II SA/Wr 721/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-04-07
Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Bogumiła Skrzypczak, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie uprawnień kombatanckich osoby, która uzyskała je wyłącznie z tytułu służby w Milicji Obywatelskiej w okresie utrwalania władzy ludowej, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Pozbawienie uprawnień kombatanckich osoby, która uzyskała je wyłącznie z tytułu służby w Milicji Obywatelskiej w okresie utrwalania władzy ludowej, jest zgodne z prawem. Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową podlegającą MON, a jej zadania nie mogą być uznane za działalność kombatancką w rozumieniu ustawy o kombatantach.Stan faktyczny
Skarżący K. P. został pozbawiony uprawnień kombatanckich przyznanych mu z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w szeregach Milicji Obywatelskiej. Organ administracji uznał, że służba w MO nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich, a skarżący uzyskał je wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej. Skarżący wniósł skargę do sądu, kwestionując decyzję jako krzywdzącą i niesprawiedliwą, podnosząc m.in. narażanie życia i zdrowia podczas służby oraz negatywny wpływ decyzji na jego sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Sędzia NSA Bogumiła Skrzypczak, Asesor WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Jolanta Pociejowska, po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi K. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę
Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...]r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek K. P. - utrzymano w mocy decyzję własną z [...]r. nr [...]- o pozbawieniu uprawnień kombatanckich z tytułu: "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" od [...]r. do [...]r., na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2, ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. Nr 142, poz. 950 z 1997r. ze zm./.
W motywach uzasadnienia stwierdzono, że K. P. otrzymał uprawnienia kombatanckie przyznane, przez ZW ZBoWiD we W., decyzją z [...]r., z w. wym. tytułu, na podstawie zaświadczenia z KWMO we W. z [...]r., z którego wynika, iż pełniąc służbę w organach MO od [...]r. do [...]r., brał udział w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem.
Decyzją Kierownika Urzędu z [...]r. nr [...], został on pozbawiony uprawnień kombatanckich, na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 wyżej cytowanej ustawy.
W dniu [...]r. K. P. wystąpił z wnioskiem do Kierownika Urzędu o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy, podnosząc, iż decyzja ta jest krzywdząca, ponieważ pełniąc służbę w organach MO, często narażał swoje życie i zdrowie, a pomagał Polakom wszędzie, gdzie było trzeba. Stawiał czoło grasującym w miastach Rosjanom, z których rąk często ginęli jego koledzy. Z tego tytułu przełożeni musieli go bronić przed odwetem wojskowych rosyjskich. Zawsze był wrogiem komunizmu, przystąpił do "Solidarności". Podniósł, że pozbawienie go uprawnień kombatanckich ujemnie wpłynie na jego sytuację materialną.
Kierownik Urzędu po ponownym przeanalizowaniu sprawy nie znalazł podstaw do zmiany swojej decyzji, stwierdzając, że kwestionowana decyzja w sprawie uprawnień kombatanckich, została podjęta właściwie, bowiem termin zmilitaryzowane służby państwowe, określa te służby państwowe, które podlegają Ministerstwu Obrony Narodowej. Natomiast Milicja Obywatelska została powołana dekretem PKWN z 7.10.1944r. o Milicji Obywatelskiej /Dz.U. RP Nr 7, poz. 33/, jako prawnopubliczna formacja służby Bezpieczeństwa Publicznego, a nie Ministerstwa Obrony Narodowej i do jej zadań należała ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego /podległość MO, była rozpatrywana również dwukrotnie przez Sąd Najwyższy/ - Uchwała SN z 7.05.1992r., sygn. akt II UZP 7/91/Z oraz z 15.04.1999r.-V SA 1986/98. Z powyższego wynika, że nie jest możliwe uzyskanie uprawnień kombatanckich z tytułu walki z bandami i oddziałami UPA, podczas służby w organach MO, gdyż uprawnienia z tytułu działalności w MO nie są działalnością kombatancką lub równorzędną z kombatancką wymienioną w art. 1 ust. 2 i art. 2 cyt. ustawy. Zatem K. P. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej na mocy poprzednio obowiązujących przepisów, w ramach służby w MO. W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 obecnie obowiązującej wyżej cyt. ustawy - pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które otrzymały je wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej.
W skardze na tę decyzję do sądu administracyjnego K. P. uznał ją za przykrą i niesprawiedliwą.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powtarzając swoją wcześniejszą argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych prawidłowo ustalił, że jedynym tytułem działalności kombatanckiej K. P. uznanym przez ZBoWiD, był jego udział w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej w szeregach MO. Kierownik Urzędu prawidłowo przyjął, że K. P. uprawnienia kombatanckie otrzymał wyłącznie jako uczestnik walk o "ustanowienie władzy ludowej".
Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r.
Kierownik Urzędu prawidłowo zastosował w stosunku do skarżącego art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. wyżej ustawy o kombatantach, ponieważ jakiekolwiek zadania wykonywane podczas pełnienia służby w szeregach Milicji Obywatelskiej nie mogą być uznane za działalność kombatancką, zgodną z art. 1 ust. 2, art. 2, czy art. 4 tej ustawy.
W uchwale 7 sędziów NSA z dnia 12 czerwca 2000r., OPS 5/00, wyjaśniono, że Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową /ONSA, 2001 nr 1, poz. 3/.
Do akt administracyjnych sprawy załączono dokumentację, z której wynika, że K. P. wykonywał pracę przymusową podczas okupacji w miejscowości G. na terenie Niemiec oraz w P. Praca ta została mu zaliczona przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. przy ustalaniu uprawnienia emerytalnego /pismo z dnia [...]r./, zaś skarżący do protokołu rozprawy w dniu [...]r. oświadczył, że otrzymał odszkodowanie z Fundacji Polsko-Niemieckiej Pojednanie oraz świadczenie z tytułu pracy przymusowej. Wykonywanie pracy przymusowej, uprawniając do otrzymania świadczenia pieniężnego, nie stanowi jednak tytułu do przyznania uprawnień kombatanckich. Tytułu takiego nie stanowi również deklarowany obecnie przez skarżącego stosunek do komunizmu, fakt przynależności do NSZZ "Solidarność", jak również sytuacja materialna skarżącego.
Do protokołu rozprawy K. P. oświadczył, że służbę wojskową pełnił w l. [...], co oznacza, że nie może zachować uprawnień przynależnych żołnierzom z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r.
Ponieważ skarżący nie powoływał się na posiadanie jakichkolwiek innych podstaw do przyznania uprawnień kombatanckich, ani okoliczność taka nie wynika z załączonych akt administracyjnych, to skargę - jako nieuzasadnioną - należało oddalić, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 151, poz. 1270/ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło