II SA/Wr 733/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 marca 2015 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości B. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 257 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta O. przeniósł na rzecz M. Sp. z o.o. decyzję Starosty O. z dnia [...] r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą B. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę. Decyzja ta została doręczona Spółce B. w dniu 28 kwietnia 2014 r. oraz pełnomocnikowi Spółki M. w dniu 22 kwietnia 2014 r. W dniu 27 maja 2014 r. do Starostwa Powiatowego w O. wpłynęło odwołanie od powyższej decyzji wniesione przez Syndyka masy upadłości B. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej. Do odwołania tego dołączono kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego dla W.-F. z dnia 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt [...]. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda D., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 134 kpa oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył art. 129 ust. 2 i art. 134 kpa oraz wskazał, że kwestionowana w odwołaniu decyzja została doręczona pełnomocnikowi M. Sp. z o.o. w dniu 22 kwietnia 2014 r., a B. sp. z o.o. w dniu 28 kwietnia 2014 r. Podnosząc, że postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla W.-F. ogłosił upadłość B. sp. z o.o. obejmującą likwidację majątku dłużnika i wyznaczył syndyka masy upadłości w osobie T.Z., które to postanowienie zostało obwieszczone w dniu 22 kwietnia 2014 r. w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nr [...], Wojewoda przywołał art. 52, art. 60¹ oraz art. 144 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1112 z późn. zm.) i wywiódł, że postępowanie zakończone decyzją Starosty O. z dnia [...] r. powinno być dalej prowadzone między tymi samymi stronami, jednak spółka B. sp. z o.o. jako upadły powinna zostać oznaczona "B. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej", a pisma do niej kierowane powinny być doręczane na adres syndyka. Wskazując, że decyzja Starosty O. z dnia [...] r. została dostarczona na adres spółki B. sp. z o.o. sprzed ogłoszenia upadłości, Wojewoda stwierdził, że decyzja ta nie została skutecznie doręczona wskazanej wyżej spółce. Organ II instancji wywiódł, że w sytuacji, w której podmiot pominięty w postępowaniu pierwszoinstancyjnym posiadający przymiot strony dowiedział się o decyzji, przysługuje mu prawo do wniesienia od niej odwołania, jednak stronie, która nie brała udziału w postępowaniu, przysługuje prawo do wniesienia odwołania wówczas, gdy podmiot, któremu organ nie doręczył ani nie ogłosił decyzji, wnosi odwołanie w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono. Oznacza to, że termin do wniesienia odwołania rozpoczyna się w pierwszym dniu, w którym odwołanie może wnieść strona, której doręczono decyzję jako pierwszej, a kończy w ostatnim dniu terminu na wniesienie odwołania dla strony, której decyzję doręczono jako ostatniej. Stwierdzając, że decyzja Starosty O. z dnia [...] r. została prawidłowo doręczona tylko jednej stronie postępowania – spółce M. Sp. z o.o., Wojewoda uznał, że w związku z tym termin do wniesienia odwołania dla strony, której decyzja nie została doręczona, upłynął dnia 6 maja 2014 r. Odwołanie syndyka zostało wniesione dnia 26 maja 2014 r., a zatem z uchybieniem terminu. Organ odwoławczy podniósł ponadto, że syndyk mógłby domagać się weryfikacji decyzji Starosty O. z dnia [...] r. w trybie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Na powyższe postanowienie syndyk masy upadłości B. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie: a) art. 129 § 2 w związku z art. 28 i art. 40 § 1 kpa, polegające na błędnym przyjęciu, że odwołanie skarżącego od decyzji Starosty O. z dnia [...] r. zostało wniesione z uchybieniem terminu, a skarżący został uznany przez organ za stronę "pominiętą", podczas gdy skarżący był i jest stroną toczącego się postępowania, a odwołanie wniósł w ustawowym terminie 14 dni, licząc od dnia doręczenia mu decyzji w dniu 12 maja 2014 r.; b) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, polegające na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sprawie oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnieniu kwestii doręczenia skarżącemu decyzji Starosty O. z dnia [...] r., podczas gdy organ po dokonaniu analizy materiału w przedmiotowej sprawie winien był wziąć pod uwagę bezsprzeczny fakt doręczenia skarżącemu decyzji Starosty O. w dniu 12 maja 2014 r.; c) art. 8 kpa, polegające na prowadzeniu przez organ administracji publicznej postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników, podczas gdy organ winien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i wziąć pod uwagę fakt doręczenia skarżącemu decyzji Starosty O. z dnia [...] r., a nie negować zaistniałe zdarzenie i twierdzić, że doręczenie skarżącemu wyżej oznaczonej decyzji w ogóle nie miało miejsca. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie aktu administracyjnego, względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem podlegała uwzględnieniu. Przedmiotem tej sprawy jest to, czy syndyk masy upadłości B. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej złożył odwołanie od decyzji Starosty O. z dnia [...]r. nr [...] w terminie. Przepis art. 129 § 2 kpa stanowi, iż odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zgodnie z art. 57 § 1 kpa, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. W myśl art. 134 kpa, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Wedle art. 30 § 4 kpa, w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Po myśli art. 40 kpa, pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi (§ 1). Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika (§ 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 144 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1112 z późn. zm.), jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu (ust. 1). Postępowania, o których mowa w ust. 1, syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym (ust. 2). Przepis art. 52 Prawa upadłościowego i naprawczego stanowi, że data wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości jest datą upadłości. W przypadku wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości po ponownym rozpoznaniu sprawy w następstwie uchylenia postanowienia przez sąd drugiej instancji za datę upadłości uważa się datę wydania pierwszego postanowienia o ogłoszeniu upadłości. W myśl art. 60¹ ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze, po ogłoszeniu upadłości przedsiębiorca występuje w obrocie pod dotychczasową firmą z dodaniem oznaczenia "w upadłości likwidacyjnej" albo "w upadłości układowej". Mając na uwadze treść przytoczonych wyżej unormowań ustawowych należy dojść do wniosku, że w rozpatrywanej sprawie Wojewoda słusznie stwierdził, że decyzja Starosty O. z dnia [...] r. nie została skutecznie doręczona spółce B., gdyż decyzję tę należało doręczyć syndykowi. Nie negując stanowiska organu II instancji, że w sytuacji, w której podmiot pominięty w postępowaniu pierwszoinstancyjnym posiadający przymiot strony dowiedział się o decyzji, przysługuje mu prawo do wniesienia od niej odwołania, jednak stronie, która nie brała udziału w postępowaniu, przysługuje prawo do wniesienia odwołania wówczas, gdy podmiot, któremu organ nie doręczył ani nie ogłosił decyzji, wnosi odwołanie w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono, podkreślić trzeba, że w niniejszej sprawie spółka B. uczestniczyła w przedmiotowym postępowaniu, a jedynie nieprawidłowo doręczono jej decyzję. W rozpatrywanej sprawie nie jest bowiem tak, że syndyk był stroną pominiętą w postępowaniu, gdyż stroną była spółka B., a syndyk jest jedynie podmiotem, któremu należało doręczyć decyzję. Zauważyć wypada, że Sąd Rejonowy dla W.-F. ogłosił upadłość B. sp. z o.o. obejmującą likwidację majątku dłużnika i wyznaczył syndyka masy upadłości w osobie T.Z. postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2014 r., a przedmiotowa decyzja została podjęta w dniu 16 kwietnia 2014 r. Art. 145 § 1 pkt 4 kpa ma zastosowanie w sytuacji, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, nie zaś wówczas, gdy w postępowaniu tym strona brała udział, lecz nie doręczono jej prawidłowo decyzji. W niniejszej sprawie nie zachodzą więc okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, lecz sytuacja, w której w postępowaniu uczestniczyły dwie strony, a decyzję kończącą postępowanie prawidłowo doręczono jedynie jednej z nich. Obowiązkiem organu było zatem prawidłowe doręczenie decyzji również drugiej ze stron uczestniczących w postępowaniu. Termin do wniesienia odwołania przez stronę, której nie doręczono prawidłowo decyzji rozpoczyna swój bieg od daty prawidłowego doręczenia jej decyzji, bowiem nieprawidłowe doręczenie nie wywołało żadnych skutków prawnych. Jeżeli jednak podmiot uprawniony do złożenia odwołania złożył ten środek zaskarżenia przed prawidłowym doręczeniem mu przedmiotowej decyzji, to – jak w szczególności trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 22 marca 2013 r. sygn. akt III SA/Łd 84/13 (LEX nr 1299604) – trudno kwalifikować uchybienie polegające na braku prawidłowego doręczenia wydanej decyzji jako przyczynę do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania (czy też – jak w niniejszej sprawie uczyniono – jako uchybienie terminu do wniesienia odwołania) w sytuacji, gdy konsekwencje owej nieprawidłowości zostały zniwelowane, gdyż mimo nieprawidłowości w doręczeniu decyzji, wniesiono od niej odwołanie. W takiej sytuacji, brak jest podstaw do przyjęcia, iż złożone przez uprawniony podmiot odwołanie jest przedwczesne. Zauważyć wypada, że przyjęcie, że nieprawidłowe doręczenie decyzji jednej ze stron eliminowałoby tę stronę z postępowania zakończonego tą decyzją, mogłoby prowadzić do poważnych nieprawidłowości i niemożliwych do zaakceptowania skutków. W taki bowiem sposób w sprawach, w których pomiędzy stronami zachodziłby konflikt, prawidłowe doręczenie decyzji tylko jednej ze stron – zadowolonej z rozstrzygnięcia – i brak prawidłowego doręczenia tejże decyzji stronie z niej niezadowolonej – powodowałoby, że sporna decyzja stałaby się ostateczna, a strona z niej niezadowolona mogłaby ją kwestionować jedynie w trybie nadzwyczajnym – wznowienia postępowania. Taki sposób prowadzenia postępowania administracyjnego godzi w podstawowe zasady obowiązujące w tym postępowaniu, to jest w zasadę praworządności (art. 6 i 7 kpa) oraz w zasadę pogłębiania zaufania jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 kpa). W tym stanie rzeczy uznać należy, że zaskarżone postanowienie zostało podjęte z mającym istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem także art. 129 § 2, art. 134, art. 30 § 4 i art. 40 § 1 kpa w związku z art. 144 ust. 1 i 2, art. 52 i art. 60¹ ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze. Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.