II SA/Wr 706/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Asesor WSA Wojciech Śnieżyński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. D. o wyłączenie sędziego NSA Haliny Filipowicz-Kremis, sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego oraz sędziego WSA Mieczysława Górkiewicza od orzekania w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1991 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego postanawia: I. oddalić wniosek o wyłączenie sędziego NSA Haliny Filipowicz-Kremis oraz sędziego WSA Mieczysława Górkiewicza; II. umorzyć postępowanie w sprawie wyłączenia sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego. W piśmie z [...].11.2018 r. skarżący zawarł wniosek o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie Sędziów: Haliny Filipowicz-Kremis, Mieczysława Górkiewicza i Zygmunta Wiśniewskiego. Uzasadniając ten wniosek podkreślił, że wskazani Sędziowie brali udział w rozpatrywaniu sprawy o sygn. akt II SA/Wr 661/17 - zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 07.12.2017 r. Powołując się na zebrany materiał dowodowy, korespondencję związaną ze sprawą oraz uzasadnienie wyroku, skarżący wyraził przekonanie o stronniczym prowadzeniu tej sprawy, bez uwzględnienia jego prośby o udział w rozprawie, a także uniemożliwiono mu przedstawienie istotnych dla sprawy dokumentów, nie otrzymał również kopi akt spraw, a ponadto świadomie ukryto fakty dotyczące przestępstw jakie zostały popełnione w roku 1991 w związku z wydaniem decyzji Prezydenta [...] oraz decyzji ówczesnego Wojewody [...]. W przekonaniu skarżącego, pomimo uwzględnienia jego skargi wyrokiem z dnia 07.12.2017 r., zaistniało jednoznaczne naruszenie prawa w kłamliwym uzasadnieniu wyroku, gdzie czyny przestępne uznano za postępowanie zgodne z prawem. W ocenie skarżącego, w związku z opisanymi nieprawidłowościami postępowanie w jego sprawie powinno zostać przeniesione do innego sądu administracyjnego, aby tym samym uniknąć jakichkolwiek wpływów lokalnych, jak to się miało zdarzyć w sprawie II SA/Wr 661/17. W przypadku braku takiej możliwości skarżący wyraził oczekiwanie dotyczące bezwzględnej niezawisłości sędziów rozpoznających jego skargę. Odnosząc się do tego wniosku, Sędziowie Halina Filipowicz-Kremis i Mieczysław Górkiewicz złożyli pisemne oświadczenia, w których wskazali, że w ich ocenie nie istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w sprawie (art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Oświadczyli, że w sprawie nie zachodzą również okoliczności, o których mowa w art. 18 § 1 p.p.s.a. uzasadniające wyłączenie ich od orzekania w niniejszej sprawie z mocy ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek skarżącego o wyłączenie Sędziów: Haliny Filipowicz-Kremis i Mieczysława Górkiewicza nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisu art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1), swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2), osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3), w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4), w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5), w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6), dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a), w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). W myśl zaś art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w powołanych wyżej przepisach, obligujące Sąd do wyłączenia Sędziów: Haliny Filipowicz-Kremis i Mieczysława Górkiewicza od rozpoznania tej sprawy. Z wyjaśnień złożonych przez sędziów, na podstawie art. 22 § 2 p.p.s.a., nie wynika, by istniały jakiekolwiek podstawy do ich wyłączenia od orzekania w niniejszej sprawie. Również skarżący nie wykazał okoliczności, które uzasadniałyby wyłączenie tych sędziów. Należy bowiem podkreślić, że okoliczność, że sędziowie, których wyłączenia domaga się skarżący, orzekali w sprawie z jego udziałem (sygn. akt II SA/Wr 661/17), podejmując niekorzystne dla niego decyzje procesowe, nie stanowi podstawy do wyłączenia tych sędziów od orzekania w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 18 § 1 pkt 1-7 p.p.s.a. Nie budzi również wątpliwości, że opisane okoliczność nie mogą stanowić podstawy wyłączenia wskazanej w art. 19 p.p.s.a., co potwierdza ugruntowane w tym zakresie orzecznictwo sądowe. Instytucja wyłączenia sędziego, zwłaszcza na podstawie przesłanki o której mowa w art. 19 p.p.s.a., ma służyć zapewnieniu obiektywizmu sądu, a nie może być ona traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, sam fakt, że sędzia, którego wyłączenia domaga się strona, orzekał w innej sprawie z jej udziałem, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej w myśl tego przepisu wyłączenie sędziego (zob. postanowienia NSA z: 22.02.2008 r., sygn. akt II FZ 60/08 i z 27.09.2005 r., sygn. akt I OZ 939/05). Wyłączenie na podstawie przepisu art. 19 p.p.s.a. powinno odwoływać się bowiem do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u skarżącego podejrzenia, co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie strony, co do negatywnego nastawienia sędziego do strony. W odniesieniu natomiast do wniosku o wyłączenie Sędziego Zygmunta Wiśniewskiego wyjaśnić należy, że z dniem [...].07.2018 r. sędzia ten przeszedł w stan spoczynku. W tej sytuacji wniosek o jego wyłączenie jest bezprzedmiotowy, a postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu. Z tych względów, na podstawie art. 22 § 2 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł, jak w postanowieniu.