II SA/Wr 68/13

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia ... w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji w sprawie zezwolenia D. Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków we W. na czasowe zajęcie na okres 6 miesięcy nieruchomości zabudowanej i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wraz ze skargą złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z dochodu w wysokości 770 zł (na który składa się: dieta za posiedzenie komisji samorządu zawodowego- 200 zł; wynagrodzenie za pełnienie funkcji w zarządzie spółki- 500 zł, dochód z hodowli ryb akwariowych- 70 zł), a swoje wydatki określił następująco: opłata za energię elektryczną- 200 zł; za wodę i ścieki- 35 zł; za telefon- 125 zł; koszt jedzenia i ubrania – 300 zł. Poinformował, że wartość wyposażenia hodowli ryb to ok. 10.000 zł, w listopadzie 2012 r. zaprzestał prowadzenie działalności gospodarczej odnotowując stratę w wysokości 16.592, 76 zł. Dodał, ze aktualnie zamieszkuje w budynku w Sulikowie należącym do jego rodziców. W piśmie z dnia 20 lutego 2013 r. oświadczył, że dokumenty uzasadniające jego wniosek załączył do sprawy o sygn. akt II SAB/Wr 35/12 i wskazał, że z tytułu diet za posiedzenie komisji samorządu zawodowego za ostatnie dwa miesiące otrzymał łącznie 236 zł, z kolei z hodowli ryb ostatnio ponosi straty (np. w styczniu 2013 r. w wysokości 978, 98 zł). Dodał, że z powodu trudności finansowych zaprzestał płacenia kredytu mieszkaniowego (ratę za grudzień 2012 r. opłacił mu jego ojciec). Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270). W ocenie Sądu wnioskodawca nie dopełnił ww. obowiązku. Skarżący nie wykazał bowiem, że konieczność poniesienia przez niego wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłoby spowodować uszczerbek dla jego koniecznego utrzymania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wyjaśnił i nie udokumentował kilku istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową, np. nie wyjaśnił czy nadal świadczy usługi inżynierskie w Z.; nie wyjaśnił także z jakiego źródła czerpie środki, które wpłaca co kilka dni na swoje konto w P. w kwotach nawet po 1.400 zł; nie wyjaśnił kto jest właścicielem nieruchomości położonej w: ....- skoro żadnych z nich nie wymienia we wniosku, jako będących jego własnością; nie wskazał też na poczet nabycia jakiej nieruchomości zaciągnął kredyt "mieszkaniowy", który obecnie spłaca w ratach po 900 zł; skarżący nie poinformował co stało się ze składnikami majątkowymi służącymi mu do prowadzenia działalności gospodarczej, którą zakończył w listopadzie 2012 r. i co stało się ze składnikami służącymi mu do działalności polegającej na hodowli ryb, których wartość skarżący we wniosku złożonym w innej sprawie (II SAB/Wr 35/12) w listopadzie 2012 r. wyceniał na kwotę 50.000 zł, a w aktualnym tylko na 10.000 zł; wnioskodawca nie wyjaśnił jaką konkretnie działalność gospodarczą zakończył w listopadzie 2012 r. i czym w takim razie jest działalności P. (jaki to jest rodzaj spółki, jaki ma przedmiot działalności, jakie korzyści skarżący może z tej działalności osiągnąć (oprócz wskazywanego wynagrodzenia za pełnienie funkcji członka zarządu)); nadto skarżący nie udokumentował należycie wskazywanych we wniosku wydatków – załączony bowiem do wniosku wyciąg z rachunku bankowego nie pozwala na określenie, które wskazane na nim zobowiązania są kosztami przychodu prowadzonych działalności (zatem już obniżającymi przychód skarżącego), a które niezbędnymi wydatki skarżącego. Niedopuszczalnym jest, aby strona, ubiegając się o przyznanie prawa pomocy w konkretnym postępowaniu, odsyłała Sąd do innych spraw, przenosząc tym samym na niego ciężar poszukiwania dowodów oraz okoliczności mających potwierdzić zasadność jej wniosku, tym bardziej, że w odsyłanej przez skarżącego sprawie o sygn. akt II SAB/Wr 35/12 odmówiono mu przyznania prawa pomocy właśnie z uwagi na lakoniczne i nienależyte uzasadnienie oraz udokumentowanie wniosku. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącego kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie on środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich), w szczególności, że skarżący informował, że korzysta ze składników majątkowych swoich rodziców i ponoszą oni koszty jego niektórych wydatków. Skarżący nie wskazał dlaczego – jeśli faktycznie znajduje się w niedostatku- nie wystąpi do swoich rodziców o stałe świadczenie alimentacyjne (art. 87 i 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Dodać należy także, iż spłata rat kredytu nie stanowi wydatku niezbędnego, który mógłby mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Zaznaczyć należy, iż skarżący nie ma nikogo na utrzymaniu, a przy tym prowadzi wielokierunkową i z założenia dochodową działalność gospodarczą, ma też cenne i poszukiwane na rynku pracy uprawnienia inżynierskie (z zakresu nadzoru budowlanego, doradztwa budowlanego, itp.) i w związku z powyższym za niewiarygodne Sąd uznaje wskazywaną przez niego we wniosku wysokość uzyskiwanego dochodu, w szczególności, że wnioskodawca co kilka dni dokonuje na swój rachunek bankowy wpłat własnych w kwotach nawet po 1.400 zł. Niejasny jest również status wskazanych wyżej nieruchomości, które gdyby były własnością skarżącego mogłyby stanowić np. zabezpieczenie kredytu. Z przedłożonych wyciągów bankowych wynika nadto, iż wnioskodawca od dłuższego czasu systematycznie korzysta z instrumentów kredytowych (debet w rachunku, karta kredytowa) nie zważając na saldo rachunku w tej sytuacji niczym nieuzasadnione jest jego twierdzenie, iż nie posiada źródła z którego mógłby pokryć koszt wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Sąd podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy wnioskodawcy przysługuje prawo pomocy w żądanym przez niego zakresie. Niekorzystne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie jest spowodowane wyłącznie brakiem jego należytej inicjatywy przy ustaleniu czy kwalifikuje się on do grona osób legitymowanych do uzyskania takiej pomocy ze strony Państwa (wnioskodawca wybiórczo przedstawia fakty- podaje zasadniczo tylko te mające obrazować jego złą sytuację materialna). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.