II SA/Wr 750/12

WyrokWSA we Wrocławiu2013-01-23

Skład orzekający: Alicja Palus, Ireneusz Dukiel, Zygmunt Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wprowadzająca obowiązek utrzymania w należytym stanie zieleni na nieruchomości, w tym systematycznego koszenia trawy i usuwania chwastów, mieści się w zakresie upoważnienia ustawowego zawartego w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały rady gminy, ponieważ wprowadziła ona obowiązek utrzymania zieleni na nieruchomości, który wykraczał poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Ustawa ta enumeratywnie określa zakres regulacji dopuszczalnych w regulaminach utrzymania czystości i porządku, a obowiązek ten nie został w niej wymieniony. Podjęcie uchwały bez podstawy prawnej stanowi istotne naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Skarżący S. L. zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Pieszycach z dnia 28 kwietnia 2009 r. zmieniającą regulamin utrzymania czystości i porządku. Zmiana ta polegała na dodaniu obowiązku utrzymania w należytym stanie zieleni na nieruchomości, w tym systematycznego koszenia trawy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a także Konstytucji RP, wskazując na wykroczenie poza upoważnienie ustawowe i niepewność prawną. W trakcie postępowania Rada Miejska podjęła nową uchwałę, która uchyliła poprzednią i wyeliminowała sporny obowiązek, jednak nie została ona opublikowana przed rozprawą.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu, zasądzając jednocześnie od Gminy Pieszyce na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Palus(sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant Daria Burdzyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi S. L. na uchwałę Rady Miejskiej w Pieszycach z dnia 28 kwietnia 2009 r. nr XXXI/196/2009 w przedmiocie zmiany uchwały Nr XI/71/2007 Rady Miejskiej w Pieszycach z dnia 12 października 2007 roku w sprawie uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Pieszyce I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Gminy Pieszyce na rzecz skarżącego S.L. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uchwałą z dnia 28 kwietnia 2009 r. Nr XXXI/196/2009 podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) oraz art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008 r. z późn. zm.) Rada Miejska w Pieszycach dokonała zmiany uchwały Rady Miejskiej w Pieszycach z dnia 12 października 2007 r. Nr XI/71/2007 w sprawie uchwalenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Pieszyce. W § 1 podjętej uchwały Rada postanowiła wprowadzić zmianę w rozdziale II § 2 ust. 1 uchwały Rady Miejskiej w Pieszycach z dnia 12 października 2007 r. Nr XI/71/2007 powyżej opisanej poprzez dodanie po punkcie ,,9" punktu ,,10" o następującym brzmieniu: ,,utrzymania w należytym stanie zieleni znajdującej się na terenie nieruchomości, a w szczególności: a) systematycznego koszenia trawy i usuwania chwastów, b) przycinania drzew i krzewów utrudniających przemieszczanie się osób na chodnikach i pojazdów poruszających się jezdnią". Dokonaną zmianą zwiększony został zakres obowiązków w zakresie utrzymania czystości i porządku właścicieli nieruchomości na terenie Gminy Pieszyce. Na opisaną powyżej uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – po uprzednim bezskutecznym wezwaniu Rady Miejskiej w Pieszycach do usunięcia naruszenia prawa – wniósł S. L., zarzucając w niej zaskarżonemu aktowi naruszenie art. 40 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, wcześniej powoływanych, a ponadto naruszenie art. 2, art. 7 i art. 31 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wykroczenie poza zakres upoważnienia ustawowego, a także stworzenie dla skarżącego jako obywatela sytuacji niepewności prawnej. Powołując się na tak sformułowane zarzuty oraz przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi S. L. wyjaśnił m.in., że jest właścicielem działki budowlanej położonej na terenie gminy Pieszyce w P. i w dniu 2 sierpnia 2012 r. otrzymał od Komendanta Straży Miejskiej w P. pisemne polecenie ścięcia wyrośniętych traw i chwastów na tej działce, w którym jako podstawę prawną wymaganych od niego czynności wskazano § 2 ust. 1 pkt 10 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Pieszyce. W ocenie skarżącego przepis ten dodany uchwałą Rady Gminy Pieszyce z dnia 28 kwietnia 2009 r. Nr XXXI/196/2009, opisaną na wstępie skargi, ewidentnie wykracza poza upoważnienie ustawowe zakreślone przepisem art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który enumeratywnie określa treść i zakres regulacji regulaminów utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Ponadto – zdaniem skarżącego – w powoływanym przepisie przedmiotowego regulaminu użyto określeń nieostrych takich jak: ,,utrzymanie w należytym stanie i ,,systematyczne koszenie", które powoduje wątpliwości po stronie zobowiązanych, ale może też powodować nadużycia po stronie egzekwujących. W uzasadnieniu skargi S. L. podał również, że pismem z dnia 8 sierpnia 2012 r. zwrócił się do Burmistrza Pieszyc o wyjaśnienie wskazanych powyżej pojęć, ale nie otrzymał odpowiedzi, a ponadto oświadczył, że kwestionowanymi w skardze zapisami uchwały wkroczono w jego prawo własności w zakresie nie znajdującym legitymacji ustawowej. W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 5 grudnia 2012 r. Rada Miejska w Pieszycach wniosła o oddalenie skargi, podając w uzasadnieniu wniosku, że zaskarżona uchwała nie została zakwestionowana przez organ nadzoru tzn. Wojewodę Dolnośląskiego i jako prawo miejscowe opublikowano ją w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego, co pozwala uznać, że uregulowania wskazane w skardze są prawidłowe. W toku postępowania sądowoadministracyjnego Burmistrz Pieszyc skierował do Sądu pismo z dnia 8 stycznia 2013 r., w którym poinformował, że Rada Miejska w Pieszycach podjęła w dniu 28 grudnia 2012 r. uchwałę Nr XXVIII/186/2012 (załączoną do pisma) w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Pieszyce, na podstawie której utraciła moc (§ 23) uchwała Rady Miejskiej w Pieszycach z dnia 12 października 2007 r. nr XI/71/2007 w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Pieszyce, zawierająca zapisy zaskarżone przez S. L. przedmiotową skargą. Ponadto Burmistrz Pieszyc oświadczył, że w uchwale z dnia 28 grudnia 2012 r. pominięty został obowiązek dotyczący systematycznego koszenia trawy i usuwania chwastów przez właścicieli nieruchomości. Sąd ustalił, że do dnia rozprawy uchwała Rady Miejskiej w Pieszycach z dnia 28 grudnia 2012 r. Nr XXVIII/186/2012 nie została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych: Wskazać przede wszystkim należy, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Wykonywana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie, była uchwała należąca do kategorii aktów, określonych w art. 3 § 2 pkt 5 tej ustawy. Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie istniejących w sprawie okoliczności faktycznych i prawnych stwierdził naruszenie prawa obligujące do wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego przy jednoczesnym zastosowaniu przepisu art. 134 § 1 powołanej powyżej ustawy, z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto - poprzedzając wyjaśnienie motywów podjętego wyroku – Sąd uznał za właściwe podkreślić, że poza zakresem kompetencji sądu administracyjnego pozostaje ocena celowości czy słuszności działania organów gminy, a sąd wypowiada się tylko o zgodności z prawem zaskarżonego aktu. W rozpoznawanej sprawie aktem tym była uchwała Rady Miejskiej w Pieszycach z dnia 28 kwietnia 2009 r. Nr XXXI/196/2009 zmieniająca uchwałę Rady Miejskiej w Pieszycach z dnia 12 października 2007 r. Nr XI/71/2007 stanowiącą Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Pieszyce poprzez dodanie w § 2 ust. 1 Rozdziału II uchwały określającego obowiązki właścicieli nieruchomości w zakresie utrzymania czystości i porządku po punkcie 9 punktu 10, ustalającego, że właściciele nieruchomości obowiązani są do utrzymania w należytym stanie zieleni znajdującej się na terenie nieruchomości, a w szczególności systematycznego koszenia trawy i usuwania chwastów oraz przycinania drzew i krzewów utrudniających przemieszczanie się osób na chodnikach i pojazdów poruszających się jezdnią. Należy zwrócić uwagę, że zaskarżenie uchwały stanowiącej regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, podobnie jak wszystkich uchwał podjętych w zakresie administracji publicznej, jest możliwe w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wcześniej powoływanej. Zgodnie z jego treścią każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W warunkach przywołanej regulacji Sąd był zobligowany przede wszystkim do ustalenia, czy skarga spełnia wymagania formalne tzn. czy została wniesiona w terminie, czy jej wniesienie poprzedzone było bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz czy zaskarżony akt należy do sfery administracji publicznej. Dokonując oceny w tym zakresie Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie zaskarżenie kwestionowanej uchwały nastąpiło z zachowaniem wymaganego terminu, a skarżący przed dokonaniem tej czynności pismem z dnia 8 sierpnia 2012 r. wezwał - bezskutecznie - Radę Miejską w Pieszycach do usunięcia naruszenia prawa. Nie może też budzić wątpliwości - wobec przedmiotu normowanego uchwałą, że zaskarżony akt należy do uchwał z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Istotę tak kwalifikowanego aktu wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 października 199 6r. wskazując, że "pojęcie: sprawa z zakresu administracji publicznej ma charakter materialnoprawny i obejmuje sprawy należące do właściwości organów gminy, rozstrzygane w drodze uchwały. Istotnym kryterium uznania uchwały organu gminy za uchwałę podjętą w sprawach z zakresu administracji publicznej jest przynależność norm prawnych stanowiących podstawę jej wydania do norm prawa administracyjnego (publicznego) i wynikający z tej normy charakter przedmiotu regulacji w drodze uchwały" (sygn. akt III ARN 45/96, OSNAPiUS/997, Nr 8, poz. 125). Zważyć przede wszystkim należy, że zgodnie z postanowieniem ustawodawcy zawartym w art. 4 ust. 1 powoływanej wcześniej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy jest aktem prawa miejscowego. Spełnienie wymogów formalnych skutkowało obowiązkiem Sądu dokonania oceny legitymacji skarżącego do zaskarżenia powołanej uchwały, w zakresie wskazanym w petitum skargi. Należy zatem zwrócić uwagę, że konstrukcja przywołanego poprzednio przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w istotny sposób rzutuje na legitymację skarżącego. Odmiennie niż w przypadku legitymacji procesowej, określonej w art. 50 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez posiadanie interesu prawnego, uprawnionym do wniesienia skargi w trybie wskazywanego powyżej przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie ten podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone (np. wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 47/04, ONSA i NSA 2005/1/2). Przymiot strony w postępowaniu zmierzającym do oceny legalności uchwały z zakresu administracji publicznej kształtowany jest zatem na szczególnych zasadach. Ocena taka może być dokonana po stwierdzeniu naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia i w zależności od jego rodzaju skarga może, ale nie musi być uwzględniona. Uwzględnienie skargi na akt prawa miejscowego uzależnione jest od jednoczesnego naruszenia interesu prawnego i naruszenia obiektywnego porządku prawnego. Wprowadzone przez ustawodawcę w hipotezie omawianego przepisu pojęcie "interesu prawnego" w nauce prawa odnoszone jest do związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, wynikających z norm prawa materialnego lub procesowego, a zaskarżonym aktem. Wskazuje się przy tym na konkretny, aktualny i indywidualny interes prawny (por. Wielka encyklopedia prawa pod red. E. Smoktunowicz). Z kolei przez uprawnienie rozumiany jest sposób, w jaki norma prawna wyznacza zachowanie adresata normy; w przeciwieństwie do obowiązku oznacza możliwość wyboru określonego zachowania. Uprawnienie zatem to prawem przyznana "możność działania", (np. P. Chmielnicki w: Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym, Warszawa 2004). W literaturze przedmiotu powszechnie akceptowany jest też pogląd, że pojęcie interesu prawnego obejmuje także posiadanie uprawnienia, a odrębne traktowanie tych pojęć byłoby błędne (np. T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1999). Istotne przy tym jest, że źródłem "interesu prawnego" lub "uprawnienia" jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) albo jednostkowa i konkretna (decyzja stosowania prawa), a do wniesienia skargi nie legitymuje stan jedynie zagrożenia naruszeniem. W związku z tym w skardze należy wykazać w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę. Interes prawny skarżącego wskazany w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. W ocenie Sądu należy też zwrócić uwagę na dodatkowy aspekt legitymacji skargowej związany z czynnością podejmowaną w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wskazany przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 2003 r. (sygn. akt III RN 42/02/; OSNP 2004/7/114), w którego treści Sąd ten stwierdził, że "Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją a zaskarżoną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) właśnie jego interes prawny lub uprawnienia albo jako indywidualnego podmiotu, albo też jako członka określonej wspólnoty samorządowej ...". Zważyć też należy, że skarga złożona w trybie powyższego przepisu nie ma charakteru actio popularis (skargi powszechnej) i do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1437/2004, Wokanda 2005 r. Nr 7-8). W uznaniu Sądu w rozpoznawanej sprawie skarżący wykazał zaistnienie w dacie wniesienia skargi naruszenia swoich uprawnień właścicielskich ustaleniami zaskarżonej uchwały zmieniającymi zakres obowiązków właścicieli nieruchomości na terenie Gminy Pieszyce dotyczącymi utrzymania czystości i porządku ustalonych uchwałą Rady Miejskiej w Pieszycach z dnia 12 października 2007 r. Nr XI/71/2007 w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Pieszyce. Konsekwencją uznania przez Sąd, że skarżący spełnia kryteria podmiotowe i może skutecznie korzystać z legitymacji skargowej była powinność dokonania oceny legalności zaskarżonego aktu. Z treści art. 91 ust. 1 i ust. 4 powoływanej wcześniej ustawy o samorządzie gminnym wynika, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, a w przypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Ustawodawca wskazał w ten sposób, że podstawą stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy są istotne naruszenia prawa, przy czym powoływana regulacja ustrojowa nie typizuje takich istotnych naruszeń prawa podobnie jak nie charakteryzuje nieistotnych naruszeń prawa, które ustawodawca uwzględnił w art. 91 ust. 4 omawianej ustawy, sankcjonując w odmienny niż stwierdzenie nieważności sposób tę kategorię wadliwości wymienionych aktów organu gminy. Rozpoznając sprawę Sąd podzielił pogląd prezentowany w dotychczasowym orzecznictwie sądowym, wg którego odesłanie zawarte w art. 91 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie uprawnia do stosowania w zakresie oceny wadliwości uchwały lub zarządzenia organu gminy art. 156 § 1 kpa, ustanawiającego w sposób taksatywny przypadki kwalifikowanej wadliwości orzeczenia administracyjnego, obligującej właściwy organ do stwierdzenia jego nieważności. Wypracowane w omawianym zakresie poglądy nauki i judykatury pozwoliły ustalić pewien katalog istotnych naruszeń prawa, skutkujących stwierdzeniem nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. Do tej kategorii naruszeń zalicza się: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy prawnej podjęcia określonego rodzaju uchwały, podjęcie uchwały o treści nie przewidzianej w normie prawnej będącej podstawą jej podjęcia, naruszenie procedury podjęcia uchwały. Akceptując prezentowane dotychczas w tym przedmiocie poglądy, Sąd rozpoznając sprawę prowadził swoją ocenę w ramach tak określonych przesłanek istotnego naruszenia prawa. Zaskarżona uchwała podjęta została na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wcześniej przywołanych. Prawidłowość formy tego aktu, jako pochodzącego od organu kolegialnego nie może budzić wątpliwości. Kompetencja uchwałodawcza rady gminy wynika z generalnego prawa do wykonywania działalności prawotwórczej, rozumianej jako stanowienie prawa, przy czym prawotwórcza samodzielność rady gminy jako organu samorządu terytorialnego zagwarantowana została w art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i wyraża się w prawie do ustanawiania aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze działania tych organów. Ranga tego uprawnienia należna organowi przedstawicielskiemu gminy, która jest z mocy Konstytucji RP podstawową jednostką samorządu terytorialnego (art. 164), a tym samym podstawową formą organizacji życia publicznego w terenie znajduje swój wyraz również w art. 87 Konstytucji RP, ustalającym hierarchię źródeł powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przyznanie takiego statusu aktom prawa miejscowego. Samodzielność ta jest oczywiście - odpowiednio do konstytucyjnej zasady praworządności (art. 7) - ograniczona wymogiem sprawowania działalności prawotwórczej wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, której przyznano prymat w systemie źródeł prawa. Na takim zastrzeżeniu skonstruowana została w art. 40 ust. 1 i 2 powoływanej wcześniej ustawy o samorządzie gminnym ogólna legitymacja gminy do stanowienia aktów prawa miejscowego. Z przepisu tego wynika m.in., że jednym ze źródeł upoważnienia w tym zakresie są ustawy szczególne, a zatem regulujące konkretną materię. Za ustawę takiej kategorii niewątpliwie, uznać należy wskazaną w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały wskazywaną poprzednio ustawę o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z której art. 4 ust. 1 Rada Miejska w Pieszycach wyprowadziła swoje uprawnienie do podjętej czynności prawotwórczej. W przepisie tym ustawodawca zobligował radę gminy do uchwalenia – po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego – regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, nadając mu status aktu prawa miejscowego, a ponadto w ust. 2 określił zakres przedmiotowy tego aktu stanowiąc, że: Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące: 1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących: a) prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych przeterminowanych leków i chemikaliów, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz zużytych opon, a także odpadów zielonych, b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego, c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi; 2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu: a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach, b) liczby osób korzystających z tych pojemników; częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego; 4) (uchylony); 5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami; 6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku; 7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach; 8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania. Z treści przywołanego przepisu wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że nie zawiera on w swojej treści podstawy prawnej dla ustalenia wobec właścicieli nieruchomości położonych na terenie gminy Pieszyce takich obowiązków, jakie określone zostały w § 2 ust. 1 pkt 10 uchwały Rady Miejskiej w Pieszycach z dnia 12 października 2007 r. Nr XI/71/2007 w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Pieszyce poprzez § 1 uchwały Rady Miejskiej w Pieszycach z dnia 28 kwietnia 2009 r. Nr XXXI/196/2009 w sprawie zmiany uchwały Nr XI/71/2007 Rady Miejskiej w Pieszycach z dnia 12 października 2007 roku w sprawie uchwalenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Pieszyce. Takie uchybienie tj. podjęcie uchwały (lub zarządzenia) przez organ gminy bez podstawy prawnej – jak wyjaśniano już wcześniej w uzasadnieniu – ma znamiona istotnego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 91 ust. 1 powoływanej wcześniej ustawy o samorządzie gminnym, a to obligowało Sąd do wyeliminowania aktu obarczonego tak kwalifikowaną wadliwością z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jego nieważności. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny – stosownie do przepisu art. 147 § 1 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł, jak w sentencji. Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu o uwzględnieniu skargi przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy, a orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnione jest treścią art. 200 tej samej regulacji, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Za tak określone koszty Sąd uznał - stosownie do przepisu art. 205 § 1 powoływanej ustawy – kwotę wpisu uiszczonego od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło