II SA/Wr 785/24

WyrokWSA we Wrocławiu2025-03-18

Skład orzekający: Halina Filipowicz-Kremis, Władysław Kulon, Malwina Jaworska-Wołyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca zezwolenia na trwałe wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej pod budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego może zostać wydana, jeśli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza zabudowę o przewadze funkcji mieszkaniowej, ale nie precyzuje definicji "działki siedliskowej" i nie zawiera zgody ministra na przeznaczenie gruntu na cele nierolnicze?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły zezwolenia na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji. Kluczowe było ustalenie, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał zabudowę jedynie na "działkach siedliskowych", a dla przedmiotowej działki brak było zgody ministra na przeznaczenie jej na cele nierolnicze. Brak definicji "działki siedliskowej" w planie nie pozwalał na utożsamienie jej z zabudową mieszkaniową jednorodzinną, a brak zgody ministra oznaczał, że grunt nadal ma charakter rolniczy.
Stan faktyczny
Skarżąca A. C. wniosła o zezwolenie na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów rolnych pod budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Starosta Powiatu Wrocławskiego odmówił wydania zezwolenia, wskazując, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza zabudowę jedynie na działkach siedliskowych, a dla przedmiotowej działki brak było zgody ministra na przeznaczenie jej na cele nierolnicze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca zaskarżyła decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i błędne ustalenie przeznaczenia nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Andżelika Abramowska-Meller po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 5 sierpnia 2024 r. nr SKO 4240.9.2024 w przedmiocie odmowy wydania decyzji zezwalającej na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów rolnych oddala skargę w całości. Decyzją, z dnia 19 października 2023 r. (nr 877/2023), Starosta Powiatu Wrocławskiego (dalej: organ I instancji), orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie zezwolenia A. C. (dalej: skarżąca, strona) na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów rolnych w klasie bonitacyjnej Rllla o powierzchni [...] ha, zlokalizowanych na działce gruntu nr [...], AM-[...], obręb K., gmina K., pod budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W wyniku odwołania wniesionego przez skarżącą, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: SKO, Kolegium), decyzją z dnia 12 grudnia 2023 r., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia 23 kwietnia 2024 r., (nr 362/2024), Starosta Powiatu Wrocławskiego, działając na podstawie art. 5, art. 7 ust 1 i art. 2, ust. 1 pkt 3 oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 84, dalej u.o.g.r.l.) oraz art 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775, dalej k.p.a.) odmówił wydania decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji rolniczej, pod budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, [...] ha gruntów rolnych zabudowanych, sklasyfikowanych jako Br-RIIIB, stanowiących część działki nr [...], (obecny nr [...]), o powierzchni całkowitej [...] ha, obr. K., gm. K. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowa działka gruntu nie została objęta decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 6 sierpnia 1996 r. o wyrażeniu zgody na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze, wydaną do planu zagospodarowania przestrzennego miasta K., przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] grudnia 1996 r. (dalej: m.p.z.p.). Natomiast zgodnie m.p.z.p., niniejsza nieruchomość znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem [...] RP - uprawy polowe i trwałe użytki zielone oraz zabudowa o przewadze funkcji mieszkaniowej, przy czym zgodnie z treścią planu: "Obszar na [...] od ul. [...], w większej części otwarty. Istniejąca zabudowa wzdłuż ul. [...] - do zachowania. Poza działkami siedliskowymi nie dopuszcza się lokowania nowego zainwestowania kubaturowego. W [...]-[...] części terenu lokalizacja stacji redukcyjno-pomiarowej [...]". Zdaniem organu I instancji zapis planu wskazujący na przeznaczenie terenu pod zabudowę o przewadze funkcji mieszkaniowej odnosi się więc do zabudowy mieszkaniowej siedliskowej, a nie do zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca. Decyzją z dnia 5 sierpnia 2024 r. (nr SKO 4240.9.2204), SKO, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 11 ust. 1 u.o.g.r.l., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazało, że zgodnie z art. 4 pkt 11 u.o.g.r.l., przez wyłączenie gruntów z produkcji rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów. Wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, lila, lllb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10, oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie (art. 11 ust. 1 tej u.o.g.r.l.). W myśl art. 7 ust. 1 przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przy czym zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1, przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, z zastrzeżeniem ust. 2a. Kolegium wskazało, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa w kontekście przytoczonej w jej uzasadnieniu argumentacji. Zgodnie bowiem ze znajdującymi się w aktach sprawy wypisem i wyrysem z m.p.z.p. działka gruntu nr [...] (obecnie nr [...]), znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem [...] RP - upraw polowe i trwałe użytki zielone oraz zabudowa o przewadze funkcji mieszkaniowej. Jednocześnie, jak wynika z § 6 planu, na przedmiotowym obszarze poza działkami siedliskowymi nie dopuszcza się lokowania nowego zainwestowania kubaturowego. Słusznie więc organ I instancji stwierdził, że zapis planu wskazujący na przeznaczenie terenu pod zabudowę o przewadze funkcji mieszkaniowej odnosi się do zabudowy mieszkaniowej siedliskowej, a nie do zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.o.g.r.l., gruntami rolnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu. Nadto, Kolegium wskazało, że sporna działka gruntu w procesie uchwalania planu miejscowego nie otrzymała zgody na przeznaczenie gruntu rolnego na cele nierolnicze, gdyż nie została objęta decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 6 sierpnia 1996 r. Słusznie więc, organ I instancji, odmówił wydania decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji rolniczej. Na przedmiotowym gruncie, zgodnie z m.p.z.p., nie jest bowiem dopuszczalne posadowienie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zaś realizacja inwestycji w zabudowie siedliskowej nie zmieni rolnego charakteru gruntu, w związku z czym nie wymaga jego wyłączenia z produkcji rolniczej. Reasumując, Kolegium nie stwierdziło podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, w szczególności nie dopatrzono się uchybień w zakresie przeprowadzonego postępowania oraz zastosowania przepisów stanowiących podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, złożyła A. C. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 7 k.p.a. w zw. z art 77 k.p.a., tj. naruszenie zasady prawdy obiektywnej - poprzez błędne ustalenie, że przedmiotowa nieruchomość położona jest w obszarze oznaczonym w m.p.z.p. jako [...] RP i w konsekwencji przyjęcie, że na przedmiotowej działce nie jest dopuszczalne lokowanie nowych budynków mieszkalnych,a nadto że ewentualne położenie działki na obszarze oznaczonym jako [...] RP wyłącza możliwość zabudowy mieszkaniowej przedmiotowej nieruchomości; - art. 8 k.p.a., tj. naruszenie pogłębiania zaufania obywateli - poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez wszechstronnego rozpatrzenia sprawy, a przez to - poprzez brak pełnego wyjaśnienia wszystkich jej okoliczności w szczególności zignorowanie stanowiska Gminy K. w przedmiocie położenia przedmiotowej nieruchomości w odniesieniu do m.p.z.p.; - art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, co skutkowało brakiem należytego uzasadnienia decyzji oraz poczynienia ustaleń sprzecznych ze stanem faktycznym - w szczególności poprzez brak odniesienia się w decyzji do stanowiska Gminy K. w niniejszej sprawie. Motywując zasadność wywiedzionej skargi, skarżąca podniosła, że zarówno organ I jak i II instancji, bez jakiejkolwiek refleksji uznały za oczywiste, że przedmiotowa nieruchomość położona jest w obszarze oznaczonym jako [...] RP , a co za tym idzie - nie jest możliwe wzniesienie na tej działce kolejnego budynku inaczej niż w ramach "działki siedliskowej". Tymczasem, zdaniem strony, szczegółowe informacje dotyczące miejsca położenia przedmiotowej nieruchomości prowadzą do wniosku, że działka o numerze [...] ([...]) położona jest w obszarze oznaczonym w m.p.z.p. jako (MN) - czyli zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Z daleko posuniętej ostrożności - w przypadku uznania, że jednak przedmiotowa nieruchomość znajduje się na obszarze oznaczonym jako [...]RP wskazać należy, że arbitralne uznanie, że przedmiotowa nieruchomość nie może być zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym jest błędne. Obowiązujące prawo nie przewiduje definicji "działki siedliskowej" i takiej definicji nie przewidywał obowiązujący m.p.z.p. Tym samym przyjęcie, że lokowanie na spornej nieruchomości nowej zabudowy kubaturowej jest niedopuszczalne wymagałoby wyjaśnienia, co to jest - w rozumieniu uchwały - "działka siedliskowa", a następnie dokonanie kwalifikacji przedmiotowej nieruchomości jako działkę inną niż działka siedliskowa. Organy jednak tego zaniechały. Skarżąca nadmieniła, że sporna nieruchomość położona jest w granicy miasta K., w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącej zabudowy jednorodzinnej i na niej produkcja rolna jako taka prowadzona już nie będzie. Rozważyć jednak należy, co w sytuacji, w której posiadacz działki nie jest rolnikiem - czy w takiej sytuacji można - na gruncie całkowicie niejednoznacznej uchwały - uznać, że nie może on posadowić jakiegokolwiek budynku na posiadanym terenie. W tym miejscu zwraca uwagę na fakt, że wskazana uchwała w opisie terenu oznaczonego jako [...] RP w ogóle nie odnosi się do kwestii użytkowania rolniczego przedmiotowego obszaru - zakazuje jedynie lokowania nowej zabudowy kubaturowej "poza działkami siedliskowymi". Co więcej Gmina K. potwierdziła, że na przedmiotowej nieruchomości możliwe jest posadowienie nowej zabudowy mieszkaniowej - takie stanowisko Gmina K. wyraziła pismem z dnia 8 listopada 2021 r. Niezrozumiałe jest więc dlaczego organy obu instancji pominęły całkowicie - w ogóle nie wspominając o tym dokumencie - stanowisko autora miejscowego planu, tj. samej Gminy K. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024, poz. 1267) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2024, poz. 935, dalej p.p.s.a.). Mając na względzie wskazane kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja SKO z dnia 5 sierpnia 2024 r. (nr SKO 4240.9.2204) utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu Wrocławskiego, odmawiającą wydania decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji rolniczej, pod budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, [...] ha gruntów rolnych zabudowanych, sklasyfikowanych jako Br-RIIIB, stanowiących część działki nr [...], (obecny numer [...] ), o powierzchni całkowitej [...] ha, obr. K., gm. K. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 11 ust. 1 u.o.g.r.l., zgodnie z którym wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10, oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. Jednocześnie przez wyłączenie gruntów z produkcji, w myśl art. 4 pkt 11 u.o.g.r.l., rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów. Nadto z art. 7 ust. 1 u.o.g.r.l. wynika, że przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Przywołana regulacja statuuje więc, że wyłączenie z produkcji gruntów przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalającej na wyłączenie. Takie sformułowanie przepisu oznacza, że decyzja o zezwoleniu na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji może dotyczyć tylko gruntów "przeznaczonych na cele nierolnicze". Ustalenie zaś innego sposobu użytkowania niż rolnicze, o którym mowa w art. 4 pkt 11 oznacza w istocie ustalenie innego sposobu zagospodarowania terenu, które należy do zadań własnych gminy i następuje na podstawie przepisów dot. planowania i zagospodarowania przestrzennego. Organy właściwe w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych nie mogą ustalać przeznaczenia terenów i są w tym zakresie związane działaniami podjętymi przez organy gminy. Co do zasady ustalenie bowiem przeznaczenia terenu oraz określenie sposób zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Oznacza to, że w przypadku gdy teren, którego wyłączenia dotyczy wniosek złożony w trybie art. 11 ust. 1 u.o.g.r.l., został objęty postanowieniami, obowiązującego m.p.z.p., decyzję o wyłączeniu z produkcji gruntów rolnych można wydać, jeżeli grunt został przeznaczony w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze. Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy należy zauważyć, że objęta wnioskiem skarżącej działka gruntu nr [...] (obecnie [...]), znajduje się na terenie, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, przyjęty uchwałą Rady Miejskiej w K. z dnia [...] grudnia 1996 r. (nr [...]). Z przedłożonego do akt sprawy wypisu i wyrysu wynika, że sporna nieruchomość zlokalizowana jest na obszarze oznaczonym symbolem [...]RP, dla którego przyjęto przeznaczenie uprawy polowe i trwałe użytki zielone oraz zabudowę o przewadze funkcji mieszkaniowej. Jednocześnie w § 6 m.p.z.p. lokalny prawodawca wskazał wprost, że poza działkami siedliskowymi nie dopuszcza się lokowania nowego zainwestowania. Wobec tak przyjętych rozwiązań planistycznych, należy więc zauważyć, że w granicach przewidzianych dla niniejszej działki, plan dopuszcza zabudowę, ale wyłącznie na działkach siedliskowych. Wprawdzie w planie brak jest definicji działki siedliskowej oraz siedliska, jak również nie zawierają jej regulacje ustawowe, to jednak w orzecznictwie wykształcił się pogląd odsyłający w tym zakresie do słownikowego pojęcia tegoż terminu oraz pojęcia zabudowy zagrodowej, o jakiej stanowi § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z jego brzmieniem przez zabudowę zagrodową należy rozumieć w szczególności budynek mieszkalny, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. Zabudowa zagrodowa oznacza zespół budynków i budowli zlokalizowanych w obrębie działki siedliskowej (por. wyrok NSA z 8 listopada 2017 r., II OSK 2860/16). Zabudowa zagrodowa w ramach siedliska poza tym, że możliwa na terenach rolniczych, musi być funkcjonalnie związana z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Powstała zabudowa musi mieć zatem zarówno charakter gospodarczy czy też produkcyjny, jak i mieszkaniowy. Powyższe z kolei ściśle związane jest z posiadaniem statusu rolnika (por. wyrok NSA z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 2819/22, CBOSA) . Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1969 r., III CZP 12/69 (OSNC 1970 r., nr 3, poz. 39) za działkę siedliskową uważa się działkę pod budynkami wchodzącymi w skład gospodarstwa rolnego. Samo siedlisko nie jest jeszcze gospodarstwem rolnym, stanowi bowiem tylko zaplecze i bazę gospodarstwa rolnego, a korzystanie z nich polega na jego użytkowaniu. Samo jego przeznaczenie w zasadzie nie przynosi pożytków, nie dostarcza też towarowej produkcji rolnej. Przyjąć zatem trzeba, że siedliskiem jest działka gruntu, na której znajdują się użytkowane zabudowania, w szczególności budynek mieszkalny, zabudowania gospodarcze, budynki rolnicze czy też sam budynek mieszkalny. Jest to wydzielony obszar gospodarstwa rolnego przeznaczony pod zabudowania zabezpieczające działalność rolniczą (por. wyrok NSA z 11 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1452/21, CBOSA). Podobnie problem jest ujmowany w piśmiennictwie, w którym wskazuje się, że pojęcie siedliska odnosi się do nieruchomości wraz z posadowionymi na niej zabudowaniami zaspokajającymi potrzeby mieszkaniowe prowadzącego gospodarstwo rolne oraz umożliwiające racjonalne prowadzenie gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą. Siedlisko stanowi zaplecze dla gospodarstwa, które ze względu na sposób zagospodarowania pełnić może, jak się wskazuje, kilka odrębnych funkcji: mieszkalną w części zabudowanej obejmującej budynek mieszkalny; gospodarczo-komunikacyjną obejmującą m.in. budynki inwentarskie i gospodarcze, takie jak obory, spichlerze, stodoły; budowle i urządzenia związane z funkcjami produkcyjnymi w rolnictwie, takie jak: silosy, piwnice, wybiegi, podwórza gospodarcze, a także produkcyjną obejmującą grunty będące w uprawie, takie jak sad, czy ogródek (warzywnik). Więź jaka powinna zachodzić pomiędzy składnikami siedliska wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego uzasadnia mówienie o ich jedności gospodarczej kształtowanej celem, w jakim te elementy zostały tam umieszczone (por. Instytucje prawa rolnego, red. M. Korzycka, Warszawa 2019, s. 160; K. Czerwińska-Koral, Podział quoad usum nieruchomości rolnej, Warszawa 2015, s. 40 i n.). Takie rozumienie siedliska jest zaś spójne z jego znaczeniem przyjmowanym w judykaturze (por. wyrok NSA z 11 października 2022 r., II OSK 1452/21; wyrok NSA z 20 listopada 2020 r., II OSK 1940/20; wyrok NSA z 24 października 2012 r., II OSK 1173/11; wyrok NSA z 10 marca 2011 r., II OSK 463/10, wyrok NSA z 11 października 2023 r., sygn. akt II OSK 1142/22, CBOSA). Nie można zatem zabudowy działki siedliskowej utożsamiać z zabudową mieszkaniową jednorodzinną. Samo zaś zrealizowanie inwestycji w zabudowie siedliskowej nie zmienia rolnego charakteru gruntu, w związku z czym nie wymaga wyłączenia z produkcji rolnej. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.o.g.r.l., gruntami rolnymi w rozumieniu ustawy, są grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu. W realiach niniejszej sprawy nie sposób więc przyjąć, iż objęty wnioskiem o wyłączenie teren został przeznaczony w planie na cele nierolnicze. Niniejsze znajduje także swoje potwierdzenie w tym, iż w toku procedury planistycznej zakończonej podjęciem uchwały nr [...], Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej wydał zgodę na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze w postaci decyzji z dnia 6 sierpnia 1996 r. Decyzja ta nie obejmowała jednak działki nr [...] (obecnie nr [...]). W orzecznictwie nie ma zaś wątpliwości co do tego, że jeżeli w toku procedury planistycznej Gmina, zdecyduje się przeznaczyć grunty leśne bądź rolne na cele nieleśne lub nierolnicze, to wówczas jest obowiązana przestrzegać warunków określonych przez właściwy organ w decyzji zezwalającej na zmianę przeznaczenia. Dotyczy to m.in. celu na jaki te grunty mają być przeznaczone, zachowania określonego w decyzji minimum powierzchni biologicznie czynnej, dopuszczalnej powierzchni określonej zabudowy, minimalnej powierzchni działek powstałych w wyniku ich wtórnego podziału. Właściwy organ wyraża bowiem zgodę na przeznaczenie gruntów leśnych czy rolnych na ściśle określone cele i pod warunkiem zachowania określonych w decyzji wymogów. Warunki określone w takiej decyzji są bezwzględnie wiążące dla organów gminy (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2067/17; wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt I OSK 381/22). Tym samym skoro względem przedmiotowej działki, nie uzyskano zgody ministerstwa właściwego na zmianę przeznaczenia gruntu na cele nierolnicze, to bezspornie należy przyjąć, że teren ten nadal ma charakter rolniczy. Jego zaś ewentualna zabudowa dopuszczalna jest wyłącznie do zabudowy siedliskowej, co też zasadnie zauważyły organy wydając decyzje odmawiające wydania zezwolenia na trwałe wyłącznie gruntu z produkcji rolnej terenu objętego wnioskiem skarżącej. Sąd nie podzielił zarzutów skargi kwestionujących prawidłowość przyjęcia, iż działka nr [...] (obecnie nr [...]) znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem [...] RP . Niniejsze wynika bowiem z przedłożonego wypisu i wyrysu z miejscowego planu, jak również takie przeznaczenie spornej działki zostało wskazane w załączonym do skargi projekcie zagospodarowania terenu dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną na tejże działce. Stąd twierdzenie, iż niniejszy teren znajduje się na obszarze oznaczonym w planie symbolem MN – zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, nie znajduje odzwierciedlenia w ustalonym stanie faktycznym i prawnym. Przyjętej oceny, wbrew zarzutom skargi, nie mogło zmienić również stanowisko Gminy K., wyrażone w piśmie z dnia 8 listopada 2021 r. Stanowi ono wyłącznie interpretację planu, która w kontekście przedłożonego wypisu i wyrysu, nie może zostać uznana za prawidłową. W tych okolicznościach Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a sformułowane w skardze zarzuty nie mogły znaleźć uzasadnienia. Stwierdzić bowiem należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia nie wykazała, by naruszało ono prawo i to w stopniu wymagającym usunięcia jego z obrotu prawnego. W ocenie Sądu analiza akt wykazuje, że ustalenia organu znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a przeprowadzona przez nie ocena jest prawidłowa i logiczna, w sprawie zaś nie występuje, przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego. W sposób bowiem należyty wyjaśniono okoliczności stanu faktycznego oraz dokonano prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy. Mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło