II SA/Wr 730/15

WyrokWSA we Wrocławiu2015-12-10

Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Mieczysław Górkiewicz, Władysław Kulon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo nałożył grzywnę w celu przymuszenia na zobowiązanego, mimo że zobowiązany częściowo wykonał obowiązek rozbiórki, a następnie dokończył rozbiórkę po złożeniu wniosku o umorzenie grzywny?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ egzekucyjny prawidłowo nałożył grzywnę w celu przymuszenia. Sąd podkreślił, że środek ten był uzasadniony częściowym niewykonaniem obowiązku rozbiórki. Ponadto, sąd wskazał, że wniosek o umorzenie grzywny powinien być złożony po ostatecznym załatwieniu sprawy dotyczącej nałożenia grzywny, a nie w ramach zażalenia na samo postanowienie o nałożeniu grzywny. Sąd stwierdził również, że prawidłowość obliczenia wysokości grzywny nie budziła zastrzeżeń, a sama egzekucja była dopuszczalna.
Stan faktyczny
Organ nadzoru budowlanego nakazał skarżącej rozbiórkę budynku gospodarczego. Po wezwaniu do dobrowolnego wykonania obowiązku i niewykonaniu go, organ nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia. Skarżąca wniosła zażalenie, twierdząc, że dokonała rozbiórki, a pozostawione fragmenty i gruz nie stanowiły przeszkody do uznania obowiązku za wykonany. Organ utrzymał w mocy postanowienie o nałożeniu grzywny, wskazując na częściowe wykonanie obowiązku. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących wykonania obowiązku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Sędzia WSA Władysław Kulon Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015r. sprawy ze skargi A.K. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia z tytułu zaniechania realizacji obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym oddala skargę w całości. Decyzją z dnia [...] r. organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 48 p.b. nakazał skarżącej rozbiórkę budynku gospodarczego. W postępowaniu tym skarżąca reprezentowana była przez adwokata. W dniu 11.03.2015 r. organ ten wezwał skarżącą poprzez tego pełnomocnika do dobrowolnego wykonania obowiązku (art. 15 p.e.a.). Następnie, wobec niewykonania obowiązku organ ten, wystawił tytuł wykonawczy, którego odpis doręczono skarżącej i jej pełnomocnikowi. Postanowieniem z dnia [...] r. organ ten na podstawie art. 121 w związku z art. 119, art. 20 § 1 ust. 4 i art. 64a § 1 pkt 1 p.e.a. nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia i wezwał ją ponownie do wykonania obowiązku. W uzasadnieniu uzasadniono wybór zastosowanego środka (art. 7 § 2 p.e.a., wyrok II OSK 1387/10 i komentarze do ustawy) i pouczono o możliwości umorzenia grzywny lub jej zwrócenia (art. 125 i art. 126 p.e.a.). Przedstawiono sposób obliczenia rozmiaru grzywny na podstawie ar. 121 § 5 p.e.a. Decyzja zawiera pouczenie o zażaleniu lub zarzutach (art. 33 i art. 34 p.e.a.). W zażalenia na grzywnę pełnomocnik skarżącej wniósł o jej umorzenie, gdyż skarżąca dokonała rozbiórki (art. 125 § 2 p.e.a.). Zaskarżonym postanowieniem organ utrzymał w mocy powyższe postanowienie. W uzasadnieniu organ powołał ustalenia wynikające z kilkakrotnie przeprowadzonych oględzin miejsca położenia budynku. Z dowodów tych wynika, że początkowo skarżąca w ogóle nie przystąpiła do wykonania obowiązku. Dopiero wymierzenie grzywny przymusiło ją do zburzenia budynku, który jednak nie został rozebrany do końca. Obiekt nadal jest w trakcie rozbiórki, bowiem pozostały fragmenty ścian bocznych a na terenie zalega gruz. Organ stwierdził prawidłowość obliczenia wysokości grzywny, gdyż powierzchnia zabudowy budynku wynosi 26,59 m2, zaś cena wymieniona w art. 121 § 5 p.e.a. według komunikatu prezesa GUS wynosi 3.984 zł w IV kwartale 2014 r. Organ podtrzymał pouczenie o treści art. 125 i art. 126 p.e.a. Podkreślił na koniec, że o umorzeniu grzywny może orzec właściwy organ nadzoru budowlanego na wniosek skarżącej, zatem niewłaściwe było złożenie tego wniosku do organu. W skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie art. 125 § 1 i 2 p.e.a. wobec błędnego przyjęcia, że nie nastąpiło wykonanie obowiązku. W uzasadnieniu powtórzył twierdzenia, że skarżąca przebywa stale za granicą i rzadko bywa w kraju. W trakcie jednego z pobytów dokonała rozbiórki, a jedynie z braku czasu pozostawiła nieuporządkowany teren. Pojęcie wykonania obowiązku należy rozumieć funkcjonalnie i przyjąć, że niemal całkowite zrealizowanie rozbiórki, gdy pozostawiono jedynie fragment ściany i nieuprzątnięty teren, oznacza pełne wykonanie (wyrok II SA/Kr 897/13). W chwili obecnej skarżąca dokończyła rozbiórkę, co wynika z dołączonej dokumentacji zdjęciowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Pełnomocnik skarżącej nie rozróżnia rozmaitych środków prawnych przysługujących zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wydaje mu się, że w ramach rozpatrywania jednego z nich organ i sąd badają i uwzględniają podstawy stosowania ich wszystkich jednocześnie. Tak oczywiście nie jest. Wyrażając lapidarnie ocenę formułowanych przez pełnomocnika podstaw zażalenia trzeba stwierdzić, że argumentacja ta w pełni potwierdza zasadność zaskarżonego postanowienia. Aby móc umorzyć grzywnę, trzeba ją najpierw w sposób prawidłowy i ostateczny wymierzyć. Autor skargi najpierw wywodzi, że rozbiórka nie została doprowadzona do końca, zaś wymierzenie grzywny było celowe, skoro przymusiło skarżącą do dokonania rozbiórki (sporne, czy do końca), a następnie sięga do środka prawnego przysługującego dopiero po ostatecznym załatwieniu nałożenia grzywny w postaci wniosku o jej umorzenie. Skarżąca w sposób prostszy doszła by do tego etapu postępowania, gdyby nie żaliła się na grzywnę. Skarga była zatem oczywiście bezzasadna. Nie zwalnia to Sądu od całościowej kontroli zgodności postanowienia z prawem poza bezprzedmiotowymi zarzutami skargi. Wymaga szczególnego podkreślenia, że pełnomocnik nie wykorzystał żadnego ze środków prawnych przysługujących zobowiązanemu przeciwko samej egzekucji (patrz Komentarz J. Radwanowicz-Wanczewskiej do art. 122 p.e.a. pkt 2.2. i 2.3, Komentarz D.R. Kijowskiego przy art. 6 p.e.a. pkt 5 i przy art. 7 p.e.a. pkt 4 i 5, a przede wszystkim pkt 6 komentarza, Komentarz P. Pietrasza, do art. 59 p.e.a. w szczególności pkt 3.8.17 i do art. 18 p.e.a. pkt 5.6, wyrok II OSK 1419/10 dot. postanowienia w sprawie zarzutów oraz wyrok II SA/Kr 389/15). Wymaga więc wskazania, że w ocenie Sądu nie ma żadnych podstaw do kwestionowania dopuszczalności egzekucji i rozważania podstaw do jej umorzenia. W szczególności bowiem upomnienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej, umocowanym do reprezentowania skarżącej bez ograniczeń i wyraźnie ustanowionym ponadto w postępowaniu egzekucyjnym, zaś odpis tytułu wykonawczego doręczono zarówno temu pełnomocnikowi, jak i zobowiązanej. W nawiązaniu do argumentacji skargi można jedynie dodać, że po pouczeniu o potrzebie złożenia osobnego wniosku o umorzenie grzywny adwokat złożył taki wniosek, który został załatwiony odmownie, bowiem organ egzekucyjny po dokonaniu kolejnych oględzin ustalił jedynie nastąpienie dalszego toku czynności rozbiórkowych, lecz ich niezakończenie. Nie miało w nin. sprawie znaczenia, czy postanowienie odmowne stało się ostateczne lub prawomocne. Sąd bowiem kontroluje legalność aktu według stanu faktycznego i prawnego z daty jego wydania. Sposób załatwienia spraw pozostających poza granicami sprawy jest obojętny dla rozstrzygnięcia. Nie było w materiale sprawy okoliczności mogących wywołać ocenę postanowienia jako naruszającego prawa (typowe kwestie zażaleniowe na tle art. 119 i art. 122 p.e.a. to wysokość grzywny – w nin. sprawie sztywna i prawidłowo obliczona, prawidłowość procesowa postanowienia – w nin. sprawie nie nasuwa zastrzeżeń, niekiedy i ostrożnie kwestie stanu majątkowego zobowiązanego lub nawet celowości środka, por. wyroki II OSK 767/08, II OSK 518/11 i 179/11, II SA/Po 1129/13 i powołanej II SA/Kr 389/15). Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, w szczególności zaś ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619). Dlatego i zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło