II SA/Wr 822/24

WyrokWSA we Wrocławiu2025-06-03

Skład orzekający: Władysław Kulon, Wojciech Śnieżyński, Marta Pawłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie ustalenia warunków zabudowy, jeśli jej cele statutowe i interes społeczny nie są bezpośrednio powiązane z przedmiotem tego postępowania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może dopuścić organizację społeczną do udziału w postępowaniu administracyjnym, jeśli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i przemawia za tym interes społeczny. W niniejszej sprawie, mimo że Stowarzyszenie B. miało siedzibę w miejscowości, w której planowana była inwestycja, a jego członkowie byli mieszkańcami, Sąd uznał, że nie wykazało ono bezpośredniego merytorycznego powiązania między swoimi celami statutowymi a przedmiotem postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla ciągu pieszo-jezdnego. Brak konkretnych okoliczności wskazujących na wpływ inwestycji na obszary chronione lub inne wartości, którymi Stowarzyszenie się zajmuje, a także fakt, że członkowie zarządu Stowarzyszenia byli już stronami postępowania, doprowadziły do wniosku, że udział Stowarzyszenia nie służyłby interesowi społecznemu, lecz partykularnym celom jego członków.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie B. wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie ciągu pieszo-jezdnego. Organ I instancji odmówił dopuszczenia, uznając brak związku celów statutowych Stowarzyszenia z przedmiotem postępowania i brak interesu społecznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. poprzez błędne zastosowanie art. 31 § 1 i 2 k.p.a. oraz naruszenie zasad prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Asesor WSA Marta Pawłowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia B. z siedzibą w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 29 sierpnia 2024 r. nr SKO 4121.133.2024 w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę w całości. Burmistrz Miasta i Gminy J. postanowieniem z 28.06.2023 r. (nr 29/2024), wydanym na podstawie art. 31 § 2 w związku z art. 123 § 2 k.p.a., orzekł o odmowie dopuszczenia organizacji społecznej - Stowarzyszenia B. z siedzibą w B. - do udziału w postępowaniu w sprawie wszczętej na wniosek W. M. (dalej: wnioskodawca lub inwestor), która dotyczyła ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie ciągu pieszo-jezdnego, zlokalizowanego na działce nr [...] AM-[...] obręb B., gm. J. (w postanowieniu błędnie wskazano numer działki [...] – uw. Sądu). W uzasadnieniu organ I instancji przytoczył treść art. 31 § 1 k.p.a. oraz wskazał na argumentację Stowarzyszenia zawartą w treści wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Następnie organ przeanalizował przedmiot postępowania. W oparciu o tą analizę stwierdził, że przedmiot inwestycji nie przemawia za dopuszczeniem organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, gdyż brak jest związku tego konkretnego zakresu sprawy z celami statutowymi Stowarzyszenia, nie przemawia za tym także interes społeczny. Za niewystarczające w tym zakresie uznano stanowisko przedstawione przez Stowarzyszenie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Stowarzyszenie B., zarzucając organowi I instancji naruszenie: 1) art. 124 § 2, art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez powielenie uzasadnienia postanowienia z 27.10.2023 r. w przedmiocie dopuszczenia strony do udziału w innym postępowaniu (chodzi o postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy J. nr 43/2023, które wydano w sprawie wszczętej na wniosek P. K. dotyczącej ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę szesnastu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie wolnostojącej wraz z drogą wewnętrzną i infrastrukturą towarzyszącą, zlokalizowanej na części działki nr [...] – uw. Sądu), a w konsekwencji zaniechanie samodzielnego zbadania przez organ wszystkich okoliczności faktycznych, a to sytuacji prawnej i faktycznej Stowarzyszenia, co skutkowało naruszeniem zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania; 2) art. 31 § 1 i 2 k.p.a., poprzez nieuzasadnioną odmowę dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, będącą skutkiem wadliwego przyjęcia braku istnienia interesu społecznego, który miałby przemawiać za jego dopuszczeniem do udziału w sprawie. W uzasadnieniu zarzutów zażalenia wskazano, że organ nie odniósł się do faktów, które zaistniały w niniejszej sprawie, które wskazują, że: 1) inwestycja jest planowana na działce, która bezpośrednio sąsiaduje z obszarem Natura 2000 L., a w konsekwencji mając na uwadze statutowe cele Stowarzyszenia, zachodzi pomiędzy nimi, a przedmiotem postępowania bezpośredni związek; 2) inwestycja, zgodnie z decyzją SKO we Wrocławiu z 15.02.2024 r. (chodzi o decyzję nr SKO 4121.3.2024, której mocą uchylono w całości decyzję Burmistrza Miasta i Gminy J. z 18.12.2022 r. ustalającą na rzecz W. M. warunku zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie ciągu pieszo-jezdnego, zlokalizowanego na działce nr [...] – uw. Sądu), została zakwalifikowana, jako mogąca zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a więc inwestycja bezpośrednio odnosi się do statutowej działalności Stowarzyszenia. Ponadto organ nie posiada w postępowaniu dostatecznego rozeznania o okolicznościach, które mają istotne znaczenie dla prawidłowego postępowania, a które mogłyby zostać przedstawione przez Stowarzyszenie, działające na prawach strony. Wskazano, że za udziałem Stowarzyszenia przemawia niekompetencja organu, zaś udział organizacji społecznej zagwarantuje przedstawienie pełnego obrazu działań inwestora a także ich skutków. SKO we Wrocławiu postanowieniem z 29.08.2024 r. (nr SKO 4121.133.2024) utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wedle art. 31 § 1 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Kolegium wskazało, że niezbędne jest oddzielenie sfery interesu społecznego, w obronie którego winna działać organizacja społeczna, od zasadnego nawet interesu indywidualnego jej poszczególnych członków. Udział organizacji społecznej jako podmiotu na prawach strony w postępowaniu administracyjnym nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych. Warunek ten nie jest spełniony w sytuacji, gdy inicjatywa organizacji społecznej jest kontynuacją wcześniejszych osobistych działań członków zarządu stowarzyszenia, a więc w gruncie rzeczy została ona podjęta w celu ochrony ich interesów faktycznych. Dalej Kolegium zwróciło uwagę na konieczność zbadania, czy cele określone w statucie organizacji społecznej uzasadniają jej udział w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby. W tym względzie należało w sprawie ocenić, czy między celami organizacji społecznej a przedmiotem sprawy administracyjnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej istnieje powiązanie merytoryczne w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym. Kolegium podzielając w tym zakresie zapatrywanie wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych stwierdziło, że jeżeli między celami statutowymi organizacji społecznej, a materialnoprawnym przedmiotem sprawy nie istnieje prawny związek w tym znaczeniu, że cele statutowe tej organizacji mogą mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy, to zachodzi brak interesu statutowego organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym sprawy innej osoby na podstawie art. 31 § 1 k.p.a. Pogląd taki reprezentował także organ I instancji, które to stanowisko Kolegium uznało za uzasadnione. W tym zakresie wskazano, że gdyby przyjąć odmienny punkt widzenia, to wówczas praktycznie wszystkie organizacje społeczne mające w swoich statutach ogólnie opisany cel jak ochrona przyrody lub ochrona środowiska uzyskałyby uprawnienia do występowania w postępowaniach sądowych i administracyjnych, w każdej konkretnej sprawie, która dotyczy jakichkolwiek form ingerencji w środowisko naturalne. Byłaby to swoista konstrukcja skargi powszechnej dostępnej organizacjom społecznym w bardzo szerokim zakresie. Ponadto Kolegium uznało, że nie jest bez znaczenia w sprawie cecha rzeczywistości (autentyczności) celów statutowych danej organizacji społecznej. Odnosząc powyższe stanowisko do rozpatrywanej sprawy Kolegium wskazało, że celami Stowarzyszenia określonymi w Statucie (§ 7) są: "1) Działanie na rzecz ekologii, ochrony zwierząt i zasobów wodnych oraz zachowania i wzbogacenia środowiska naturalnego, w tym m.in. a) ochrona dziedzictwa przyrodniczego oraz zachowanie jego walorów, b) ochrona środowiska naturalnego a w szczególności lasów, zasobów wodnych, terenów objętych ochroną, w tym obszarów Natura 2000 L., c) ochrona praw i dobrostanu zwierząt, d) ochrona środowiska naturalnego obszarów wiejskich, e) promocja inicjatyw związanych z ochroną środowiska, ochroną zwierząt i działalnością proekologiczną, f) promocja inicjatyw związanych z tworzeniem i współpracą z podmiotami zajmującymi się działalnością proekologiczną, g) podejmowanie działań zmierzających do poprawy stanu prawnego w zakresie ochrony środowiska naturalnego, w tym ochrony zasobów wodnych, h) wspieranie i kreowanie lokalnych inicjatyw społecznych i samorządowych opartych na działaniach proekologicznych i ochrony środowiska naturalnego obszarów wiejskich, i) promocja i organizacja wolontariatu. 2) Działalność wspomagająca rozwój wspólnot i społeczności lokalnych w zakresie ochrony walorów przyrodniczych i środowiska naturalnego obszarów wiejskich. 3) Działania na rzecz ochrony i promocji zdrowia. 4) Krajoznawstwo oraz wypoczynek dzieci, młodzieży i dorosłych w tym m.in. działania wspierające rozwój rekreacji i turystyki. 5) Upowszechnianie kultury fizycznej i sportu. 6) Działania na rzecz utrzymania tradycyjnego charakteru zabudowy terenu wiejskiego i jego walorów historycznych." Dalej wskazało, że zgodnie z § 8 Statutu, Stowarzyszenie realizuje swoje cele poprzez: 1) "Współpracę z organizacjami i instytutami, których programy i działalność są zbieżne z celami Stowarzyszenia, 2) Prowadzenie działalności informacyjnej, 3) Udział w postępowaniach administracyjnych, sądowych i sądowo-administracyjnych dot. środowiska, inwestycji, które mogą mieć wpływ na środowisko oraz planowania przestrzennego w kontekście ochrony środowiska w tym środowiska naturalnego obszarów wiejskich, 4) Nawiązywanie kontaktów i wymianę doświadczeń z innymi organizacjami i instytucjami w kraju i za granicą, 5) Nawiązywanie kontaktów i współpracę z autorytetami życia społecznego, kulturalnego, politycznego, władzami samorządowymi i państwowymi, przedsiębiorcami i ich organizacjami, szkołami wyższymi i naukowcami oraz środkami masowego przekazu, 6) Podejmowanie działań interwencyjnych wykorzystujących wszelkie środki przewiedziane prawem, 7) Opracowanie projektów, ekspertyz, badań, prognoz i programów dotyczących zagadnień ekologicznych i środowiska naturalnego obszarów wiejskich, 8) Pozyskiwanie funduszy na cele statutowe, 9) Organizowanie prelekcji, szkoleń, warsztatów, seminariów, kursów, 10) Wydawanie gazet, książek i innych publikacji, 11) Wszystkie inne działania dozwolone prawe działania, które mogą służyć osiągnięciu celów Stowarzyszenia". Po dokonaniu analizy treści Statutu Kolegium stwierdziło, że cele określone w tym dokumencie nie uzasadniają udziału Stowarzyszenia w postępowaniu. Organ uznał, że pomiędzy tymi celami a przedmiotem sprawy administracyjnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej nie istnieje powiązanie merytoryczne w sensie prawnym. Sporna inwestycja polega na budowie ciągu pieszo-jezdnego na działce nr [...]. W szczególności takiego udziału nie uzasadnia § 7 pkt 1) Statutu, ponieważ tak ogólnikowo sformułowany cel absolutnie nie dotyczy tego postępowania. Również podnoszony argument związany z ochroną obszarów Natura 2000 L. (§ 7 pkt 1 lit. b), zdaniem Kolegium, nie świadczy o zaistnieniu okoliczności uzasadnionych udziału Stowarzyszenia w prowadzonym postępowaniu. Planowana inwestycja w żaden sposób nie dotyczy bowiem tego obszaru. Charakter i rodzaj inwestycji nie będzie wpływał na obszar Natura 2000. Teren inwestycji nie graniczy z obszarem Natura 2000 L., co już kategorycznie wyklucza dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Odnosząc się do podnoszonego w zażaleniu argumentu dotyczącego decyzji Kolegium z 15.02.2024 r. organ II instancji wyjaśnił, że inwestycja może być zaliczana do inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, ale wymaga to postępowania dowodowego przed organem I instancji. Kwalifikatorem takiego zaliczenia jest długość drogi oraz rodzaj nawierzchni. Są to zmienne charakteryzujące wpływ inwestycji na środowisko, które zgodnie z art. 52 ust 2 pkt 2 lit. c ustawy z 03.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r., poz. 1112) – dalej u.o.o.ś., powinny być podane we wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Skoro inwestor doprecyzował wniosek i organ I instancji uznał, że inwestycja nie spełnia warunków zaliczenia jej do inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, to na tym etapie postępowania nie ma podstaw do kwestionowania takich ustaleń. Skoro inwestycja nie będzie kwalifikowana w ramach inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, to pomiędzy inwestycją, a celami statutowymi Stowarzyszenia nie ma związku. W ocenie Kolegium uzasadnienia dla udziału Stowarzyszenia w postępowaniu lokalizacyjnym, nie stanowi także § 8 pkt 3) Statutu, zgodnie z którym, Stowarzyszenie realizuje swoje cele poprzez: "udział w postępowaniach administracyjnych, sądowych i sądowo-administracyjnych dot. środowiska, inwestycji, które mogą mieć wpływ na środowisko oraz planowania przestrzennego w kontekście ochrony środowiska w tym środowiska naturalnego obszarów wiejskich". Kolegium w tym zakresie podkreśliło, że postępowanie, którego dotyczy wniosek Stowarzyszenia, to postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy, prowadzone na podstawie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie jest to postępowanie "administracyjne, sądowe i sądowo-administracyjne dot. środowiska", ani na chwile obecną nawet postępowanie dotyczące "inwestycji, które mogą mieć wpływ na środowisko". Nie jest ono także postępowaniem dotyczącym "planowania przestrzennego w kontekście ochrony środowiska w tym środowiska naturalnego obszarów wiejskich". Skoro między celami statutowymi Stowarzyszenia, a materialnoprawnym przedmiotem sprawy nie istnieje prawny związek w tym znaczeniu, że cele statutowe tej organizacji mogą mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy, to zachodzi brak interesu statutowego organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym sprawy innej osoby na podstawie art. 31 § 1 k.p.a. Ponadto Kolegium stwierdziło, że za udziałem Stowarzyszenia w postępowaniu w sprawie ustalenie warunków zabudowy nie przemawia interes społeczny. Powołując się na orzecznictwo sądowo-administracyjne Kolegium wskazało, że nie wystarczy ogólnikowe sformułowanie przez organizację społeczną, że działa w interesie społecznym i powoływanie się np. na ochronę środowiska, ponieważ jest to cel wskazany bardzo ogólnie i na tej zasadzie istotnie każda organizacja musiałaby być dopuszczona do udziału w każdym postępowaniu, w którym tego typu wartości są przedmiotem rozstrzygnięć organów administracyjnych. Wskazując na wyjątkowość uczestniczenia w postępowaniu organizacji społecznej w rozumieniu art. 31 § 1 k.p.a., co powoduje, że nie można tego przepisu interpretować w sposób rozszerzający, Kolegium podkreśliło konieczność oddzielenia sfery interesu społecznego, w obronie którego winna działać organizacja społeczna, od zasadnego nawet interesu indywidualnego jej poszczególnych członków. Udział organizacji społecznej jako podmiotu na prawach strony w postępowaniu administracyjnym nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych (wyrok NSA z 16.07.2008 r., sygn. akt II OSK 843/07). Przenosząc powyższe stanowisko na grunt postępowania związanego z szeroko rozumianą ochroną środowiska Kolegium wyjaśniło, że interesu społecznego nie może uzasadniać odwołanie się do szkodliwego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Gdyby bowiem uznać, że za przyjęciem interesu społecznego przemawia samo szkodliwe oddziaływanie przedsięwzięcia, którego dotyczy decyzja administracyjna (w rozpatrywanej sprawie - decyzja w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy), to należałoby dojść do wniosku, że każda organizacja społeczna mająca na celu ochronę środowiska powinna uczestniczyć w każdym postępowaniu lokalizacyjnym. Taka wykładnia podważałaby pewność obrotu prawnego i przyznawała prymat interesowi społecznemu nad interesem strony postępowania, co nie może być akceptowane. Kolegium podzieliło także pogląd zaprezentowany przez WSA we Wrocławiu w wyroku z 21.11.2012 r., sygn. akt III SA/Wr 148/12, zgodnie z którym "jeżeli organizacja społeczna pretenduje do roli uczestnika postępowania administracyjnego na prawach strony w konkretnej sprawie, powinna również wykazać swoje kwalifikacje merytoryczne wiążące się z przedmiotem tego postępowania, zwłaszcza gdy chce brać udział w specjalistycznym postępowaniu". Wobec takiego stanowiska Kolegium wskazało, że poszukiwało informacji dotyczących dotychczasowej działalności tej organizacji społecznej, zarejestrowanej, jak wynika z KRS, w dniu 23.11.2022 r. Za mającą bowiem znaczenie w sprawie Kolegium uznało cechę "rzeczywistości" (autentyczności) celów statutowych danej organizacji społecznej. W tym kontekście Kolegium zastrzegło, że nie prowadziło postępowania na podstawie informacji prasowych/internetowych, ponieważ nie mogą one stanowić dowodu w rozumieniu k.p.a. w sprawie administracyjnej. Na podstawie takiego badania organ nie odnalazł jakichkolwiek śladów takiej działalności (według stanu na dzień podejmowania drugoinstancyjnego rozstrzygnięcia). W ocenie Kolegium, Stowarzyszenie nawet nie uprawdopodobniło istnienia interesu społecznego, który przemawiałby za jego do udziału w postępowaniu. Jednocześnie Kolegium dostrzegło, że członkowie zarządu i komisji rewizyjnej Stowarzyszenia są stronami tego postępowania. Udział Stowarzyszenia w postępowaniu administracyjnym na prawach strony służy wobec tego partykularnym celom samej organizacji społecznej oraz poszczególnym członkom, a nie racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym. Żadnego znaczenia nie mają dla oceny dopuszczalności Stowarzyszenia do postępowania, inne działania inwestora. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosło Stowarzyszenia B. zrzucając Kolegium naruszenie: 1). art. 31 § 2 w zw. art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. przez jego błędne zastosowanie i odmówienie Stowarzyszeniu dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sytuacji, w której za dopuszczeniem do udziału przemawia wzgląd na jej cele statutowe i interes społeczny; 2). art. 7 k.p.a. przez pominięcie interesu publicznego oraz słusznego interesu obywateli w rozstrzygnięciu sprawy; 3). art. 8 k.p.a. przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych przez utrzymanie w mocy postanowienia odmawiającego dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, gdy nie było do tego postaw prawnych i faktycznych; 4). art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez błędną interpretację przepisów prawa oraz nieprawidłową ocenę stanu faktycznego w sprawie. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skargi jej autor wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, a także zasądzenie od SKO na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniesiono, że treść zaskarżonego postanowienia w ogóle nie odnosi się do okoliczności, które zostały podane we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, co czyni nieprawidłowym wniosek SKO o ogólnikowości twierdzeń Stowarzyszenia, a tym samym nieuprawdopodobnieniu istnienia interesu społecznego w dopuszczeniu do udziału w sprawie. Stowarzyszenie, jako uzasadnienie złożonego wniosku, wskazało na następujące okoliczności: 1) nieprawidłowości działania organu I instancji, wyrażające się w nienależytej kontroli składanych przez inwestora wniosków (niedostrzeżenie, że pierwotnie zamierzona inwestycja stanowi przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko), którego ujemne skutki dla środowiska zostały wstrzymane wyłącznie w następstwie zaskarżenia decyzji przez strony postępowania; 2) nieprawidłowości dotyczące działania organu I instancji, wyrażające się w sprzyjaniu interesowi indywidualnemu inwestora kosztem interesu społeczności wsi B.; 3) zagwarantowanie (przez czynny udział Stowarzyszenia, w tym dzielenie się szczegółową wiedzą przez jego członków o warunkach wodnych panujących w wsi B., a to m.in. zalewaniu terenów graniczących z planowaną inwestycją; panującej suszy, obniżenie poziomu wód gruntowych) realizacji postulatu uwzględnienia ukształtowania przestrzeni, jako harmonijnej całości przy uwzględnieniu wszelkich uwarunkowań funkcjonalnych, społeczno-gospodarczych, środowiskowych, kulturowych oraz kompozycyjno-estetycznych; 4) wyjaśnienie rzeczywistych zamierzeń inwestora (przy uwzględnieniu faktu, wielości składanych przez inwestora wniosków o wydanie warunków zabudowy dla przedmiotowej działki), co ma istotne znaczenie w kontekście zasady kumulacji wyrażonej w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 13 u.o.o.ś.; 5) dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego poprzez przedstawienie przez Stowarzyszenie okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, a to m.in. faktu prowadzenia postępowania dotyczącego istniejącego odcinka drogi, który zgodnie z wnioskiem ma realizować funkcję dostępu do drogi publicznej, a który powstał w warunkach samowoli budowlanej, i który jest przedmiotem postępowania przed PINB wskutek decyzji DWINB z 19.02.2024 r. Mając na uwadze autor skargi podniósł, że jeżeli SKO zarzuca, że Stowarzyszenie nie uprawdopodobniło istnienia interesu społecznego, to próżno szukać (w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia) analizy powyższych, szczegółowo wskazanych we wniosku o dopuszczenie skarżącego do udziału sprawie, okoliczności. Organ II instancji swoje rozważania w zakresie istnienia interesu społecznego, ograniczył wyłącznie do przytoczenia szeregu judykatów, a zaniechał analizy konkretnych, wskazywanych przez skarżącego okoliczności, które przemawiają za ustaleniem istnienia interesu społecznego w dopuszczeniu skarżącego do udziału w niniejszej sprawie. SKO, wskazując, jako argument za nieuwzględnieniem złożonego zażalenia, że postępowanie główne nie dotyczy środowiska, nie dostrzegło tego, co oczywiste dla judykatury, a to, że "ustawowe wymogi wynikające w szczególności z art. 1 ust 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wymagają więc uwzględnienia (...) wymagań ochrony środowiska, a w tym gospodarowania wodami i ochrony gruntów rolnych i leśnych (...)"(tak WSA w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 287/23). W kontekście powyższego, a przede wszystkim jasnej i niepozostawiającej żadnych wątpliwości normie prawnej przepisu art. 1 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt. 3 i art. 2 ust. 1 u.p.z.p., zdaniem strony skarżącej jest oczywistym, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy jest postępowaniem dotyczącym środowiska, a więc mieszczącym się w zakresie celów statutowych Stowarzyszenia (tak NSA w postanowieniu w sprawie II OZ 553/13). Przyznając, że powołane orzeczenie dotyczy postępowania w sprawie uchwalenia planu miejscowego, tym niemniej autor skargi uznał za oczywiste, że zasady te należy odnieść również do postępowania w sprawie wydania warunków zabudowy, ponieważ taka decyzja, z racji swojej funkcji oraz okoliczności warunkujących jej wydanie (właśnie brak planu miejscowego), musi realizować te same podstawowe cechy, które ustawodawca, a następnie NSA stawia przed miejscowym planem. Nie można bowiem pominąć dyspozycji art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., albowiem, jak wskazał NSA w wyroku II OSK 1448/19: "tylko takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w przyporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania (...) środowiskowe spełnia wszystkie warunki zawarte w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.". Nadto zauważono w skardze, że organ II instancji, wskazując, że postępowanie główne nie jest postępowaniem administracyjnym dotyczącym środowiska, pominął normę prawną art. 61 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, który wprost stawia przed decyzją o warunkach zabudowy wymóg jej zgodności z przepisami odrębnymi. Jak wskazał NSA w sprawach II OSK 1275/21 i 881/20: "Do przepisów odrębnych, o których mowa w art 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., należy zaliczyć wszelkie regulacje prawne dotyczące m.in. ochrony środowiska, przyrody gruntów rolnych i leśnych (...). Tym samym nie budzi wątpliwości, że wprowadzone w ustawie o ochronie przyrody oraz w przepisach wykonawczych do tej ustawy regulacje zakazujące niszczenia lub uszkadzania określonych gatunków roślin stanowią przepisy odrębne w rozumieniu art 61 ust. 5 u.p.z.p.". Zdaniem autora skargi, przywołane okoliczności nie pozostawiają wątpliwości, że postępowania dotyczące wydania decyzji o warunkach zabudowy należy kwalifikować, jako postępowania administracyjne dotyczące środowiska, a więc wprost wymienione w statucie Stowarzyszenia. W konsekwencji ustalenie organów I i II instancji jest w tym zakresie wadliwe. Skarżąca strona nie zgodziła się z argumentem SKO, że fakt, iże teren inwestycji nie graniczy z obszarem NATURA 2000, kategorycznie wyklucza dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Wobec tego wskazano, że odwołanie się w statucie do ochrony obszaru NATURA 2000 L. nie ma charakteru wyczerpującego, a ponadto teren inwestycji jest oddalony od wspomnianego obszaru o ok. 400 m. Tak niewielka odległość od obszaru NATURA 2000 uzasadnia lub co najmniej uprawdopodabnia, potrzebę analizy wpływu inwestycji na ten obszar. Podkreślono, że nie tylko bezpośrednie sąsiedztwo (rozumiane przez organ II instancji, jako graniczenie), stanowi warunek analizy wpływu inwestycji na obszar NATURA 2000. Oczywistym jest, że wystarczającym jest tu sama bliskość tych dwóch terenów. Dlatego należało w sprawie przyjąć, że postępowanie dotyczy środowiska i zawiera się w celach statutowych Stowarzyszenia. Przyjęcie stanowiska SKO powodowałoby z kolei, że w toku postępowania o wydanie warunków zabudowy, żadne stowarzyszenie, którego celem jest ochrona środowiska, nie mogłoby brać udziału w postępowaniu, za wyjątkiem sytuacji określonej w art. 44 u.o.o.ś. W konsekwencji byłoby martwy przepis art. 31 k.p.a., ponieważ jeżeli przyjąć stanowisko SKO, zgodnie z którym udział organizacji zajmującej się ochroną środowiska jest nieuzasadniony, jeżeli zamierzona inwestycja (po zmianie wniosku) nie jest kwalifikowana, jako mogąca potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, to udział organizacji społecznej zostałby ograniczony do wyjątku określonego w art. 44 u.o.o.ś. Zdaniem Stowarzyszenia, takie stanowisko jest błędne, albowiem nie istnieje przepis prawa, który udział organizacji społecznej, w tym zajmującej się ochroną środowiska, ogranicza wyłącznie do sytuacji określonej w art. 44 u.o.o.ś. W konsekwencji należało przyjąć, że ustawodawca dopuszcza udział organizacji społecznych również w przypadku inwestycji, które nie są wymienione w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 60 ustawy. Powyższe zostało podkreślone przez NSA w sprawie II OSK 1253/18. Za niezasadny pełnomocnik strony skarżącej uznał argument SKO, że za odmową udziału Stowarzyszenia przemawia to, że podmiot ten nie wykazał, że posiada kwalifikacje merytoryczne wiążące się z przedmiotem postępowania. W tym zakresie wskazano, że taki argument został odrzucony przez judykaturę m.in. NSA w postanowieniu II OZ 553/13, który podkreślił, że "żaden z przepisów nie wymaga, żeby stowarzyszenie, które domaga się dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowo-administracyjnym toczącym się ze skargi na uchwałę organu gminy w przedmiocie planu miejscowego, specjalizowało się w takim rodzaju spraw, a jedynie, żeby kwestie planowania przestrzennego mieściły się w zakresie statutowej (regulaminowej) działalności organizacji społecznej". Ponadto wskazano, że za dopuszczeniem Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu przemawia również dyspozycja przepisu art. 28 ust. 3 u.p.b. W konsekwencji podkreślono, że to właśnie postanowienie w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy jest jedynym, w którym organizacja (w procesie budowlanym), gdy nie istnieje potrzeba wydania decyzji środowiskowej, może brać czynny udział i kontrolować ustalanie zasad zagospodarowania i zabudowy terenów w kontekście stawianych przez ustawodawcę wymogów ochrony środowiska, w tym gospodarowania wodami, ochrony gruntów rolnych i leśnych. Niezależnie od powyższych okoliczności strona skarżąca wskazała, że za dopuszczeniem Stowarzyszenia przemawia fakt, że inwestor na przestrzeni kilkunastu lat składał wielokrotnie wnioski, dotyczące różnych inwestycji na spornej działce. W roku 2008 wnioskowało wydanie koncesji na kopalnię żwiru B. [...]. W roku 2012 wnioskował o warunki zabudowy na staw o powierzchni 3ha i 6 m głębokości. Z kolei w roku 2022 złożył wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy na budowę stawu hodowlanego o głębokości nieprzekraczającej 3 m. W dniu 28.06.2022 r. Burmistrz J. wydał decyzję zgodną ze złożonym wnioskiem. Decyzja została uchylona przez SKO decyzją z 11.10.2022 r. (nr SKO 4122/127/22). Od decyzji SKO inwestor złożył sprzeciw do WSA we Wrocławiu, który został oddalony. Inwestor w dniu 06.08.2024 r. złożył wniosek o podjęcie postępowania, co nastąpiło postanowieniem z 04.10.2024 r. (nr 44/2024). Takie działania niewątpliwie uzasadniają przyjęcie, że inwestor nie zrezygnował z realizacji tego zamierzenia. Zdaniem strony skarżącej w sprawie nie można również pominąć, że droga (objęta wnioskiem), prowadzi aktualnie "donikąd", co tym bardziej uzasadnia stanowisko, że jest ona elementem przygotowania do budowy stawu. Mając na uwadze powyższe autor skargi wskazał na co najmniej przedwczesność stwierdzenia przez SKO, że w związku ze zmianą wniosku w postępowaniu głównym i przyjęciem, że zamierzona inwestycja nie będzie kwalifikowana w ramach inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, nie istnieje związek pomiędzy celami statutowymi Stowarzyszenia, a przedmiotem postępowania. Zgodnie z zasadą kumulacji, wyrażoną w art. 3 ust. 1 pkt 13 u.o.o.ś., koniecznym jest zbadanie w sprawie nie tylko inwestycji objętej wnioskiem, ale ustalenie czy pomiędzy inwestycjami planowanymi istnieje taki związek, że tworzą one zorganizowaną całość w postaci spójnej infrastruktury. Jak wskazał NSA (II OSK 3276/19) i WSA w Poznaniu (IV SA/Po 440/23), przepis art. 3 ust 1 pkt 13 u.o.o.ś. ma zapobiegać dzieleniu jednego przedsięwzięcia na kilka, w celu ominięcia procedury oddziaływania na środowisko i ominięcia opracowania związanej z tą procedurą dokumentacji. W powołanych orzeczeniach przyjęto konieczność kumulacji, jako jednego przedsięwzięcia nawet w stosunku do różnych podmiotów na dwóch sąsiadujących działkach. W rozstrzyganej natomiast sprawie zarówno zamierzona droga, jak i staw hodowlany (zaliczony przez SKO do inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko) jest realizowana przez jeden podmiot i na tej samej działce (w tej samej jej części), co tym bardziej uzasadnia przeprowadzenie oceny w kontekście zaistnienia przypadku, o którym mowa w 3 ust. 1 pkt 13 u.o.o.ś. Przyznając, że przedmiotem zaskarżonego postanowienia nie było merytoryczne zakończenie sprawy z wniosku o wydanie warunków zabudowy, a dopuszczenie do udziału w postępowaniu, to jednak autor skargi zauważył, że jednym z argumentów SKO za przyjęciem, że pomiędzy działalnością statutową Stowarzyszenia, a przedmiotem postępowania głównego nie występuje związek był fakt wyłączenia inwestycji określonej we wniosku z katalogu inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Jeżeli więc ta inwestycja winna być traktowana jako jedno przedsięwzięcie z planowanym przez inwestora stawem, który był kwalifikowany, jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, to również w tym przypadku konieczne jest zaliczenie zamierzonej drogi do takich obiektów, a tym samym nie powinno budzić wątpliwości, że przedmiot postępowania dotyczy środowiska. Powyższe stwierdzenie nie tylko uzasadnia przedwczesność ustalenia SKO o kwalifikacji przedsięwzięcia, a tym samym braku związku pomiędzy celami Stowarzyszenia a postępowaniem, ale wskazuje również jak ważny jest udział Stowarzyszenia w prowadzonym postępowaniu poprzez podzielenie się wiedzą w zakresie dotychczasowych działań inwestora, które są całkowicie pomijane przez organ I instancji, a teraz także przez organ lI instancji. Gdyby Stowarzyszenie zostało dopuszczone do sprawy, to niewątpliwie takie okoliczności zostałyby szczegółowo przedstawione, co pozwoliłoby na dokładniejszą kontrolę prawidłowości podejmowanych przez organ I instancji działań i decyzji. Skarżąca strona nie zgodziła się również z podanym przez SKO argumentem o tym, że nie istnieje interes prawny przemawiający za dopuszczeniem Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Podstawą wyrażenia takiego stanowiska przez SKO było ustalenie, że wniosek skarżącego (przy uwzględnieniu, że członkowie jego zarządu są stronami postępowania głównego), służy partykularnym celom samej organizacji oraz poszczególnym członkom, a nie racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym. W tym zakresie zarzucono SKO brak wskazania okoliczności, z których taki wniosek został ustalony. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, co zresztą charakterystyczne dla całego postanowienia, jest przytoczona konkluzja, która ma stanowić przeszkodę do dopuszczenia skarżącego do udziału w sprawie. Organ natomiast nie przedstawił żadnych okoliczności, a także procesu myślowego, który do tej konkluzji doprowadził. Tymczasem obowiązkiem organu administracji publicznej było przeprowadzenie dogłębnej analizy stanu faktycznego (celów statutowych i występowania interesu społecznego), tak aby ustalić bezspornie, czy w postępowaniu dotyczącym warunków zabudowy istnieją okoliczności, których udział organizacji społecznej może nakreślić w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Zarówno organ I instancji, jak i II powyższego nie uczyniły. Ponadto jeżeli SKO wskazuje, że zarówno członkowie zarządu, jak i komisji rewizyjnej są stronami postępowania głównego, to wbrew twierdzeniom SKO, tym bardziej okoliczność ta przemawia za przyjęciem, że poprzez zgłoszenie do udziału w sprawie Stowarzyszenie nie zamierza realizować partykularnych interesów. Ponieważ, jeżeli członkowie zarządu i komisji rewizyjnej są stronami postępowania, to mają zagwarantowane, bez względu na udział Stowarzyszenia, prawa strony, a tym samym, udział Stowarzyszenia dla ich partykularnych interesów jest pozbawiony znaczenia. W odpowiedzi na skargę SKO we Wrocławiu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację użytą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienia nie narusza przepisów prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej w skrócie: "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Podstawę materialnoprawną kontrolowanego postanowienia stanowi przepis art. 31 § 1 i § 2 k.p.a. Na jego podstawie organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny (art. 31 § 1 k.p.a.). W sytuacji, kiedy organ administracji publicznej uzna żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu (art. 31 § 2 zdanie 1 k.p.a.). Dopuszczenie do udziału w postępowaniu organizacji społecznej zostało przy tym uzależnione w art. 31 ust. 1 in fine k.p.a. od dwóch zachodzących łącznie przesłanek, którymi są: cele statutowe organizacji oraz względy interesu społecznego. Należy w tym miejscu zauważyć, że ustawodawca nie określił innych kryteriów przemawiających za dopuszczeniem organizacji społecznej do udziału w toczącym się postępowaniu. W realiach badanej sprawy nie jest kwestionowany związek skarżącego Stowarzyszenia B. z miejscem lokalizacji inwestycji wobec której wystąpiono o ustalenie warunków zabudowy. Siedzibą Stowarzyszenia jest wieś B., w której ma zostać realizowana inwestycja polegająca na budowie ciągu pieszo-jezdnego, zlokalizowanego na działce nr [...]. Nie budzi również wątpliwości, że członkowie Stowarzyszenia – mieszkańcy tej wsi – są osobami zainteresowanymi kierunkami rozwoju swojej społeczności lokalnej, w tym zachowania charakteru dotychczasowej zabudowy wsi. Nie można także nie dostrzec istnienia wykraczającego poza ramy niniejszego postępowania sporu pomiędzy mieszkańcami wsi B. a W. M., który dotyczy sposobu zagospodarowania działki nr [...]. Jedna z odsłon tego sporu znała finał na wokandzie tut. Sądu. Wyrokiem z 07.12.2022 r., sygn. akt II SA/Wr 808/22 oddalony został sprzeciw W. M. od decyzji SKO we Wrocławiu z 11.10.2022 r. nr SKO 4122/127/22 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stawu hodowlanego, przewidzianego właśnie do realizacji na terenie działki nr [...]. Niezależnie do tego przed organem nadzoru budowlanego prowadzone jest postępowanie w sprawie budowy drogi na działce nr [...]. Nie można również nie zauważyć pewnej dynamiki zdarzeń, które poprzedziły wydanie zaskarżonego postanowienia. W postępowaniu wszczętym na wniosek W. M., zażądano bowiem wyłączenia organu I instancji i wyznaczenia innego organu do załatwienia sprawy (wniosek A. K. z 08.09.2023 r.). Strony postępowania wyraziły negatywne stanowisko wobec inwestycji (pismo K. N., W. U., A. K. i A. K.(1) z 20.11.2023 r.). Wniesiono odwołanie przez A. K. i A. K.(1) oraz B. P. i R. P. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy J. z 18.12.2023 r. (nr 270/2023), którą ustalano na rzecz W. M. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie ciągu pieszo-jezdnego, zlokalizowanego na działce nr [...]. W końcu, po korekcie przez inwestora wniosku w zakresie długości planowanego ciągu pieszo-jezdnego (pismo z 06.06.2024 r.), został złożony wniosek z 14.06.2024 r. o dopuszczenie skarżącego Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu (wniosek podpisany przez W. U. i R. M.). Jak wynika z Krajowego Rejestru Sądowego, w skład zarządu Stowarzyszenia B. wchodzą m.in. A. K. i W. U., zaś w skład komisji rewizyjnej wchodzi B. P. Zwrócenie uwagi na powyższe zdarzenia oraz fakt, że członkowie zarządu oraz komisji rewizyjnej są jednocześnie stronami postępowania, ukazuje zbieżność pomiędzy działaniami stron postępowania a wnioskiem Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Nie obierając nikomu prawa do obrony jego interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, temu służy posiadanie przymiotu strony postępowania, jednocześnie należy oddzielić ochronę tego interesu od interesu społecznego, który przemawia za dopuszczeniem organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym. Słusznie zauważyło Kolegium, że nie jest objęta zakresem regulacji wynikającej z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. sytuacja, w której udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony miałby służyć partykularnym celom samej organizacji oraz poszczególnym jej członkom, a nie racjonalnie pojmowanemu interesowi społecznemu. Trudno dostrzec, w ocenie Sądu, aby w toczącym się postępowaniu zakres kontroli społecznej miałby wykraczać poza interes stron tego postępowania. W przedstawionych realiach procesowych żaden z argumentów przywołanych we wniosku o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla spornej inwestycji, a później powołanych w zażaleniu oraz skardze, nie stanowi uprawdopodobnienia istnienia interesu społecznego, który przemawiałby za uwzględnieniem tego wniosku. Takiego znaczenia nie mają zwłaszcza uwypuklone przez Stowarzyszenie inne działania inwestora. Nie są one w sprawie przecież żadną tajemnicą. Wiedzę o tych działaniach posiada nie tylko prowadzący postępowanie organ administracji ale także strony postępowania, które w tym zakresie przedstawiły obszerne stanowisko. Powszechnie dostępną wiedzą są zamiary W. M. wobec działki nr [...], w tym plany budowy na niej kopalni żwiru. Ustalenie całokształtu zamierzeń inwestora wobec tej działki wykracza jednak poza zakres postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie ciągu pieszo-jezdnego. Nie jest przy tym rolą organu prowadzącego tego rodzaju postępowanie kwestionowanie dołączonej przez inwestora do wniosku informacji na temat celu budowy ciągu pieszo-jezdnego, którym ma być poprawa komunikacji na działce nr [...] w związku z planami intensyfikacji produkcji rolnej. Interes społeczny, który miałby przemawiać za dopuszczeniem Stowarzyszenia B. musi zostać powiązany z postępowaniem w przedmiocie wydania warunków zabudowy inwestycji polegającej na budowie ciągu pieszo-jezdnego, zlokalizowanego na działce nr [...]. Osoba inwestora i obawy dotyczące prawdziwych jego intencji, jak również podejrzenia dotyczące sprzyjania przez organ administracyjny interesowi inwestora kosztem interesu pozostałych stron postępowania, w ocenie Sądu, nie mają w tym zakresie żadnego znaczenia. Postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie ciągu pieszo-jezdnego, zlokalizowanego na działce nr [...], nie stanowi również przestrzeni prawnej służącej kontroli działań inwestora w innych postępowaniach, które zostały już zakończone. Realizacja kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym, czemu ma służyć udziału w postępowaniu organizacji społecznej, nie oznacza w ocenie Sądu, że za takim dopuszczeniem będą przemawiać dotychczasowe nieprawidłowości w działaniu organu I instancji, w tym uchylenie w administracyjnym toku instancji wydanej przez ten organ decyzji administracyjnej. Nie stanowi okoliczności uprawdopodabniającej istnienie interesu społecznego po stronie Stowarzyszenia wyrażone w decyzji Kolegium z 15.02.2024 r. stanowisko na temat kwalifikacji inwestycji jako przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływania na środowisko i tym samym konieczność poprzedzenia wydania decyzji o warunkach zabudowy decyzją środowiskową. Brak przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w zakresie wymogu uzyskania decyzji środowiskowej został stwierdzony przez organ II instancji. Uchylenie z tego powodu decyzji wydanej przez organ I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi nie świadczy jeszcze o konieczności udziału w powtórzonym postępowaniu organizacji społecznej. Argumenty, na które powołało się Stowarzyszenie żądając dopuszczenia do udziału w postępowaniu, zbieżne są raczej z przysługującym prokuratorowi prawem do udziału w każdym stadium postępowania w celu zapewnienia, aby postępowanie i rozstrzygnięcie sprawy było zgodne z prawem (zob. art. 183 § 1 k.p.a.). Procesowe zasady udziału organizacji społecznej i prokuratora zostały odrębnie uregulowane w K.p.a. i nie można doprowadzić do sytuacji, w której zacierają się granice między powodami włączenia się prokuratora do postępowania administracyjnego a przesłankami przemawiającymi za dopuszczeniem organizacji społecznej do udziału w takim postępowaniu. Zgodzić się należało z Kolegium w ocenie spornej inwestycji z perspektywy celów statutowych Stowarzyszenia. Nie uzasadniał udziału Stowarzyszenia w postępowaniu na prawach strony ani ogólnikowo sformułowany cel w postaci ochrony dziedzictwa przyrodniczego oraz zachowania jego walorów (§ 7 pkt 1 lit. a Statutu), ani cel w postaci ochrony środowiska naturalnego a w szczególności lasów, zasobów wodnych, terenów objętych ochroną, w tym obszarów Natura 2000 L. (§ 7 pkt 1 lit. b Statutu). Planowana inwestycja w żaden sposób nie dotyczy obszaru Natura 2000. Co więcej, skarżące Stowarzyszenie nie powołało w tym zakresie żadnych konkretnych okoliczności, które mogłyby wskazywać, że sporne przedsięwzięcie, nawet rozpatrywane w powiązaniu z innymi przedsięwzięciami planowanymi przez inwestora, wpływać może na obszar Natura 2000, nie mówiąc już o potencjalnym znaczącym oddziaływaniu na taki obszar w rozumieniu art. 96 ust. 1 u.o.o.ś. Planowana inwestycja, wbrew twierdzeniom Stowarzyszenia, nie zmienia również układu zabudowy wsi. Jest to inwestycja w zakresie infrastruktury, a nie w zakresie inwestycji kubaturowej. Słusznie również zauważyło Kolegium w odpowiedzi na skargę, że interesu społecznego nie można uzasadniać poprzez ogólne powołanie się na szkodliwe oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko. Wymagane jest w takim przypadku wskazanie konkretnych zagrożeń, tym bardziej że z woli prawodawcy nie każda inwestycja w zakresie budowy dróg zaliczona została do inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, lecz wyłącznie takie, które posiadają nawierzchnię twardą o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km (§ 3 pkt 62 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko). Wbrew zarzutom skargi, powodem odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu nie było zakwalifikowanie spornego przedsięwzięcia, po zmianie jego parametrów w zakresie długości, do przedsięwzięć, które nie są traktowane za mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Ponadto Sąd zgadza się z Kolegium, że postępowanie administracyjne, którego dotyczył wniosek Stowarzyszenia, nie jest to postępowanie "administracyjne, sądowe i sądowoadministracyjne dotyczące środowiska, inwestycji, które mogą mieć wpływ na środowisko oraz plonowania przestrzennego w kontekście ochrony środowiska w tym środowiska naturalnego obszarów wiejskich", w których zgodnie z § 8 pkt 3 Statutu, Stowarzyszenie ma realizować swoje cele. Aktualnym pozostaje nadal stwierdzenie Kolegium zawarte w decyzji z 15.02.2024 r. (nr SKO 4121.3.2024) o tym, że w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. przepisami odrębnymi są niewątpliwie m.in. przepisy z zakresu ochrony środowiska, w szczególności dotyczące kwalifikacji przedsięwzięcia do inwestycji mogących znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W postępowaniu lokalizacyjnym organ zobligowany został na tej postawie do ustalenia wpływ inwestycji na środowisko i co najmniej stwierdzenia charakter inwestycji, tzn. czy będzie ona – w sposób kwalifikowany normatywnie – znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W świetle przedstawionych dotychczas powodów należało podzielić stanowisko orzekających organów, że w sprawie nie zaistniały podstawy do dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Prawidłowo uznano, że dopuszczenie Stowarzyszenia B. do udziału w tym postępowaniu nie jest uzasadnione celami statutowymi tej organizacji oraz nie przemawia za tym interes społeczny. Nie istnieje merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania skarżącego Stowarzyszenia. Takie powiązanie, pomimo rozbudowanej argumentacji Stowarzyszenia, nie zostało w żaden sposób skonkretyzowane. Nie można było w sprawie określić rzeczywistego i bezpośredniego związku pomiędzy celami statutowymi Stowarzyszania oraz jego wiedzą merytoryczną w kwestiach objętych tymi celami, a przedmiotem postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie ciągu pieszo-jezdnego, zlokalizowanego na działce nr [...]. Również prawidłowa okazała się ocena braku zasadności żądania Stowarzyszenia dokonana z punktu widzenia istnienia interesu społecznego, jako ustawowej przesłanki dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Sąd nie stwierdził aby o interesie społecznym Stowarzyszenia świadczyć miało autentyczne i bezinteresowne zaangażowanie w ochronę interesów społecznych, które byłoby uzasadnione obawą co do zagrożenia konkretnych wartości, których strażnikiem jest Stowarzyszenie i które będą jednocześnie przedmiotem rozstrzygnięcia w decyzji o warunkach zabudowy. Ponadto co zostało podkreślone przez Kolegium, udział organizacji społecznej w postępowaniu na podstawie przepisu art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej lub jej członków. Przesłanką dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu jest bowiem interes społeczny, a więc interes ogółu, a nie interes indywidualnej osoby, czy też relatywnie wąskiej grupy osób. Dlatego też w realiach badanej sprawy prawidłowo odmówiono Stowarzyszeniu B. dopuszczona do udziału w postępowaniu, ponieważ jego udział na prawach strony nie będzie przyczyniał się do lepszego wypełnienia przez postępowanie administracyjne jego istotnych funkcji oraz w żaden sposób w sprawie nie ustalono aby zachodziła potrzeba ochrony konkretnych wartości, mających znacznie społeczne. Zaprezentowane powyższej stanowisko nie oznacza, że skarżące Stowarzyszenie nie będzie mogło podzielić się z organem administracyjnym swoją wiedzą na temat warunków i skutków realizacji spornego przedsięwzięcia. Zgodnie z art. 31 § 5 k.p.a. organizacja społeczna, która nie uczestniczy w postępowaniu na prawach strony, może za zgodą organu administracji publicznej przedstawić temu organowi swój pogląd w sprawie, wyrażony w uchwale lub w oświadczeniu jej organu statutowego. Sąd nie stwierdza również naruszenia jakichkolwiek przepisów postępowania, które miałoby wpływ na wynik sprawy w sposób wskazany w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Nie zgadza się w szczególności z zarzutem skargi dotyczącym pominięcia interesu publicznego oraz słusznego interesu obywateli w rozstrzygnięciu sprawy, naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych poprzez utrzymanie w mocy postanowienia odmawiającego dopuszczenie Stowarzyszania do udziału w postępowaniu, gdy nie było do tego postaw faktycznych i prawnych. Za nieuprawniony Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., stwierdzając, że pisemne motywy zaskarżonego postanowienia obejmują właściwie sporządzone przez Kolegium uzasadnienie faktyczne i prawne tego rozstrzygnięcia, ujawniające w sposób czytelny powody, które za jego podjęciem stały, niewadliwie odniesione do mającego zastosowanie w tej sprawie przepisu materialno-prawnego (art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.). Mając powyższe na uwadze skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło