II SA/Wr 801/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Władysław Kulon po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r., nr [...] stwierdzającym niedopuszczalność wniesienia zażalenia na pismo dotyczące sprecyzowania przez stronę treści żądania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 marca 2013 r. (sygn. akt II SA/Wr 801/12), utrzymanym w mocy postanowieniem Naczelnego Sadu Administracyjnego, odmówiono D. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...]r. (Nr[...]) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r., [...] stwierdzającym niedopuszczalność wniesienia zażalenia na pismo dotyczące sprecyzowania przez stronę treści żądania. Pismem z dnia 4 lipca 2013 r. D. W. wniosła ponownie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z opłat sądowych. Pismem z dnia 4 listopada 2013 r. referendarz tutejszego Sądu przesyłając urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy wezwał wnioskodawczynię do jego wypełnienia, podpisania i złożenia w terminie 7 dni wskazując przy tym jakie dokumenty należy do niego załączyć. Ponadto, pouczył D. W., że ponownie ubiegając się o przyznanie prawa pomocy powinna wykazać, że zmieniła się jej sytuacja finansowa i majątkowa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie aktualnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wezwał także do sprecyzowania i udokumentowania danych dotyczących aktualnej wysokości uzyskiwanego dochodu oraz miesięcznych niezbędnych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i domu. W dniu 27 listopada 2013 r. D. W. i M. W. złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podając że ich łączny miesięczny dochód brutto wynosi [...] zł oraz że są współwłaścicielami działki nr [...] i [...] w N. D. o wielkości [...]m². Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił przyznania prawa pomocy. W przewidzianym prawem terminie skarżący złożyli skutecznie sprzeciw w wyniku czego postanowienie referendarza utraciło moc. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze powyższe regulacje Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z postanowieniami art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania normatywne, należy zauważyć, że w sytuacji gdy osoba fizyczna spełnia przesłanki określone w powyższym przepisie obowiązkiem Sądu jest przyznanie prawa pomocy. Na podmiocie ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, spoczywa z kolei ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym celu powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W gestii Sądu znajduje się już ocena czy strona w sposób należyty uargumentowała zasadność przyznania niniejszej pomocy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005). Zadaniem Sądu jest zatem dokonanie wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności uzasadniających przyznanie niniejszego prawa, z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy. Prawidłowe rozpatrzenie słuszności przyznania prawa pomocy wymaga uwzględnienia z jednej strony obciążeń finansowych wnioskodawcy, a z drugiej strony - jego możliwości finansowych. Przy ustalaniu możliwości finansowych należy mieć na uwadze realną sytuację materialną, biorąc pod uwagę dochód w przeliczeniu na członków rodziny oraz obciążenia finansowe w zakresie faktycznie ponoszonych wydatków. Odnosząc się do wniosku D. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd przede wszystkim zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu złożonego wniosku strona nie wskazała udokumentowanych okoliczności motywujących niemożność poniesienia kosztów postępowania. Nie przedłożyła także stosownych dokumentów na skutek wezwania w tym przedmiocie czy też na etapie złożenia sprzeciwu, chociaż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek nie tylko rzetelnego i wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, ale także poparcia powoływanych okoliczności środkami dowodowymi. W realiach niniejszej sprawy, podniesione przez wnioskodawców okoliczności, na których oparła swój wniosek o przyznanie prawa pomocy zostały w istocie jedynie opisane, ale nie wykazane, czyli, dowiedzione, udokumentowane, udowodnione (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 189/11, Lex 948866). Podany natomiast we wniosku łączny dochód miesięczny brutto w wysokości [...] zł, wskazuje, że wnioskodawcy posiadają stały miesięczny dochód, z którego mogą pokryć koszty sądowe. Nie sposób zatem przyjąć, że znajdują się w sytuacji materialnej, która nie pozwala ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ponadto, dodać należy, że przesłanką uwzględnienia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy może być tylko stwierdzenie, iż od chwili wydania poprzedniego orzeczenia w tym przedmiocie uległa zmianie na niekorzyść finansowa i majątkowa sytuacja wnioskodawcy. W niniejszej natomiast sprawie sytuacja skarżącej D. W. nie uległa zmianie (pogorszeniu). Do zmiany stanowiska i wydania pozytywnego dla wnioskodawczyni rozstrzygnięcia mogłoby dojść natomiast jedynie w razie zmiany okoliczności, związanych z pogorszeniem jej sytuacji materialnej i życiowej. Tymczasem analiza formularza PPF złożonego przez skarżącą na obecnym etapie postępowania wskazuje, że dochód miesięczny brutto zwiększył się. We wcześniejszym bowiem wniosku podany został w wysokości [...] zł. Powyższe względy upoważniają do stwierdzenia, że sytuacja materialna i bytowa wnioskodawców nie daje podstaw do uwzględnienia jego żądania. W tych też okolicznościach, stosownie do postanowień art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji postanowienia.