II SA/Wr 794/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Krupiński (spr) Asesor sądowy Grażyna Jeżewska Protokolant: referent stażysta Joanna Szyndrowska Po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej do sądu administracyjnego przez G. B. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...], nr [...], podjęta na podstawie art. 6 c ust. 2, art. 37 j ust. 1 pkt 1 i art. 37 l ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r., nr 6, poz. 56 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 KPA, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], nr [...], odmawiającą przyznania skarżącej zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu podniesiono, że G. B. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. w dniu 7 maja 2001 r. i na mocy decyzji organu I instancji z dnia 24 maja 2001 r. uzyskała status osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 15 maja 2001 r. Okres zasiłkowy upłynął z dniem 15 listopada 2001 r. W dniu 29 listopada 2001 r. strona złożyła wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Wraz z wnioskiem G. B. przedłożyła wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia [...] sygn. akt [...], zasądzający odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie stosunku pracy, w wysokości odpowiadającej jej trzymiesięcznemu wynagrodzeniu. Decyzją, z dnia [...], nr [...], Prezydent Miasta [...] odmówił przyznania zasiłku przedemerytalnego z uwagi na nieudokumentowanie przez stronę 30 letniego okresu zatrudnienia, uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego. W odwołaniu strona wnosiła o zaliczenie do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego 6 miesięcznego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych oraz 3 miesięcznego okresu, za który Sąd przyznał odszkodowanie. Organ odwoławczy przyjął, że wniosek strony należało rozpatrzyć zgodnie z art. 37j ust. 1 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w myśl którego prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługuje kobiecie posiadającej m. in. okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat. Na podstawie akt ustalono, iż strona posiada okres zatrudnienia wynoszący 29 lat i 4 miesiące. Od okresu tego należy odjąć 64 dni urlopu bezpłatnego. Zgodnie z art. 37 l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do okresu tego należy zaliczyć okres aktualnie pobieranego zasiłku dla bezrobotnych. Posiada więc ona okres zatrudnienia uprawniający do zasiłku przedemerytalnego wynoszący 29 lat, 9 miesięcy i 29 dni. Od okresu tego należy odjąć 64 dni urlopu bezpłatnego, co daje 29 lat, 7 miesięcy i 25 dni. Nie nabyła więc prawa do zasiłku przedemerytalnego, ponieważ nie udokumentowała 30 letniego okresu zatrudnienia uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego. Organ nie znalazł podstaw do zaliczenia okresu, za który przyznano odszkodowanie z tytułu niezgodnego z przepisami rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy, przyjmując iż Sąd Pracy przyznał stronie odszkodowanie w wysokości odpowiadającej jej trzymiesięcznemu wynagrodzeniu z tytułu niezgodnego z przepisami rozwiązania stosunku pracy, który należy liczyć od następnego dnia po dniu rozwiązania stosunku pracy, tj. od 1 maja 2001 r. do 31 lipca 2001 r. W okresie tym strona pobierała zasiłek dla bezrobotnych. Nie można więc w ocenie organu zaliczyć do okresu uprawniającego stronę do zasiłku przedemerytalnego równocześnie okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych i okresu, za który przyznano odszkodowanie. Zasiłek dla bezrobotnych za okres, za który w związku z orzeczeniem Sądu wypłacono odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę jest świadczeniem nienależnie pobranym w myśl ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Tym samym do okresu uprawniającego stronę do zasiłku przedemerytalnego należy zaliczyć 3 miesięczny okres za który zostało wypłacone odszkodowanie od 1 maja 2001 r. do 31 lipca 2001 r. oraz okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych od 1 sierpnia 2001 r. do 14 listopada 2001 r. W skardze strona domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając błędne ustalenie jej stażu pracy, na skutek bezpodstawnego przyjęcia, że okres okresu za który zasądzono jej odszkodowanie należało liczyć bezpośrednio po okresie rozwiązania umowy o pracę, zwłaszcza, iż o odszkodowaniu orzeczono w okresie znacznie późniejszym, bo w październiku 2002 r. Z przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i z Kodeksu pracy nie wynika też zakaz równoczesnego zaliczania okresów pobierania zasiłku dla bezrobotnych i okresu za który przyznano odszkodowanie. Skarżąca podniosła ponadto, że organ wadliwie ustalił okres przebywania na urlopach bezpłatnych na 64 dni, podczas gdy faktycznie było to 29 dni. Organ wnosił o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270). Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna prawem, wynika konsekwencja co do tego, iż sąd ten rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. III SA 4731/97 – LEX nr 37180). W rozpoznawanej sprawie nie można zgodzić się ze skarżącą, iż stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest błędne. W myśl art. 37 "j" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r., nr 6, poz. 56 ze zm.), nie obowiązującego w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji, ale z mocy art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. nr 154, poz. 1793) mającej do sprawy skarżącej zastosowanie, zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: 1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Jak wynika z niewadliwych ustaleń organu skarżąca żadnego z tych wymagań dotyczących stażu pracy nie spełnia. Okres jej zatrudnienia, udokumentowany w toku postępowania administracyjnego, wynosi 29 lat, 8 miesięcy. Zgadzając się ze stanowiskiem skarżącej, że błędnie ustalono w jej wypadku okres przebywania na urlopach bezpłatnych (ze świadectwa pracy załączonego do akt wynika, że były to 34 dni), w dalszym ciągu jej staż pracy byłby niewystarczający, gdyż wynosiłby 29 lat i 9 miesięcy i 10 dni. Zasadnicza kontrowersja, jaka wyniknęła pomiędzy stronami, dotyczyła możliwości zaliczenia do okresu pracy przypadającego po dniu 1 maja 2001 r. okresu, za który Sąd Pracy zasądził na jej rzecz odszkodowanie, w sytuacji, gdy jednocześnie w okresie tym strona korzystała z zaliczonego jej do stażu pracy okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Przede wszystkim należy w tym względzie podnieść, że odszkodowanie, o którym mowa jest w art. 45 § 2 Kodeksu pracy nie jest pojęciem abstrakcyjnym, wywierającym skutek prawny w postaci konieczności wliczenia okresu pracy odpowiadającego zasądzonemu odszkodowaniu do stażu pracy, niezależnie od innych okoliczności faktycznych towarzyszących, a w szczególności bez względu na sytuację w jakiej znajdował się pracownik w okresie następującym po rozwiązaniu stosunku pracy. Przepis art. 51 § 2 KP uzależnia wprost możliwość zaliczenia tego okresu do okresu zatrudnienia od pozostawania bez pracy. W uzasadnieniu uchwały z dnia 28 września 1990 r., nr III PZP 15/90 (OSNCP z 1991 r., nr 4, poz. 45) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że "zasądzenie takiego odszkodowania nie powoduje przedłużenia czasu trwania stosunku pracy o okres, za który zostało ono przyznane. Przepis art. 51 § 2 KP poleca jedynie wliczenie tego okresu do kresu zatrudnienia. Nie stwarza natomiast fikcji prawnej, iż jest on takim okresem." Możliwość zaliczenia uwarunkowana jest zatem stanem w jakim znalazł się pracownik po rozwiązaniu stosunku pracy, a w szczególności tym czy w okresie tym był osobą bezrobotną. Wyklucza to zatem możliwość dowolnego przesuwania w czasie okresu objętego odszkodowaniem z art. 45 § 2 KP, a w szczególności uzależniania go od sytuacji pracownika w dacie orzekania odszkodowania, bądź też przyjmowania, że okres ten rozpoczyna bieg z chwilą wydania orzeczenia o odszkodowaniu. Trafnie przeto przyjęto w zaskarżonej decyzji, iż okres, za który przyznano skarżącej odszkodowanie dotyczy okresu od 1 maja 2001 r. do 31 lipca 2001 r., tj. okresu, w którym skarżąca pozostawała bez pracy, przypadającego bezpośrednio po rozwiązaniu stosunku pracy. Unormowanie zawarte w art. 23 ust 2 pkt 5 ustawy o zatrudnieniu (...)pozostaje w funkcjonalnym związku z powyższą regulacją prawa pracy i nie można przyjmować, że w sposób odmienny od przepisów kodeksu pracy pozwala na przyjęcie abstrakcyjnego umiejscawiania w czasie okresu, za który przyznano odszkodowanie. W sprawie doszło zatem do sytuacji, w której w tym samym okresie zaliczalnym do okresu zatrudnienia, od którego zależy prawo do zasiłku przedemerytalnego z mocy art. 37 l ust. 1 ustawy, tj. od 1 maja 2001 r. do 31 lipca 2001 r. skarżąca pobierała zasiłek dla bezrobotnych, a także zasądzono na jej rzecz odszkodowanie, przesądzające o jego zaliczalności z mocy art. 23 ust. 2 pkt 5 ustawy. Dla oceny stażu pracy skarżącej ma to ten skutek, że wykluczona jest możliwość dwukrotnego liczenia tego samego okresu zrównanego z mocy przepisów szczególnych z okresem zatrudnienia, nawet jeżeli doszło do tego z przyczyn od skarżącej niezależnych (rozpoznanie sprawy przed Sądem Pracy już po upływie okresu, za który następnie zasądzono jej odszkodowanie). W takim stanie rzeczy za nie naruszające przepisów prawa należało uznać stanowisko organu, że G. B. nie posiada udokumentowanego trzydziestoletniego stażu pracy, a to z kolei stanowi przeszkodę do skutecznego ubiegania się o zasiłek przedemerytalny. W świetle powyższego, przyjąć należało że decyzja ostateczna, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, nie narusza przepisów prawa ani w zakresie podstawy prawnej wynikającej z przepisów prawa materialnego jak i wymaganych w tym zakresie zasad postępowania administracyjnego i w związku z tym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), należało orzec jak na wstępie.