II SA/Wr 816/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kremis po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi J.M. i A.M. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia oceny technicznej samowolnych robót budowlanych postanawia odmówić przywrócenia terminu. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę J.M. i A.M. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. (Nr [...]) w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia oceny technicznej samowolnych robót budowlanych z uwagi na zaniechanie uiszczenia w terminie wpisu sądowego. Podejmując niniejsze rozstrzygnięcia Sąd przyjął, że wezwanie do uiszczenia wpisu zostało skarżącym doręczone prawidłowo przy przyjęciu wynikającej z art. 73 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi fikcji doręczenia. Skarżący złożyli zażalenie na powyższe postanowienie. Żądając jego zmiany wnieśli jednocześnie o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Wskazali przy tym, iż przyjęta przez Sąd fikcja doręczenia im przesyłki jest błędna i opiera się "na fałszywym stwierdzeniu nierzetelnego doręczyciela, który ma złą opinię np. w Sądach ś.". Wskazali też na brak rzetelności dokonywanych przez In Post doręczeń oraz podali, że nie mieli interesu w tym, aby nie odebrać kwestionowanej przesyłki. Wobec powyższej treści zażalenia Sąd zwrócił się do skarżących o wskazanie czy w jego treści wnoszą również o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, a jeśli tak to m.in. o wskazanie okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu. W odpowiedzi skarżący podali, że istotnie - w treści wskazanego zażalenia zawarli wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, a żądanie od nich podania "okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu dodatkowo – jest zbędne, gdyż są one opisane szeroko w uzasadnieniu [...] zażalenia". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Warunkami skuteczności takiego wniosku jest zaś: złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.). Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 86 § 1 p.p.s.a.). W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący uzasadni brak swojej winy (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005r, s.219). Brak winy należy z kolei oceniać mając na względzie wszystkie okoliczności danej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych lekkim niedbalstwem (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Warszawa 2005, s. 333). Ponadto, o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej, można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć (por. postanowienie NSA z dnia 20 września 2013 r., sygn. akt I OZ 794/13, CBOSA). Z realiów niniejszej sprawy wywieść można, iż skarżący jako okoliczność uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu podali wadliwe i oparte na nierzetelnych stwierdzeniach doręczyciela przyjęcie przez tut. Sąd fikcji doręczenia im przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu. W ocenie sądu okoliczność ta w sposób obiektywny nie uzasadnia przywrócenia terminu, które powinno mieć charakter wyjątkowy. O braku winy w uchybieniu terminu nie mogą stanowić subiektywne i gołosłowne twierdzenia skarżących dotyczące nierzetelności doręczyciela. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 26 kwietnia 2016 r. (por. sygn. akt II FZ 213/16, CBOSA) tego rodzaju argumenty nie mogą prowadzić do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, gdyż strona kwestionując prawidłowość awizacji kontestuje w istocie fakt samego prawidłowego doręczenia przesyłki w trybie zastępczym, przewidzianym w art. 73 p.p.s.a., a nie wskazuje, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W rezultacie gdyby przyjąć, że rzeczywiście doszło do wadliwego doręczenia, oznaczałoby to, że przesyłki nie można byłoby uznać za doręczoną w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a., a termin do uiszczenia wpisu nie rozpoczął biegu i z tego względu nie można byłoby mówić o ewentualnym jego uchybieniu oraz przywróceniu. Stąd jeżeli strona jest przekonana, iż wobec niej niewłaściwie zastosowano przepis z art. 73 p.p.s.a. to nie może wiarygodnie uprawdopodobnić, że uchybienie terminu do opłacenia skargi nastąpiło bez jej winy z tego powodu, a okoliczność niniejszą podnosić, w zażaleniu, co też w niniejszej sprawie ma miejsce. Wobec zatem tego, iż skoro w realiach niniejszej sprawy wnioskodawcy nie przedstawili we wniosku żadnych argumentów świadczących o spełnieniu przesłanek z art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. lecz w istocie kwestionują prawidłowość doręczenia im pism w trybie art. 73 p.p.s.a. to złożony przez nich wniosek podlegał oddaleniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.