II SA/Wr 714/17
WyrokWSA we Wrocławiu2018-03-21
Skład orzekający: Alicja Palus, Olga Białek, Halina Filipowicz-Kremis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu nadzoru budowlanego nakładające na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów w celu legalizacji budowy przyłącza elektroenergetycznego, wykonanego bez wymaganego zgłoszenia, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Postanowienie organu nadzoru budowlanego nakładające na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów w celu legalizacji budowy przyłącza elektroenergetycznego, wykonanego bez wymaganego zgłoszenia, jest zgodne z prawem, jeśli budowa ta jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. W przypadku niespełnienia tego obowiązku, organ jest zobligowany do wydania nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki D. P. Sp. z o.o. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. nakładające na spółkę obowiązek przedłożenia szeregu dokumentów (oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością, projekt zagospodarowania terenu, pozwolenia, uzgodnienia, opinie oraz zaświadczenie o zgodności z planem miejscowym) w celu legalizacji budowy przyłącza elektroenergetycznego do węzła betoniarskiego. Budowa ta została wykonana w 2001 r. bez wymaganego zgłoszenia. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 49b Prawa budowlanego, twierdząc, że przepis ten nie ma zastosowania, a dla budowy przyłączy nie jest potrzebne pozwolenie ani zgłoszenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 marca 2018 r. sprawy ze skargi D. P.Sp. z o.o. z siedzibą w N. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów oddala skargę w całości.
Postanowieniem z dnia [...]r.wydanym na podstawie art.49b ust.2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), w sprawie wybudowania przyłącza elektroenergetycznego do zasilania węzła betoniarskiego, zlokalizowanego na działce nr [...]obr. [...], m. L., ze stacji transformatorowej usytuowanej na działce nr [...]obr. [...], m. L., bez wymaganego zgłoszenia, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L.nałożył na inwestora – [...] sp. z o.o. z siedzibą w N., obowiązek przedłożenia, następujących dokumentów: a. oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, b. projektu zagospodarowania terenu wraz z opisem technicznym oraz schematami, wykonanymi przez projektanta posiadającego wymagane uprawnienia budowlane, c. pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami, d. zaświadczenia Prezydenta Miasta L. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w terminie do 25 sierpnia 2017 r. Na uzasadnienie organ wskazał, że postępowanie w sprawie wybudowania przyłącza elektroenergetycznego do zasilania węzła betoniarskiego, zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...], m. L., ze stacji transformatorowej usytuowanej na działce nr [...] obr. [...], m. L., bez wymaganego zgłoszenia zostało wszczęte z urzędu na skutek pisemnej interwencji firmy [...] sp. z o.o. z siedzibą w Sz. G. Właścicielem tego węzła betoniarskiego jest firma [...] sp. z o.o. z siedzibą w N. W trakcie postępowania ustalono, że wybudowane elektroenergetyczne przyłącze kablowe niskiego napięcia zasila istniejące budynki węzła betoniarskiego i zlokalizowane jest na działkach nr [...], [...], [...], [...] i [...] obr. [...] m. L. Budowę tego przyłącza zakończono w 2001 r. Na jego budowę firma [...] sp. z o.o. nie uzyskała pozwolenia na budowę ani też nie dokonała zgłoszenia zamiaru jego budowy organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady zawiera art.29 ust. 1 ustawy, który wylicza rodzaje budów, które nie wymagają pozwolenia na budowę. W myśl przepisu art.29 ust.1 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane budowa przyłączy elektroenergetycznych nie wymaga pozwolenia na budowę, natomiast zgodnie z art.30 ust.1 pkt 1a tejże ustawy budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20 wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Wobec powyższego należy stwierdzić, że w tym przypadku mamy do czynienia z budową bez wymaganego zgłoszenia. W takiej sytuacji faktyczno-prawnej mają zastosowanie przepisy art.49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który określa, że w przypadku, gdy budowa obiektu budowlanego, lub jego części prowadzona bez wymaganego zgłoszenia, jest zgodna z przepisami o planowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek dostarczenia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art.30 ust. 2 albo art.30 ust. 2 i 3, albo art.30 ust. 2 i 4 ustawy Prawo budowlane, projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz zaświadczenia wójta, burmistrza, albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Nr [...] miasta L., uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w L.z dnia [...]r. (Dziennik Urzędowy Województwa D. poz. [...] z [...] r.) przedmiotowe przyłącze znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 1EC/0/P który, zgodnie z §19 ust.1 tego planu, jest terenem produkcji energii elektrycznej i cieplnej, gospodarki odpadami i przemysłu. Można uznać, że budowa przyłącza elektroenergetycznego nie narusza powyższych ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto nie stwierdzono, aby wybudowane przyłącze naruszało przepisy w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem.
D.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem nr [...], z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia [...] sp. z o.o. z/s w N., na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. znak [...] z dnia [...] r. nakładające na inwestora – [...] sp. z o.o., obowiązek przedłożenia szeregu dokumentów w terminie do 25 sierpnia 2017 r. uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczam nowy termin wykonania do dnia 31 grudnia 2017 r.
w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Na uzasadnienie
organ odwoławczy wskazał, że w związku z pismem [...] sp. z o. o. z dnia 17.02.2017 r., PINB w L. dokonał kontroli budowy przyłącza kablowego na terenie dz. nr [...] obr. [...] oraz [....] obr. [...] w m. L. W trakcie kontroli w dniu 20.03.2017 r. stwierdzono, iż pomiędzy stacją transformatorową znajdująca się na dz. nr [...] obr.[...] a węzłem betoniarskim znajdującym się na dz. [...]obr. [...] w m. . wg oświadczenia T. Ch.wykonano przyłącze kablowe nn do zasilania węzła betoniarskiego, którego właścicielem jest [...] sp. z o.o. Wg T.Ch. roboty te wykonano w roku 2001, który to fakt ma potwierdzić faktura z 2001 r. oraz informacje uzyskania od pracowników firmy [...]. Inwestorem tych robót była firma [...], poprzednik prawny firmy [...] sp. z o.o. Ł. B. oświadczył, że w 2000 r. firma [...] sp. z o.o. zakupiła węzeł betoniarski wraz z przyłączem zasilającym podłączonym do ww. stacji transformatorowej. Spółka [...] sp. z o.o. sp. k. stała się właścicielem nieruchomości, na której znajduje się stacja w roku 2015. Pełnomocnik firmy [...] nie wie czy na roboty budowlane, związane z wykonaniem przyłącza nn uzyskano pozwolenie na budowę bądź dokonano zgłoszenia we właściwym organie. W dniu 11. 04. 2017 r. do PINB zgłosił się T. Ch. przedkładając dokumentację fotograficzną rzeczonego przyłącza w zakresie kabla w stacji transformatorowej usytuowanej na działce nr [...] obr. [...], m. L. do zasilania firmy [...] sp. z o.o. zlok. na działce nr [...] obr. [...], m. L. Na tę okoliczność, organ I instancji pismem z dnia 12.04.2017 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wybudowania przyłącza elektroenergetycznego do zasilania węzła betoniarskiego zlok. na działce [...] obr. [...] w L. ze stacji transformatorowej usytuowanej na działce nr [...] obr. [...] w L., bez wymaganego zgłoszenia. W tak kształtującym się stanie faktycznym, postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji nałożył na inwestora – [...] sp. z o.o. obowiązek przedłożenia, następujących dokumentów: a. oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, b. projektu zagospodarowania terenu wraz z opisem technicznym oraz schematami, wykonanymi przez projektanta posiadającego wymagane uprawnienia budowlane, c. pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami,
d. zaświadczenia Prezydenta Miasta L.o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w terminie do 25 sierpnia 2017 r.
Opisane postanowienie, w terminie przewidzianym na skuteczne wniesienie środka zaskarżenia zostało oprotestowane przez [...] sp. z o.o. z/s w N. reprezentowaną przez r.pr. T.D., który złożył zażalenie.
D.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania stwierdził, że na działce nr [...] obr. [...] w L. wybudowano przyłącze elektroenergetyczne do zasilania węzła betoniarskiego ze stacji transformatorowej usytuowanej na działce nr[...] obr. [...] w L., właścicielem tego węzła betoniarskiego jest firma [...] sp. z o.o. Budowę przyłącza zakończono w 2001 r. Budowa węzła nastąpiła bez uprzedniego dopełnienia formalności we właściwym organie administracji architektoniczno - budowlanej. Organ wyjaśnia, iż przez budowę należy rozumieć w myśl art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Pojęcie budowy stanowi jeden z elementów szerszego zakresem pojęcia robót budowlanych, które obejmuje nadto prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego). Pojęcia przebudowy oraz remontu definiowano w art. 3 pkt 7a i 8 Prawa budowlanego. Z definicji legalnej zawartej w art. 3 Prawa budowlanego wynika, że przyłącza przynależą do urządzeń budowlanych, przez które należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Poza przyłączami wymieniono w tym przepisie urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Stosownie do art. 29 pkt 20 pozwolenia na budowę nie wymaga budowa przyłączy: elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych. Cytowany przepis ma zatem to znaczenie, że po pierwsze - zezwala na budowę w nim wymienionych przyłączy bez równoległej budowy obiektu budowlanego, po wtóre zaś - zwalnia inwestora w takim przypadku od obowiązku uzyskania na pozwolenia na budowę.
W sytuacji samodzielnej budowy przyłączy - w tym elektroenergetycznego, wymagane jest w myśl art. 30 ust. 1 pkt 1 a zgłoszenie właściwemu organowi ich budowy. Zważyć należy dalej, że ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne w art. 3 zawiera definicje legalne szeregu używanych w niej pojęć, wśród których jednak brak dotyczącej przyłącza elektroenergetycznego. Dla celów prowadzonej dalej wykładni należy natomiast zwrócić uwagę na zdefiniowane w art. 3 tej ustawy pojęcia: urządzenia - urządzenia techniczne stosowane w procesach energetycznych (pkt 9); instalacje - urządzenia z układami połączeń między nimi (pkt 10); sieci - instalacje połączone i współpracujące ze sobą, służące do przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, należące do przedsiębiorstwa energetycznego (pkt 11). Definicję przyłącza wprowadza rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego, które zostało wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 9 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne. Zgodnie z § 2 pkt 15 tego rozporządzenia, przyłącze to odcinek lub element sieci służący do połączenia urządzeń, instalacji lub sieci podmiotu, o wymaganej przez niego mocy przyłączeniowej, z pozostałą częścią sieci przedsiębiorstwa energetycznego świadczącego na rzecz podmiotu przyłączanego usługę przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej. (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2010 r. II SA/Kr 722/10). Podstawą podjęcia zaskarżonego postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. jest przepis art. 49b ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Ust. 2 art. 49b stanowi, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno- budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona – prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Niespełnienie obowiązku, o którym mowa w ust. 2, obliguje do zastosowania przepisu ust. 1 (ust. 3).
Z powyższego przepisu wynika, że w przypadku wybudowania obiektu bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo sprzeciwu zasadą jest obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki, chyba że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych (por. Z. Niewiadomski. "Prawo budowalne. Komentarz.", C.H. BECK, Warszawa 2011 r., s. 550). Z ustaleń organu I instancji wynika, iż zgodnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nr [...] miasta L., uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] r. przedmiotowe przyłącze znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 1EC/0/P, który jest terenem produkcji energii elektrycznej i cieplnej, gospodarki odpadami i przemysłu. Zatem budowa przyłącza elektroenergetycznego nie narusza mpzp. W konsekwencji należy stwierdzić, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i jako prawidłowe winno ostać się w obrocie prawnym. Konieczność uchylenia i określenia na nowo terminu wykonania obowiązku wynika z uwagi na upływ czasu, jaki upłynął pomiędzy wydaniem skarżonego postanowienia, a wydaniem rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym. Przed wydaniem postanowienia przez organ II instancji, termin określony w skarżonym postanowieniu zdążył bowiem upłynąć, dlatego też istnieje potrzeba wyznaczenia go na nowo, z uwzględnieniem okresu czasu pomiędzy wydaniem rozstrzygnięcia I i II instancji.
W skardze na ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie D[...]sp. z o.o. z siedzibą w N., działając przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji. Zakwestionowanym orzeczeniom zarzucono naruszenie art. 15 kpa, poprzez brak rozpoznania zarzutów zażalenia; art. 49b Prawa budowlanego, poprzez jego zastosowanie, podczas gdy (zdaniem strony skarżącej), wskazany przepis nie ma w niniejszej sprawie zastosowana, a to wobec treści art. 29a ust. 1-3 tej ustawy; art. 29a ust. 1-3 Prawa budowlanego, ponieważ dla budowy przyłączy wymagane jest sporządzenie planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy przyjętej do zasobu geodezyjnego, a więc dla budowy przyłączy nie jest potrzebne uzyskanie pozwolenia na budowę , albo zgłoszenia, jak to ustalił organ pierwszej instancji; art. 7, 77 i 80 kpa, poprzez ich niezastosowanie i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w tym związanych z toczącym się z wniosku spółki postępowaniem o ustanowienie służebności przesyłu, które ma ustalić prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; art. 10 kpa, poprzez brak jego zastosowania, co uniemożliwiło wypowiedzenie się w sprawie skarżącego i wskazanie na okoliczności skutkujące brakiem podstaw do wydania skarżonego postanowienia; art. 97 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 100 § 1 kpa poprzez ich niezastosowanie, mimo że w sądzie powszechnym toczy się postępowanie zmierzające do uzyskania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W szerokim uzasadnieniu autor skargi rozszerza argumentację, zawartą w jej zarzutach.
Wojewódzki sąd administracyjny zważył.
Skarga nie podlega uwzględnieni
Stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy). W niniejszym postępowaniu, rzeczą sądu było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania obowiązujących przepisów oraz ich wykładni. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem sądowej kontroli w rozpoznawanej sprawie było orzeczenie organu drugiej instancji, którym po zapoznaniu się z zażaleniem skarżących na postanowienie organu pierwszej instancji, organ odwoławczy utrzymał je w mocy.
W ocenie sądu organy nadzoru budowlanego zastosowały prawidłowy tryb postępowania legalizacyjnego. Zgodnie bowiem z definicją zawartą w art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego przyłącze elektroenergetyczne (tu: do zasilania węzła betoniarskiego) jest rodzajem liniowego obiektu budowlanego. Realizacja inwestycji polegającej na budowie takiego przyłącza wymaga dokonania uprzedniego zgłoszenia właściwemu miejscowo organowi administracji architektoniczno-budowlanej, stosownie do treści 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 20a Prawa budowlanego. W rezultacie właściwym trybem do legalizacji takiego obiektu budowlanego jest art. 49b Prawa budowlanego. Zgodnie z jego treścią właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Stosownie do art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia szeregu dokumentów w określonym terminie.
W kontrolowanej sprawie organ w sposób prawidłowy podjął próbę legalizacji samowoli budowlanej i skarżonym postanowieniem nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia odpowiedniej dokumentacji, celem ewentualnej legalizacji zaistniałej samowoli budowlanej. Żądane dokumenty to oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projekt zagospodarowania terenu wraz z opisem technicznym oraz schematami, wykonanymi przez projektanta posiadającego wymagane uprawnienia budowlane, pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami, a nadto zaświadczenie Prezydenta Miasta L. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Odnosząc się do stanowiska inwestora i podstawowego zarzutu dotyczącego braku podstaw do nałożenia obowiązków należy podnieść, że w powołanym art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego określono warunki legalizacji samowoli. Do podstawowego warunku ustawodawca zaliczył zgodność inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Należy zaznaczyć, że ustawa nie przewiduje żadnego odstępstwa od katalogu dokumentów, których przedłożenie warunkuje zalegalizowanie samowoli budowlanej, zaś niewykonanie któregokolwiek z obowiązków nałożonych przez organ skutkuje wydaniem nakazu rozbiórki. W tym zakresie organ nadzoru budowlanego nie dysponuje swobodnym uznaniem, lecz zobligowany jest wydać decyzję nakazującą rozbiórkę. Stanowi o tym wprost art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2 (przedłożenia określonej dokumentacji) stosuje się przepis ust. 1 (nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części). Trzeba jeszcze dodać, że strona skarżąca myli obowiązki inwestora w sytuacji, gdy dokonuje zgłoszenia pewnych robót budowlanych do organu administracji architektoniczno-budowlanej z postępowaniem legalizacyjnym, prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego. Inaczej mówiąc, odnosząc się do argumentów skarżącej spółki dotyczących braku podstaw prawnych do nałożenia na inwestora opisanego obowiązku przez organ należy podkreślić, że - wbrew temu stanowisku - czym innym jest postępowanie administracyjne poprzedzające realizację inwestycji polegającej na budowie przyłącza opisanego wcześniej, a czym innym postępowanie legalizacyjne prowadzone stosownie do przepisów Prawa budowlanego. Podkreślenia wymaga, że postępowanie legalizacyjne ma odmienny charakter od zwykłego postępowania zmierzającego do uzyskania pozwolenia na budowę lub uproszczonego postępowania zgłoszeniowego. Wprawdzie w obu przypadkach organ bada podobną dokumentację przedłożoną przez inwestora, jednakże w postępowaniu legalizacyjnym podstawowym obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest dokonanie jednoznacznej oceny czy inwestycja może zostać zalegalizowana w zgodzie z obowiązującym porządkiem urbanistycznym i pozostałymi przepisami prawa. Dlatego w postępowaniu legalizacyjnym inwestor nie może skutecznie powoływać się na zwolnienie z określonych obowiązków, które ewentualnie ustawodawca przewidział w toku zwykłej procedury inwestycyjnej.
Wbrew zarzutom skargi sąd nie dostrzegł w kontrolowanym postępowaniu naruszenia bezwzględnie obowiązujących reguł dowodowych lub innych przepisów postępowania administracyjnego w stopniu wpływającym na legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia. To że (zdaniem strony) organ odwoławczy nie wywiązał się z obowiązku ustawowego, zapisanego w art.10 kpa nie ma dla wyniku sprawy znaczenia, bowiem naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy może doprowadzić do uwzględnienia skargi, jeśli miałoby istotny wpływ na wynik postepowania. W kontrolowanym postępowaniu nie tylko sąd takiego wpływu nie dostrzegł, ale nawet sama strona skarżąca na taki wpływ nie wskazuje. Również, zdaniem sądu w tym składzie, ni dopuścił się organ naruszenia zasad postępowania w zakresie dokonania dostatecznych ustaleń, w toku prowadzonego postępowania. Zdaniem sądu ustalony stan faktyczny sprawy jest dostateczny i wystarczający dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia.
Trzeba także pamiętać, że przyłącza, jako sieci uzbrojenia terenu podlegają też inwentaryzacji i ewidencji, a jej usytuowanie objęte zostało obowiązkiem uzgodnienia z właściwym starostą (art. 27 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm., dalej: p.g.k.). W przypadku zaś, gdy inwestor, który nie korzystając z żadnego z przedstawionych powyżej trybów postępowania, dokonał budowy przyłącza samowolnie, zastosowanie powinny znaleźć przepisy art. 49b P. b. odnoszące się do legalizacji obiektu budowlanego. Omawiając dalej zarzuty skargi należy dodać, że sąd nie podziela poglądu, jakoby organy naruszyły art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. odmawiając wnioskowi strony o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu zakończenia postępowania, prowadzonego przed sadem cywilnym o ustanowienie służebności. Jak wskazał Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2017 r., (II OSK 347/17) "złożenie wniosku do sądu cywilnego o ustanowienie służebności, a tym samym potencjalna możliwość dysponowania nieruchomością w przyszłości nie może stanowić zagadnienia wstępnego w postępowaniu w sprawie legalizacji samowoli budowlanej oraz podstawy jego zawieszenia. 2. W świetle art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji zobligowany jest do zawieszenia postępowania tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego. Sprawca samowoli budowlanej zobowiązany jest do przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane". Sąd w niniejszym składzie w całości ten pogląd podziela.
Reasumując na podstawie art. 151 ppsa należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło