II SA/Wr 754/10
WyrokWSA we Wrocławiu2012-02-07
Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Andrzej Wawrzyniak, Zygmunt Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, otrzymując pismo strony, które nie zawiera jednoznacznego żądania, może samodzielnie sprecyzować jego treść i przekazać sprawę do innego organu, czy też powinno wezwać stronę do usunięcia braków formalnych?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, otrzymując pismo strony z niejednoznacznym lub nieprecyzyjnym żądaniem, nie może samodzielnie sprecyzować jego treści. Zamiast tego, zobowiązany jest wezwać stronę do usunięcia braków formalnych na podstawie art. 64 § 2 Kpa. Dopiero po wyjaśnieniu intencji strony i ustaleniu stanu faktycznego, organ może podjąć decyzję o swojej właściwości lub przekazaniu sprawy innemu organowi. Zaniechanie tych czynności stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Strona D W złożyła pismo do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) we W, wskazując na nieprawidłowości w ewidencji gruntów i budynków oraz żądając wydania nieruchomości i rozgraniczenia działek. SKO we W przekazało pismo Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Po kolejnych postępowaniach i uchyleniach przez WSA, SKO we W przekazało pismo do SKO we W. Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając naruszenie przepisów Kpa. SKO we W utrzymało w mocy swoje wcześniejsze postanowienie, wskazując, że wniosek skarżącej nie dotyczy spraw wskazanych w postanowieniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W z dnia 5 sierpnia 2010 r. oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L z dnia [...]r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lutego 2012 r. sprawy ze skargi D W na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W wniosku dotyczącego nieprawidłowości w ewidencji gruntów i budynków uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L z dnia [...]r.
Pismem z dnia [...] r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W, D W wskazując, że pismo dotyczy wszystkich zawisłych przed tym organem spraw, poinformowała o przesłaniu jako dowodu w sprawie - wyciągu ze zmian gruntowych, który to dowód w ocenie skarżącej powinien być podstawą do wszczęcia z urzędu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postępowań nadzwyczajnych.
Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W Nr [...] przekazało pismo wnioskodawczyni Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W.
W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia 27 czerwca 2005 r. organ utrzymał swoje rozstrzygnięcie, wskazując w jego uzasadnieniu, że z treści wniosku skarżącej wynika ewidentnie, że dotyczy ono materii, w jakiej właściwym do orzekania organem jest Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Dodatkowo podkreślono, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie podniesione zostały żadne argumenty przeciwko treści podjętego rozstrzygnięcia, zawiera on bowiem jedynie ogólną polemikę z wcześniejszymi orzeczeniami Kolegium, wydanymi z udziałem strony.
Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem, D W wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniosła, że narusza ono jej prawo materialne. Podniosła, że żąda wydania nieruchomości o powierzchni takiej, jaka widnieje w aktach notarialnych, a nadto doprowadzenia do rozgraniczenia działek nr [...] i [...] z działką nr [...] w N D. Dodatkowo zarzuciła nadużycia gospodarcze przy rozpisywaniu zasobów gruntów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W wyrokiem z dnia 4 czerwca 2008 r. sygn. akt. [...] - uchylił postanowienie Kolegium z dnia 27 czerwca 2005 r. wskazując, że zgodnie z dyspozycją art. 24 § 1 pkt 5, w związku z art. 27 § 1 zd. 2 Kpa - członek samorządowego kolegium odwoławczego orzekający w składzie tego organu, rozpatrującego sprawę w pierwszej instancji nie może uczestniczyć w składzie Kolegium, który rozpatruje sprawę na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie tejże sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W po wyeliminowaniu wskazanych przez Sąd nieprawidłowości, postanowieniem z dnia 1 września 2008 r. nr [...] postanowiło utrzymać w mocy postanowienie z dnia 29 kwietnia 2005 r. podnosząc, że biorąc pod uwagę treść pisma skarżącej z dnia [...] r., w którym strona wskazuje na nieprawidłowości w ewidencji gruntów i budynków w prowadzonym przez Starostę T zasobie geodezyjno-kartograficznym – zasadnie Kolegium przekazało sprawę do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W – jako organowi posiadającemu kompetencje orzecznicze w tego rodzaju sprawach. Natomiast odnosząc się do argumentów wniosku Kolegium stwierdziło, że nie dotyczą one bezpośrednio rozpatrywanej sprawy. Strona skarżąca zawarła w nich bowiem zarzuty, jakie ma w stosunku do rozstrzygnięć Kolegium w innych sprawach rozpatrywanych przez ten organ.
Na to postanowienie skarżąca wniosła ponownie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W, żądając jego uchylenia i wydania skarżącej (cytat): "zaświadczenia oraz wypisu i wyrysu z działki nr [...] i [...] oraz działek nr [...] i [...] zlokalizowanych w N D, bowiem ma w tym interes prawny, zaś SKO narusza jej prawa materialne i prawa własności".
Sąd w swym wyroku z dnia 20 kwietnia 2010 r. ponownie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W z dnia 29 kwietnia 2005r. nr [...].
W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że niezbyt precyzyjne sformułowanie żądania zawartego w piśmie skarżącej z dnia [...] r. nie dawało organowi administracyjnemu podstaw do potraktowania a priori pisma jako wniosku dotyczącego nieprawidłowości w ewidencji gruntów i budynków w prowadzonym przez Starostę zasobie geodezyjno-kartograficznym i w konsekwencji powyższej kwalifikacji – powołując się na art. 6a ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1089 z późn. zm.) – jego przekazania Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.
Gdy podanie – żądanie strony nie zawiera jednoznacznych wniosków, bądź też nie precyzujące w sposób oczywisty przedmiotu żądania organ administracji publicznej nie może dokonywać wyboru tych wniosków według własnego uznania, lecz zobowiązany jest do wezwania wnoszącego podanie, na podstawie art. 64 § 2 Kpa, do usunięcia braków formalnych podania w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Sąd wyjaśnił ponadto, że zważyć należy, iż to na organie administracji ciąży obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 Kpa). Dlatego też organ administracji publicznej, do którego zostało skierowane podanie, winien najpierw wyjaśnić treść żądania strony, a dopiero potem poczynić ustalenia co do organu właściwego do załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej może zatem przekazać sprawę do załatwienia innemu organowi tylko w takim przypadku, gdy nie istnieją żadne wątpliwości co do zakresu żądania strony i oczywistym jest fakt, iż organ do którego zwróciła się strona nie jest właściwy do załatwienia żadnego ze zgłoszonych wniosków.
Zdaniem Sądu pozostała w sprawie nadal niewyjaśniona kwestia, czy zawarte w tym piśmie żądanie jest wnioskiem dającym podstawę do uruchomienia jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania w zawisłych przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym sprawach administracyjnych, w których skarżącej przysługuje status strony postępowania.
Sąd zaznaczył również, że rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany będzie uwzględnić zawartą w wyroku ocenę prawną.
Tym razem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W, postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2010 r. nr [...] przekazało, według właściwości, do załatwienia wniosek skarżącej Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu we W.
W uzasadnieniu organ wskazał, że podanie należy, stosownie do przepisu art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego, przekazać Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu we W – jako organowi właściwemu rzeczowo i miejscowo do rozpatrzenia niniejszej sprawy, kierując się dyspozycją art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego
Skarżąca w piśmie z dnia 25 sierpnia 2010 r. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, twierdząc, że opisane postanowienie rażąco narusza art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 15, art. 75§ 1, art. 77 § 1, art. 89 § 1, art.145 § 1 pkt 1, 2, 3, 4 i 5, art. 139, art. 156 § 1 pkt 1 i 2, art. 189 § 1 i art. 217 § 1-3 Kpa.
Ponownie rozpoznając sprawę organ wskazał, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia 25 stycznia 2005 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku Wiceprezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W o wyznaczenie innego samorządowego kolegium odwoławczego do załatwienia spraw wszczętych wnioskami D W, M W, J W i M W, wyznaczył Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W do załatwienia wskazanych tam spraw. Jak stwierdził organ, ponieważ wniosek D W (opisano omyłkowo jako z dnia 1 września 2008 r.) nie dotyczy żadnej z wymienionych w postanowieniu Ministra spraw, oraz mając na uwadze unormowania § 1 pkt 1 lit. d rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925), należało utrzymać w mocy swe wcześniejsze postanowienie z dnia 5 sierpnia 2010 r.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we W skarżąca podniosła, że takie rozstrzygnięcie Kolegium narusza art. 7,8,31 pkt 2 i 3, art. 32 pkt 1 i 2, 51 pkt 3 i 4 Konstytucji, art. 6 do 12, 1, 24 do 26, 35 do 37, 75 § 1, 77 § 1, 89 § 1, 139, 145 § 1 pkt 1 do 6, § 2, 156 § 1 oraz 217 § 1 do 3 Kpa.
Skarżąca w uzasadnieniu zawarła szereg sugestii, co do czynności jakie powinien wykonać w postępowaniu sądowoadministracyjnym Sąd. Wśród poruszonych przez skarżącą wielu niezwiązanych ze sprawą wątków, podniosła ona również, że Kolegium wydając zaskarżone postanowienie nie uwzględniło wytycznych zawartych w wyrokach tutejszego Sadu wydanych w sprawach o sygnaturach [...], [...] oraz [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej; ustawą p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.
Wzruszenie postanowienia następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że konkretny akt narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a.).
Należy zauważyć, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji zostały podjęte na podstawie art. 65 § 1 Kpa. Oba postanowienia wydane zostały w 2010 r., zatem jeszcze przed wejściem w życie nowelizacji zmieniającej sposób przekazywania przez organu administracji publicznej pism, w przypadku stwierdzenia swej niewłaściwości. Badając zatem prawidłowość rozstrzygnięć organów uwzględnić należało stan prawny obowiązujący do dnia 10 kwietnia 2011 r.
Omawiana regulacja, w brzmieniu poprzednio obowiązującym nakazywała organowi administracji publicznej, do którego podanie wniesiono – gdy ten ustali, że jest niewłaściwy w sprawie – niezwłoczne przekazanie podania do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następowało w drodze zaskarżalnego postanowienia.
Badając sprawę pod kątem zastosowania tego artykułu przez organy orzekające w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W w postanowieniu z dnia 5 sierpnia 2010 r. ograniczyło swe uzasadnienie do stwierdzenia, że "właściwym miejscowo i rzeczowo do rozpatrzenia sprawy zawartej w piśmie D W z dnia 4 kwietnia 2010 r. jest Samorządowe Kolegium odwoławcze we W.". Niewiele więcej informacji zawarto w zaskarżonym postanowieniu wydanym w skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Poza wymieniem spraw wskazanych w postanowieniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 stycznia 2005 r. i wskazaniem, że wniosek skarżącej nie dotyczy żadnej z nich, postanowienie nie zawiera praktycznie żadnego uzasadnienia.
W ocenie Sądu prowadzi to do wniosku, że organy nie przeprowadziły żadnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, co jest w istocie przedmiotem żądania skarżącej, a tylko wyjaśnienie intencji strony prowadzić może do prawidłowych ustaleń w kwestii właściwości organu administracji publicznej.
Zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną między innymi w art. 63, 65, 128 i 140 Kpa, jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony bez zbędnego formalizmu. Nie można jednak przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, czy też ogólnie, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji osoby wnoszącej podanie. O tym, jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje ostateczne strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane. W razie wątpliwości organ, mając na względzie postanowienia art. 7-9 Kpa, powinien zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska (zob. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2002 r., I SA 2188/00, LEX nr 81741).
W myśl art. 63 § 2 Kpa podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych.
Należy przy tym podkreślić, że określony w art. 63 § 2 Kpa wymóg wskazania w podaniu określonego żądania oznacza, iż chodzi o takie sprecyzowanie żądania, aby nie było żadnych wątpliwości co do zamiaru i intencji strony. Nie jest rzeczą organu dokonywanie swoistej wykładni zgłaszanych żądań i przekładanie zawartych w piśmie twierdzeń i przypuszczeń na konkretne żądanie. O tym jaki jest zakres żądania wniesionego przez stronę w postępowaniu administracyjnym decyduje bowiem ostatecznie strona, a nie organ do którego pismo zostało skierowane (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 czerwca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1040/05, publ. LEX nr 214085).
Sprecyzowanie zatem żądania wnioskodawców miało istotne znaczenie przede wszystkim dla ustalenia, czy właściwym w sprawie jest organ administracji publicznej, a jeśli tak, to jaki, bądź stwierdzenia, że organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania. Jeżeli natomiast podanie stron obarczone było wadą, która uniemożliwiała mu nadanie biegu, to już przed organem powinna być ona usunięta w trybie art. 64 § 2 Kpa. Zaniechanie organu w tej mierze musiało spowodować w trybie postępowania odwoławczego konieczność uchylenia wydanego w sprawie postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Podjęcie działań mających na celu ustalenie organu właściwego musi być bowiem poprzedzone ustaleniami i rozważaniami pozwalającymi na uznanie, że przy wykorzystaniu wszelkich metod wykładni organ, do którego wpłynęło żądanie rozpoznania sprawy nie jest właściwy, a nadto podkreślić należy, że dopiero jednoznacznie ustalenie stanu faktycznego, z którego organ administracji publicznej wyprowadzi wniosek, że nie jest właściwy do załatwienia danej sprawy, daje mu podstawę do przekazania żądania organowi właściwemu jego zdaniem w sprawie. Przy czym ciężar ustalenia stanu faktycznego sprawy spoczywa głównie na tym organie administracji publicznej, do którego wpłynęło podanie z żądaniem załatwienia określonej sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 898/05, publ. LEX nr [...]6307).
Zgodnie z wyrażoną w art. 7 Kpa zasadą prawdy obiektywnej organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Organ prowadzący postępowanie administracyjne jest zobowiązany do wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a swoje stanowisko winien uzasadnić w sposób przewidziany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w rozumieniu powyższego artykułu obejmuje również ustalenie przez organ administracji treści rzeczywistego żądania strony. Ciążący na organie administracji państwowej obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy dotyczy w szczególności sytuacji widocznej nieumiejętności formułowania przez stronę wniosków (zob. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 1986 r., SA/KA 22/86, GAP 1988, nr 11, s. 45).
Organy orzekające w niniejszej sprawie nie zebrały w ogóle jakiegokolwiek materiału dowodowego, do czego zobowiązuje art. 77 § 1 Kpa, jak też nie wykazało należytej dbałości i staranności w dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy poprzez ustalenie treści rzeczywistego żądania strony, jak tego wymaga art. 7 Kpa
Ponadto treść uzasadnień podjętych rozstrzygnięć nie zawierają ustaleń świadczących o tym, iż podjęto wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. To zaś narusza przepis art. 107 § 3 w związku z art. 126 Kpa, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Uzasadnienie faktyczne i prawne stanowi integralną część decyzji (postanowienia) a jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiące dyspozytywną część decyzji (postanowienia). Obowiązkiem zaś każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawej, co wypływa również z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 Kpa (zasada udzielania informacji), art. 7 Kpa (zasada wyjaśnienia stanu faktycznego), art. 11 Kpa (zasada przekonywania, czyli wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy).
Mając na uwadze wskazane uchybienia Sąd doszedł do przekonania, że organowi umknął obowiązek wynikający z art. 153 p.p.s.a., na mocy którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność (obecnie również przewlekłość) postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Między oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły, immanentny związek. Wskazania stanowią konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Mają one wytyczać kierunek działalności organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Organ administracji jest obowiązany rozpatrzeć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach. Istotą tego związania jest, że dotyczy ono zarówno wykładni prawa materialnego, jak i procesowego oraz wytycznych dotyczących wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zaś obowiązek podporządkowania się tak rozumianej ocenie prawnej i wskazaniom, może być wyłączony jedynie w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego, czyli są one wiążąca o tyle, o ile odnoszą się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych.
Warto w tym miejscu przywołać stanowisko WSA w Gliwicach, który w swym wyroku z dnia 17 sierpnia 2011 r. stwierdził, związanie oceną prawną i wytycznymi co do dalszego postępowania oznacza, że orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika nie tylko z sentencji orzeczenia, ale również z jego uzasadnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W w swym wyroku z dnia 20 kwietnia 2010 r. w sposób jednoznaczny wyjaśnił, co należy do obowiązków organu poprzedzających przekazanie podania innemu organowi. Wskazał również, że w sprawie nadal niewyjaśniona kwestia, czy zawarte w tym piśmie żądanie jest wnioskiem dającym podstawę do uruchomienia jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania w zawisłych przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym sprawach administracyjnych, w których skarżącej przysługuje status strony postępowania. Realizując zaś obowiązek uwzględnienia wskazań co do dalszego postępowania, Sąd zobligował organ, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ, do uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej w wyroku.
Tymczasem organ całkowicie pominął te rozważania. Nie podjął bowiem żadnych czynności pozwalających na zweryfikowanie, czy sprawa w ogóle pozostaje w zainteresowaniu organów administracyjnych. Działanie organu skutkujące zastosowaniem art. 65 § 1 Kpa nie może ograniczyć się do stwierdzenia, że nie jest on właściwy w sprawie. To ustalenie stanowi jedynie przyczynek do podjęcia kolejnych działań mających na celu jednoznaczne ustalenie, kto jest właściwy (rzeczowo, czy miejscowo) do załatwienia sprawy, a ustalenia te powinny mieć odzwierciedlenie w wywodach organu zawartych w uzasadnieniu (wcześniej postanowienia), a obecnie zawiadomienia o przekazaniu podania zgodnie z właściwością. Narzędzia prawne, z których organ może skorzystać zostały szczegółowo omówione już we wspomnianym orzeczeniu Sądu.
Z uwagi na powyżej wskazane uchybienia procesowe, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należało uchylić postanowienia organu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło