II SA/Wr 683/13

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 21 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody D. z dnia ... w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy pozwolenia na budowę postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w części przekraczającej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W skardze na wyżej oznaczoną decyzję strona skarżąca wystąpiła o zwolnienie jej z opłaty sądowej. W złożonym w dniu 14 października 2013 r. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca zażądała zwolnienia od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, iż jest stowarzyszeniem zwykłym, utrzymującym się tylko ze składek członkowskich (7 osób, składka po minimum 100 zł, a wydatki- 790, 80 zł, tj.: opłaty sądowe- 640 zł; korespondencja- 123, 80 zł; opłaty urzędowe- 27 zł), a stan środków finansowych na dzień złożenia wniosku wynosił 270, 75 zł. Strona poinformowała, że w 2013 r. w związku z planowanym sprawami sądowymi podwyższyła składkę (swoje przychody), ale narastanie liczby spraw wieczystego użytkowania w Warszawie zmusiły ją do niezamierzonej pierwotnie skargi na uchwałę. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienia pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej p.p.s.a. (t. jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.)). Zdaniem Sądu przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu od skargi w części przekraczającej kwotę 250 zł jest adekwatne do możliwości finansowych strony wnioskującej. Sama strona wskazała bowiem we wniosku, iż posiada środki w wysokości 270, 75 zł, a uiszczony wpis- w przypadku zasadności skargi -zostanie jej zwrócony w końcowym orzeczeniu. W pozostałym zakresie wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przepisy żądają wykazania przez podmiot ubiegający się o prawo pomocy, że nie posiada dostatecznych środków na koszty sądowe (i że nie ma ich, pomimo iż podjął wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków), nie jest zatem wystarczające samo oświadczenie czy też subiektywne przekonanie władz organizacji o braku takich środków. Osoba prawna (i inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej) może wykazywać swą sytuację majątkową (finansową, ekonomiczną) za pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych, choć podstawowe znaczenie mają dokumenty. W niniejszej sprawie oprócz oświadczenia zawartego w uzasadnieniu wniosku strona skarżąca nie wykazała żadnymi dowodowymi istnienia okoliczności, o których wspomina we wniosku. Strona skarżąca nie złożyła w szczególności: rejestru wpływów i wydatków; nie wyjaśniła dlaczego skoro- jak należy rozumieć treść wniosku- uzyskiwane przez Stowarzyszenie środki, w tym składki członkowskie nie wystarczają na działalność statutową Stowarzyszenia, to Walne Zgromadzenie Członków nie podwyższy np. wysokości składki członkowskiej i nie zabezpieczy na ww. cel odpowiednich funduszy; nie wyjaśniła w jakim zakresie korzysta ze wsparcia finansowego S. "w ramach którego jako środowisko społeczne funkcjonuje" (jak zostało to określone na stronie internetowej). To na członkach stowarzyszenia (a nie Skarbie Państwa) ciąży obowiązek realizowania zadań, jakie Stowarzyszenie na siebie przyjmie lub które staną się jej udziałem i de facto to możliwości finansowe członków Stowarzyszenia decydują o tym czy to zadanie zostanie zrealizowane. Podejmując decyzję o złożeniu skargi do Sądu strona skarżąca miała świadomość, że zostanie zobowiązania do pokrywania kosztów sądowych i na ten cel zagospodarować środki. Zauważyć należy, że strona skarżąca na bieżąco realizuje swoje inne zobowiązania finansowe. Zgodnie przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd przy rozpoznaniu wniosku o prawo pomocy winien oceniać jedynie możliwości finansowe strony wnioskującej. Każda inna argumentacja (np. występowanie w interesie społecznym, duża szkodliwość społeczna zaskarżonych aktów administracyjnych) pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku. Niewykorzystywanie przewidzianych w Statucie Stowarzyszenia możliwości (składki członkowskie, dobrowolne datki, darowizny, dotacje, zapisy) pozwalających na zgromadzenie środków finansowych, niezbędnych do prowadzenia działalności statutowej jest przesłanką do odmowy przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie NSA z dnia 4.12.2012 r., sygn. akt II OZ 1052/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Odstąpienie od pozyskiwania środków na swoją działalność świadczy w istocie o niedopuszczalnym przerzuceniu finansowania działalności Stowarzyszenia na Skarb Państwa. Strona nie wykazała, że z przyczyn niezależnych od siebie nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Przyczyny te wydają się leżeć po stronie wnioskodawcy i polegają na braku aktywności w zorganizowaniu środków finansowych na realizację celów zakreślonych w Statucie, w tym na udział jako strona w postępowaniach sądowych. W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzec jak w sentencji.