II SA/Wr 672/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 9 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.B. z Pracowni Projektowej "G." na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia lokalu do stanu zgodnego z prawem postanawia odrzucić skargę. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "u.p.p.s.a.", uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...], którą po rozpatrzeniu odwołania I.U. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] r. Nr [...] nakazującej I.U. wykonanie robót budowlanych w lokalu nr 3 w budynku przy ul. [...] w W., mających na celu doprowadzenie wykonanych bez pozwolenia na budowę robót budowlanych w w/w lokalu do stanu zgodnego z prawem, uchylono zaskarżoną decyzję w zakresie określającym termin wykonania nałożonych obowiązków i ustalono nowy termin ich wykonania do dnia 30 września 2014 r., zaś w pozostałym zakresie utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy. Skargę na powyższą decyzję złożył P.B. z Pracowni Projektowej "G.", w której wniósł - po zapoznaniu się z zaskarżoną decyzją jako autor inwentaryzacji robót wykonanych oraz oświadczenia o prawidłowości wykonanych prac - o przekazanie niniejszej skargi oraz innych dokumentów do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Jako projektant z uprawnieniami w specjalności instalacje sanitarne z blisko dwudziestoletnim stażem skarżący wskazał, że chciałby przedstawić swoje oburzenie i troskę o jakość działania instytucji – W. i Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego we W.. Należy w tym miejscu wskazać, że w pierwszej kolejności Sąd zobowiązany jest z urzędu zbadać, czy skarga została wniesiona przez stronę (art. 50 § 1 u.p.p.s.a.). Jak wynika z przytoczonego powyżej przepisu art. 50 § 1 u.p.p.s.a. podmiot uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego musi posiadać interes prawny. Przepis ten stanowi bowiem m.in., że "uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny". Kryterium "interesu prawnego", na którym oparta jest legitymacja do wniesienia skargi oznacza, że akt, czynność, bezczynność organu administracji lub przewlekłe prowadzenie postępowania musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., sygn. akty II SA 74/96, publ. ONSA 1997, z. 2, poz. 89). W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akty I SA 1748/83). Tak jednak, jak w postępowaniu administracyjnym interes ten musi być wywodzony przede wszystkim z przepisów prawa materialnego, to w postępowaniu sądowoadministracyjnym, może być on oparty także o przepisy prawa procesowego lub ustrojowego. Ze skargą może więc wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże "związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej" (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2003, s. 424). Powyższe prowadzi do wniosku, że podmiot nie mający interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. W rezultacie skarga wniesiona przez podmiot, który nie ma legitymacji skargowej podlega odrzuceniu. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Jak wynika bowiem z akt sprawy skarżący występowała w postępowaniu administracyjnym jedynie jako autor inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych. Sąd podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2004 r. (sygn. akt OSK 519/04), że pojęcie "strony" jest kategorią prawa materialnego. Oznacza to, że interes prawny wnoszącego skargę musi znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego, niekiedy może mieć swoje źródło w przepisach o postępowaniu. Oznacza to, że status strony postępowania sądowoadministracyjnego nie może wynikać tylko z faktycznego traktowania podmiotu nie mającego legitymacji procesowej jako strony, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Zaskarżona decyzja nakłada określone obowiązki na I.U.. W żaden zaś sposób nie dotyka ona natomiast praw i obowiązków skarżącego, a więc nie ma on legitymacji procesowej (art. 28 k.p.a.) w postępowaniu administracyjnym. Skoro decyzja ta nie dotyczy interesu prawnego P.B., to nie jest on również podmiotem uprawnionym w rozumieniu art. 50 § 1 u.p.p.s.a. do zaskarżenia jej do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Uwzględniając powyższe, skargę należało odrzucić po myśli art. 58 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Za "inną przyczynę" w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a. należy uznać brak po stronie wnoszącego skargę interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 u.p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 22 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 965/12, publ. LEX nr 1413466). Z tych względów orzeczono jak w sentencji.