II SA/Wr 698/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ireneusz Dukiel, Sędziowie Sędzia NSA - Halina Kremis (spr.), Sędzia WSA - Anna Siedlecka, , Protokolant asystent sędziego - Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi J. R. K. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia od pisma będącego wezwaniem do uiszczenia zapłaty zobowiązania-grzywny w celu przymuszenia I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - na rzecz adwokat K. W. – tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu łączną kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100), stanowiącą wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 240,00 zł (dwieście czterdzieści złotych) wraz z podatkiem VAT w kwocie 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100). Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 134 oraz art. 144 kpa, po rozpatrzeniu "zażalenia" J. R. K. od pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. znak [...] z dnia [...] r. będącego wezwaniem do uiszczenia zapłaty Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Na uzasadnienie organ wskazał, że pismem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. wezwał J. R. K. do zapłaty zobowiązania w wysokości 68,00 zł, w związku z wydaniem postanowienia nr [...] z dnia [...] r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. J. R. K. wniósł zażalenie na to wezwanie. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po dokonaniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zważył, że w jego ocenie brak jest możliwości skorzystania przez skarżącego z prawa wniesienia zażalenia. Organ wyjaśnia, że postępowanie administracyjne oparte jest na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz w przepisach prawa materialnego. Przepisy prawa materialnego, zobowiązując bądź uprawniając organy administracji publicznej do podejmowania w określonych okolicznościach aktów administracyjnych, przesądzają jednocześnie o dopuszczalności ich zaskarżenia bądź jej braku. W związku zaś z możliwością podejmowania przez organy administracji publicznej niezaskarżalnych aktów administracyjnych ustawodawca przewidział w przepisach procedury administracyjnej instytucję niedopuszczalności wniesienia środka zaskarżenia (art. 134 kpa). Podejmując zatem działania w zakresie swoich ustawowych kompetencji, organ II instancji w pierwszej kolejności zobowiązany jest do ustalenia, czy wniesiony przez stronę środek zaskarżenia jest dopuszczalny. Organ podkreśla, że przysługujące stronom postępowania administracyjnego na mocy przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego środki zaskarżenia (m. in. odwołanie, zażalenie), mogą być zastosowane tylko w stosunku do istniejącego, wydanego przez organ administracyjny w danym postępowaniu, zaskarżalnego aktu administracyjnego. Brak zaskarżalnego aktu administracyjnego przesądza tym samym o niedopuszczalności wniesienia środka zaskarżenia. I tak, zgodnie z art. 141 § 1 kpa, "na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi". Zażalenie jest zatem środkiem zaskarżenia przysługującym stronie postępowania administracyjnego od wydanego w tym postępowaniu postanowienia. Brak postanowienia czyni wniesienie zażalenia nie tylko niemożliwym, ale również bezcelowym. W tej sprawie organ stopnia powiatowego nie wydał żadnego postanowienia. Zażalenie dotyczy natomiast w rzeczywistości pisma organu pierwszej instancji z dnia [...] r. będącego wezwaniem do zapłaty zobowiązania w wysokości 68 zł w związku z wydaniem postanowienia nr [...] z dnia [...] r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, które nie stanowi zaskarżalnego aktu administracyjnego, a tym samym nie przysługuje od niego zażalenie (odwołanie), ani żaden inny środek zaskarżenia. Na ostateczne w toku instancji postanowienie w sprawie skargę do sądu administracyjnego złożył J. R. K.. W skardze skarżący podnosi, że nie godzi się ze stanowiskiem organu drugiej instancji. Nadto argumentuje, że złożył skargę na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie nakładające na stronę grzywnę w celu przymuszenia. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw, musi zostać oddalona. Jak prawidłowo, w motywach kwestionowanego postanowienia pisze organ drugiej instancji, zażalenie do organu wyższej instancji przysługuje wtedy, gdy ustawa taki środek prawny przewiduje. Jak wskazują dołączone do odpowiedzi na skargę akta administracyjne przedmiotem zażalenia jest wezwanie pochodzące od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. wzywające do uiszczenia zapłaty zobowiązania w wysokości 68 zł. Stosownie do treści artykułu 141 § 1 kpa na wydane w toku postępowania postanowienia służy zażalenie. Ponieważ, co pozostaje niewątpliwe, organ pierwszej instancji nie wydał w sprawie postanowienia, a jedynie skierował do skarżącego pismo, zatem brak jest przedmiotu zaskarżenia, co musiało skutkować stwierdzeniem niedopuszczalności zażalenia. W konsekwencji rzeczą organu odwoławczego było stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia w trybie art. 134 w zw. z art. 144 kpa. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]) nałożono na skarżącego grzywnę w celu wymuszenia nałożonego obowiązku i w p. 2 tego orzeczenia zobowiązano dłużnika także do "wniesienia opłaty egzekucyjnej za wydanie niniejszego postanowienia w wysokości 68,00 zł". Wiadomo także, o czym była już mowa wcześniej, że w wyniku skargi strony na postanowienie organu drugiej instancji odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie opisane wcześniej, postanowienie to, nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 maja 2012 r. (II SA/Wr 856/11) zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Nie ma to jednak żadnego wpływu na trafność kwestionowanego orzeczenia stwierdzającego niedopuszczalność wniesionego środka odwoławczego od czynności organu, na którą ustawodawca żadnego środka odwoławczego nie przewidział. Reasumując, wobec legalności orzeczenia organu drugiej instancji, skarga podlega oddaleniu, po myśli art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm). Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 250 ppsa, w zw. z § 2 ust. 1, 2 i 3, § 18 ust. 1 p. 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 IX 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (D. U. 163, poz. 1348, ze zm.)