12.08.2025 r. Wniesienie opisanego wezwania nie uruchomiło jednak kolejnego terminu dla skarżącego do złożenia ponownej skargi do sądu administracyjnego na tę samą uchwałę. Dla skarżącego termin do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę Rady Miasta i Gminy W. z [...].12.2007 r., nr [...] rozpoczął bieg wraz z wniesieniem pierwszego wezwania z 29.08.2024 r. Ponowne pismo skarżącego z 15.07.2025 r., traktowane przez niego jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, nie mogło otworzyć drogi do skutecznego złożenia kolejnej skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. Powyższe oznacza, że wniesiona w niniejszej sprawie kolejna skarga R. B. na uchwałę Rady Miasta i Gminy W. z [...].12.2007 r., nr [...] - jako niedopuszczalna - podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt. I. Przepis ten stanowi, że Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt. II znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., obligującym Sąd do zwrotu z urzędu całego uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego.