II SA/Wr 70/18

Dnia 8 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Asesor WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant Natalia Rusinek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zgodności wybudowanego zbiornika bezodpływowego z projektem budowlanym oddala skargę w całości. Organ nadzoru budowlanego wszczął w 2016 r. z urzędu postępowanie w sprawie zgodności wybudowanego zbiornika bezodpływowego z projektem budowlanym. Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. organ (art. 32 p.p.s.a.) utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji z dnia [...].08.2016 r. umarzającą to postępowanie. Prawomocnym wyrokiem z dnia [...].06.2017 r. sygn. akt II SA/Wr 29/17 tut. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...].11.2016 r. Przyczyną uwzględnienia skargi były uchybienia procesowe organu, który nie rozpatrzył wniosku o wyłączenie organu pierwszej instancji oraz nie omówił w uzasadnieniu podnoszonej przez skarżącą kwestii niezgodności usytuowania zbiornika z przepisami. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym organ wydał postanowienie odmawiające wyłączenie organu pierwszej instancji, a następnie zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji. Organ przytoczył ustalenie wynikające z dokumentacji geodezyjnej powykonawczej, że zbiornik bezodpływowy został zrealizowany zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym pozwoleniem na budowę z dnia [...].06.2003 r. Organ zaznaczył, że wobec treści pisma skarżącej poprzedzającego wszczęcie postępowania, wymagało rozważenia wszczęcie postępowania na podstawie art. 50-51 p.b. bądź art. 66 p.b. W nin. sprawie wszczęto postępowanie naprawcze (art. 50-51 p.b.) w szczególności w nawiązaniu do art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b., który odnosi się do robót budowlanych wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Według dokumentacji geodezyjnej powykonawczej zachowany został wymóg warunków technicznych usytuowania zbiornika w odległości 2 m od granicy. Wprawdzie w wyniku oględzin ustalono odległość mniejszą o 20 cm, jednak był to pomiar niedokładny, gdyż pracownicy nie dysponowali tak specjalistycznymi narzędziami pomiarowymi jak geodeci. Pomiar w trakcie oględzin utrudniał żywopłot na granicy działek. Organ wskazał pomocniczo, że nie ustalono okoliczności uzasadniających stosowanie art. 66 p.b. Skoro jak ustalono roboty budowlane były zgodne z przepisami oraz projektem budowlanym, to postępowanie jako bezprzedmiotowe uległo umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W nawiązaniu do odwołania organ wyjaśnił ponadto, że legalność pozwolenia na budowę nie była i nie mogła być przedmiotem postępowania. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca twierdziła, że inwestor wykorzystuje zbiornik do odprowadzania poprzez rury drenażowe ścieków poza teren działki, co uwidoczniono na zdjęciach z 2017 r. przedstawiających stan wykopów przy budowanej sieci kanalizacyjnej. Dowodzi to wykonania nie zbiornika bezodpływowego, jak przewidział projekt budowlany, lecz odpływowego. Zgłosiła ponadto zarzut niezachowania wymaganej odległości od granicy działki. Organ naruszył art. 153 p.p.s.a., a także wszystkie ogólne zasady postępowanie administracyjnego. Skarżąca podtrzymała dotychczasowe zarzuty dotyczące naruszenia jej uprawnień w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. W uzupełnieniu skargi skarżąca przeczyła informacji, jakoby zbiornik został zlikwidowany przez inwestora w 2018 r. po podłączeniu budynku do sieci kanalizacyjnej (k. 39). Informacja ta wynika wprawdzie z kontroli dokonanej przez organ pierwszej instancji w dniu [...].01.2018 r., ale nie została niczym udokumentowana poza protokołem kontroli. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia miały zarzuty skargi naruszenia art. 153 p.p.s.a. oraz niewyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Jak stanowi art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, mają charakter wiążący dla organów oraz dla sądów. Jak wynika z powołanego wyroku, organ powinien rozpatrzyć wniosek skarżącej o wyłączenie organu pierwszej instancji oraz odnieść się w uzasadnieniu do zgłoszonego przez nią zarzutu braku zgodności robót budowlanych polegających na wybudowaniu zbiornika z przepisami. Sąd nie wyraził przy tym ocen materialnoprawnych. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, organ wykonał wszystkie wskazania zawarte w wyroku. Wymaga wzmianki, że wskazanie omówienia zarzutu skarżącej związane było dostrzeżeniem naruszenia art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. i miało znaczenie procesowe, nie zaś materialnoprawne. Było bowiem oczywiste, że zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. nadzór budowlany bada zgodność z pozwoleniem na budowę w odniesieniu do robót, które takie pozwolenie uzyskały, natomiast w odniesieniu do pozostałych robót bada zgodność robót z przepisami (patrz wyroki II OSK 947/15, II SA/Bk 438/17 lub II SA/Op 163/17 oraz komentarze do art. 50 p.b.). Sądowi nie chodziło o to, że organ powinien zbadać zgodność robót wykonanych na podstawie pozwolenia na budowę z przepisami, gdyż zaniechanie tego naruszało art. 50 p.b., lecz powinien spełnić powinności procesowe polegające na odniesieniu się w uzasadnieniu decyzji do twierdzeń i zarzutów skarżącej w zakresie podanym w wyroku. Wymaga podkreślenia, że sąd w poprzednim wyroku nie stwierdził innych uchybień procesowych organu. Organ trafnie podkreślił, że zasada trwałości decyzji (art. 16 k.p.a.) i zakres kompetencji organów nadzoru budowlanego, nie pozwalały na dokonanie w ramach nin. sprawy kontroli pozwolenia na budowę. O ile w poprzednim wyroku nie zawarto wskazania, aby organ wyjaśnił okoliczności sprawy w szerszym zakresie od dotychczasowego, to należy ponadto dodać, że w pismach skarżącej kierowanych do nadzoru budowlanego twierdzi się o powstałym od 2010 r. zjawisku przedostawania się ścieków z szamba na zewnątrz (patrz pismo z dnia [...].02.2016 r.). Jak wynika z bezspornych i należycie udokumentowanych ustaleń organu, inwestor uzyskał w 2003 r. pozwolenie na budowę domu. W decyzji tej zatwierdzono m.in. budowę zbiornika bezodpływowego, przewidzianą w projekcie budowlanym. Inwestor nie miał obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Przedłożył do akt nin. sprawy pomiar powykonawczy przyłączy z 2009 r. wraz z informacją geodety z 2016 r. wyjaśniającą treść pomiaru. Według tego pomiaru zbiornik znajduje się 2 m od granicy. Zawiadomienie o zakończeniu budowy z dnia [...].04.2009 r. wraz z oświadczeniem kierownika budowy i wymaganą dokumentacją zostało przyjęte bez sprzeciwu. Jak wynika z powyższego, skarżąca nie twierdziła, aby zbiornik wykonany został niezgodnie z pozwoleniem na budowę w innym znaczeniu, niż z naruszeniem wymogu zachowania odpowiedniej odległości od granicy działki (patrz § 34-34 warunków technicznych z 2002 r.). Trafnie organ stwierdził, że w sprawie stosowania art. 50-51 p.b. nie mógł rozważać kwestii stanu technicznego zbiornika lub sposobu jego eksploatacji. Dlatego nie miały znaczenia związane z tym zarzuty zawarte w odwołaniu (s. 4 odwołania). Okoliczności wadliwego wykonania zbiornika nie potwierdza przeprowadzone w nin. sprawie postępowanie wyjaśniające, w szczególności zaś dokumenty dołączone do przyjętego bez sprzeciwu zgłoszenia zakończenia budowy oraz dowód z oględzin. W postępowaniu sądowym nie było dopuszczalne przeprowadzenie dowodu z dokumentacji fotograficznej z 2017 r. Bezpodstawne było żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji w celu wyjaśnienia okoliczności stanu technicznego zbiornika lub sposobu jego eksploatacji od 2010 r., nie mających znaczenia w postępowaniu naprawczym prowadzonym w nawiązaniu do art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. Sąd nie stwierdził uchybień procesowych organu, w tym naruszenia wszystkich zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Już wskazano, że kwestia legalności pozwolenia na budowę nie mieściła się w granicach nin. sprawy. Postępowanie w tej sprawie było niewątpliwie bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 k.p.a.). Dlatego i zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.