II SA/Wr 668/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA - Anna Siedlecka po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. M. na tytuł wykonawczy Starosty Powiatu O. w przedmiocie postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. Skarżąca W. M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, w której wnosi o wycofanie z obrotu prawnego tytułu wykonawczego, wystawionego w dniu 25 listopada 2005 r. przez Starostwo Powiatowe w O., przez stwierdzenie jego nieważności. W uzasadnieniu wskazała, że tytuł wykonawczy wystawiony został "bez podstawy prawnej z rażącym naruszeniem prawa". Przede wszystkim, zdaniem skarżącej, Starostwo Powiatowe w O. bezzasadnie i bezpodstawnie wystawiło w dniu 13 listopada 2000 r. trzy faktury Nr [...], Nr [...] i Nr [...] na kwoty odpowiednio 504,58 zł, 612,60 zł i 336,58 zł., ponieważ : 1) organ nie wywiązał się w terminie ustawowym (14 dni) z wydaniem opinii uzgadniających usytuowanie bezkolizyjnego projektowanych sieci względem istniejącego uzbrojenia terenu (nr [...] i [...]), które w dodatku są negatywne, 2) organ nie podał podstawy prawnej wyliczenia powyższych opłat, ponieważ taka podstawa nie istniała (w okresie od 1 października 1999 r. do 21 stycznia 2001 r. nie obowiązywały przepisy, w sprawie określenia wysokości opłat za czynności związane z uzgadnianiem usytuowania bezkolizyjnego projektowanych sieci uzbrojenia terenu), 3) Starosta w rażący sposób naruszył art. 27 § 1 ust. 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) poprzez nie podanie podstawy prawnej w tytule wykonawczym, a wpisane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 sierpnia 1998 r. w sprawie określenia wysokości opłat za czynności związane z prowadzeniem państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, utraciło swoją moc obowiązywania z dniem 1 października 1999 r., a następne rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 14 listopada 2000 r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji, a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego weszło w życie dopiero z dniem 21 stycznia 2001 r. Zatem od dnia 1.10.1999 r. do dnie 21.01. 2001 r. nie obowiązywały żadne przepisy w tej sprawie. 4) roszczenie powyższe uległo przedawnieniu w dniu 31 grudnia 2003 r., bowiem organ złożył tytuł wykonawczy w Urzędzie Skarbowym W. K. dopiero w dniu 12 marca 2005 r. W odpowiedzi na skargę Starosta Powiatu O. wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Starosta podniósł, że nie wdając się w merytoryczną ocenę zasadności obciążenia skarżącej opłatami za dokonane przez Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej uzgodnienia, w niniejszej sprawie brak jest przedmiotu zaskarżenia leżącego we właściwości sądu administracyjnego. Katalog spraw podlegających kontroli sądu administracyjnego określony został w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tytuł wykonawczy jako dokument urzędowy niezbędny do wszczęcia i prowadzenia egzekucji, nie mieści się w katalogu spraw wymienionych w art. 3 § 2 powołanej ustawy, stąd nie podlega on kontroli sądowej. Starosta Powiatu O. zaznacza, że skarżąca w dniu 13 kwietnia 2005 r. złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego dla W. K. zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, których podstawę stanowiły te same twierdzenia, które są przedmiotem skargi. Ponieważ rozpatrzenie zarzutów skarżącej w postępowaniu przed organem egzekucyjnym kończy się postanowieniem, od którego będzie służyło zażalenie, w ocenie organu, na tym etapie postępowania skarżąca będzie miała możliwość wystąpienia do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Według art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne orzekają w sprawie skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne niż określone w pkt. 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (j.s.t.) i terenowych organów administracji rządowe, 6) akty organów j.s.t. i ich zawiązków, inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów j.s.t., 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt. 1-4 (§2). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki w tych przepisach (§ 3). W sprawie niniejszej, zaskarżony został tytuł wykonawczy wystawiony przez Starostwo Powiatowe w O. Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) stanowi, iż organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Oznacza to, że samo sporządzenie przez wierzyciela tytułu wykonawczego jest czynnością poprzedzającą wszczęcie egzekucji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny w wielu swoich orzeczeniach zwracał uwagę na fakt, iż tytuł wykonawczy nie jest aktem administracyjnym. Jest natomiast dokumentem urzędowym wystawionym przez wierzyciela, niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej ( wyrok NSA z 25. 10. 96 r. sygn. SAB/Wr 1/96 - LEX 27349, wyrok NSA z 30. 06.00 sygn. III SA/ 2165/99 - LEX 47984, wyrok NSA z 30. 10. 98 r. sygn. I SA/Wr 1249/96 - LEX 34937). Wystawionych więc tytułów wykonawczych nie można utożsamiać z aktami administracyjnymi, bowiem nie rozstrzygają one żadnej sprawy administracyjnej, będąc wyłącznie dokumentem, w którym wierzyciel podaje informacje potrzebne w prowadzeniu egzekucji oraz wnioskuje o wszczęcie egzekucji wymienionych w tytule należności (System egzekucji administracyjnej. Pod red. J. Niczyporuka, Sł. Fubdowicza, J. Radwanowicz, Wyd. C.H. Beck Warszawa 2004). Tytuł wykonawczy, będąc dokumentem urzędowym, nie stanowi również czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącej uprawnień albo obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa, gdyż bezpośrednio zmierza do wyegzekwowania określonego obowiązku od zobowiązanego. Wskazać przy tym należy, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu wykonania obowiązku wynikającego bezpośrednio z przepisu prawa winno nastąpić wtedy, gdy przepis prawa określa jednoznacznie rodzaj i zakres obowiązku. Wszelkie wątpliwości co do określenia jednoznacznie rodzaju i zakresu obowiązku, powinny być wyjaśnione przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego (a więc przed wystawieniem tytułu wykonawczego), gdy zaś zostaną one ujawnione w toku postępowania, należy je wyjaśnić przed jego zakończeniem. Lecz wyjaśnienie rozbieżności między stronami winno nastąpić nie w trakcie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, ale poza jego postępowaniem. W niniejszej sprawie wierzyciel jako podstawę prowadzenia egzekucji wskazał przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 sierpnia 1998 r. w sprawie określenia wysokości opłat za czynności związane z prowadzeniem państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. Nr 113, poz. 729). Skoro w niniejszej sprawie skarżąca (zobowiązana w postępowaniu egzekucyjnym) kwestionuje brak istnienia podstawy prawnej do naliczenia jej opłat - jak podaje w formie trzech faktur (w aktach brak jest ich kopii) - to aby skutecznie uwolnić się ze wskazanego w tytule wykonawczym obowiązku, winna wprzód uruchomić procedurę związaną z anulowaniem tych faktur, nie zaś kwestionować sam tytuł wykonawczy jako nieważny i żądać jego wycofania z obrotu prawnego. Z powyższych więc względów, stosownie do przepisu art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.