II SA/Wr 660/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie: Asesor WSA Alojzy Wyszkowski Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca) Protokolant: Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2005 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną oraz odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. Przedmiotem skargi J. M. jest decyzja Wojewody D. z dnia [...]r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty Jeleniogórskiego z dnia [...]r. nr [...]o uznaniu za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku. Wniosek o przyznanie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku J.M. złożyła w dniu [...]r. Organ pierwszej instancji stwierdził, iż przedstawione przez J. M. dokumenty pozwalają na uznanie jej za osobę bezrobotną, jednak brak podstaw do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, bowiem udokumentowana suma okresów zatrudnienia w czasie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji jest krótsza niż 365 dni. Jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organ powołał art. 2 ust. 1 pkt 2 , art. 23 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. z 2001r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Od decyzji tej J. M. odwołała się. Wniosła o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych w drodze wyjątku. Wyjaśniła, że od [...]r. do [...]r. pracowała. W dniu [...]r. uległa wypadkowi przy pracy i przez [...] dni przebywała na zwolnieniu lekarskim. W pełnym wymiarze czasu pracy pracowała do dnia [...]r. Po orzeczeniu przez Lekarza Orzecznika ZUS 20% uszczerbku na zdrowiu, zgodnie z zaleceniami lekarza zmieniła pracę. Od dnia [...]r. pracowała na 1 /2 etatu i nie osiągała dochodów, które w ocenie organu zatrudnienia uprawniają do uzyskania zasiłku dla bezrobotnych. Skarżąca podaje też, że na utrzymaniu ma niepełnosprawne dziecko, a mąż uzyskuje dochody w kwocie [...] zł miesięcznie. Obecnie stara się o emeryturę w związku z wychowywaniem dziecka specjalnej troski. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdził, iż zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1 i 2 lit a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, jeśli: 1) nie ma dla niego propozycji zatrudniania, skierowania do prac interwencyjnych, robót publicznych lub na utworzone dodatkowe miejsce pracy oraz 2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Wymienione warunki muszą być spełnione łącznie. W rozpatrywanej sprawie 18 miesięcy poprzedzające dzień rejestracji obejmuje okres od [...]r. do [...]r. We wskazanym przedziale czasowym J. M. zatrudniona była przez ponad 365 dni (tj. od [...]r. do [...]r. i od [...]r. do [...]r.). Wynagrodzenie jakie wówczas uzyskiwała, jedynie w [...]r. ([...]zł) i w [...]r. ([...]zł) osiągnęło kwotę najniższego wynagrodzenia ([...]zł), które we wskazanym okresie wynosiło 760 zł miesięcznie Brak, zatem podstaw, w ocenie organu odwoławczego, do przyznania zasiłku. Jednocześnie Wojewoda D. wskazał, że przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie przewidują ustalania uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych na zasadzie swobodnego uznania administracyjnego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. M. zarzuciła, że przez okres około [...] lat pracowała w niepełnym wymiarze czasu pracy, co łącznie daje rok całego etatu, a składki na Fundusz Pracy były odprowadzane przez Centralę A w K.. Ponadto podaje, iż w związku z wypadkiem przy pracy, jakiemu uległa w [...] r., stwierdzono 20% długotrwały uszczerbek na zdrowiu. Twierdzi, iż pojęcie najniższego wynagrodzenia nie jest jednoznaczne i powołuje przepisy, które uprawniają pracodawcę do obniżenia najniższego wynagrodzenia w pierwszym roku pracy nawet o 20%. Z tego wywodzi, że powołana przez organy kwota 760 zł nie jest kwota najniższego wynagrodzenia. Powołuje się także na art. 65, art.67, art. 69 i art.71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego ocenia twierdzenie, że żaden z organów orzekających w sprawie nie ma możliwości stosowania uznania administracyjnego. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i dodatkowo wyjaśnił, że w czasie, kiedy skarżąca dokonała rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w J. G. jako osoba bezrobotna, tym samym w okresie kiedy pracowała, nie obowiązywały przepisy prawa pracy, uprawniające do obniżenia najniższego wynagrodzenia w sposób wskazany w skardze przepisy te obowiązują od dnia 1 stycznia 2003 r. zatem brak podstaw do stosowania ich w sprawie dotyczącej lat 2001 - 2002. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 §1 pkt 1 lit. a, lit. b i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie upsa. Oceniając zaskarżone orzeczenie w tym zakresie należy stwierdzić, iż nie narusza ono prawa materialnego w stopniu wpływającym na treść rozstrzygnięcia, nie narusza prawa w zakresie dającym podstawę do wznowienia postępowania, nie narusza też prawa procesowego w stopniu, który mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w art. 23 określa warunki, jakie musi spełnić osoba bezrobotna, aby uzyskać prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Spośród warunków wymienionych w tym przepisie, w ustalonym stanie faktycznym zastosowanie może mieć przepis art. 23 ust 1 pkt 1 i pkt 2 lit.a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który stanowi, iż prawo do zasiłku przysługuje osobie zarejestrowanej jako bezrobotna, jeśli: 1) nie ma dla niej propozycji odpowiedniego zatrudnienia, skierowania do prac interwencyjnych, robót publicznych lub na utworzone dodatkowe miejsce pracy oraz 2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, łącznie przez okres co najmniej 365 dni była zatrudniona i osiągała wynagrodzenie kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Skarżąca zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w J. G., jako osoba bezrobotna w dniu [...]r. W sprawie ani okres zatrudnienia w czasie 18 miesięcy poprzedzających datę rejestracji, ani wysokość uzyskiwanego przez skarżącą w tym czasie wynagrodzenia nie są sporne. Skarżąca kwestionuje wysokość kwoty przejętej przez organy jako najniższe wynagrodzenie wskazując, iż kwota najniższego wynagrodzenia może zgodnie z obowiązującymi przepisami być przez pracodawcę obniżona. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 grudnia 2000 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie najniższego wynagrodzenia za pracę pracowników (Dz. U. Nr 121, poz.1308) od 1 stycznia 2001 r. kwotę najniższego wynagrodzenia określono na 760 zł miesięcznie. Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie art. 77.4 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.). Kwota ta uległa zmianie od dnia 1 stycznia 2003r. zgodnie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 10.10.2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu Dz. U. Nr 200, poz. 1679). Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu przewiduje w art. 6 ust.2 możliwość wypłaty wynagrodzenia pracownikowi w kwocie niższej od kwoty minimalnego wynagrodzenia. Zasadnie jednak w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wskazał, iż przepisy te nie mogą mieć zastosowania, bowiem sprawa dotyczy lat 2001-2002, kiedy przepisy ustawy o minimalnym wynagrodzeniu nie obowiązywały. Sąd podziela także pogląd, iż w zakresie ustalania uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych nie mają zastosowania zasady swobodnego uznania administracyjnego. Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jednoznacznie określa warunki, jakie należy spełnić, aby uzyskać zasiłek dla bezrobotnych i wyłącznie spełnienie tych warunków uprawnia do świadczenia. Nie jest także odpuszczalne, w świetle art. 23 ust.1 pkt 1 i 2 lit.a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, kumulowanie wynagrodzeń z okresu, jak wskazano w skardze, dwóch lat. Powołany przepis jednoznacznie określa, iż chodzi o wynagrodzenia uzyskane w okresie 365 dni. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza powołanych w skardze przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483). Trzy pierwsze z powołanych przepisów tj. art.65, art.67 i art.69 Konstytucji odsyłają do regulacji ustawowych, zatem brak podstaw do bezpośredniego powoływania się na te zapisy. Adresatem ostatniego z powołanych przez skarżącą przepisów Konstytucji tj. art.71 jest Państwo, które winno w swej polityce społecznej uwzględniać dobro rodziny. Realizacja tej normy odbywa się, zatem przez stanowienie przepisów prawa uwzględniających dobro rodziny. Także i w tym przypadku, nie może być skuteczne, powołanie się wyłącznie na art.71 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej bez uwzględnienia szczegółowych rozwiązań ustawowych. Brak także podstaw do przyjęcia, iż z mocy art.71 Konstytucji organy administracji uprawnione są do ustalania prawa do zasiłku dla bezrobotnych na zasadzie uznania administracyjnego - z uwzględnieniem dobra rodziny. Jest to, bowiem sprzeczne z regulacjami ustawowymi przyjętymi przez Państwo w zakresie zabezpieczenia osób bezrobotnych. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 upsa, skargę jako bezzasadną oddalił.