II SA/Wr 826/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 marca 2023 r. sprawy ze skargi Wspólnota Mieszkaniowa przy ul.[...} we W. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 września 2022 r., nr 954/2022 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na usunięciu nieprawidłowości w stanie technicznym budynku postanawia: odrzucić skargę. Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] we W. (dalej: strona skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę z dnia 2 listopada 2022 r. (data wpłynięcia do organu) na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 września 2022 r., nr 954/2022 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na usunięciu nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 2 grudnia 2022 r. wezwano stronę skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, tj. umowy o zarządzenie oraz KRS A. Sp. z o.o. (zarządcy) w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie strona skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w kwocie 1500 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwania do uiszczenia wpisu oraz usunięcia braków formalnych została wydana w placówce pocztowej pełnomocnikowi pocztowemu (zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru – k. 22 akt sądowych) w dniu 21 grudnia 2022 r. Termin na uiszczenie wpisu sądowego i usunięcie braków formalnych upłynął z dniem 28 grudnia 2022 r. (środa). Przy piśmie z dnia 28 grudnia 2022 r. podpisanym przez Prezesa Zarządu Dyrektora Naczelnego do Sądu wpłynęły notarialnie poświadczone kopie: 1/ aktu notarialnego Rep. [...] dotyczącego podjęcia uchwały w sprawie zmiany sposobu zarządu, 2/ umowy o zarządzanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W myśl art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Z kolei z treści art. 28 § 1 p.p.s.a. wynika, że osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że dokument wykazujący umocowanie do działania za poszczególne podmioty, powinien być złożony już przy pierwszej dokonywanej w sprawie czynności, a zatem przy wniesieniu skargi. Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony jest brakiem formalnym skargi, którego usunięcie następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 49 § 1 p.p.s.a., pod rygorem odrzucenia skargi. Pogląd, że zaniechanie przedłożenia dokumentu, stwierdzającego umocowanie do reprezentowania jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową stanowi brak formalny jest ogólnie przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego. Niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (Postanowienie NSA z 17.04.2019 r., II OZ 343/19, LEX nr 2651800). Sposób reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej określony został w przepisach ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Wskazać w tym miejscu należy, że wspólnota mieszkaniowa jest jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej, ale z mocy prawa posiadającą zdolność prawną (art. 6 ww. ustawy). Co do zasady podmiotem uprawnionym do występowania w postępowaniu administracyjnym w imieniu wspólnoty mieszkaniowej jest zarząd tej wspólnoty. Zarząd wspólnoty, powołany przez właścicieli lokali w drodze uchwały, reprezentuje bowiem tę wspólnotę stosownie do treści art. 21 ustawy o własności lokali. Nie jest to jednak jedyny możliwy sposób ustalenia zarządu nieruchomością wspólną i organu uprawnionego do reprezentacji wspólnoty. Ustawa o własności lokali w art. 18 ust. 1 stanowi bowiem, że właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. W takiej sytuacji nie ma potrzeby powoływania zarządu, o którym mowa w art. 21. Stosownie zaś do treści art. 33 ustawy w razie powierzenia zarządu osobie fizycznej lub prawnej, w trybie przewidzianym w art. 18 ust. 1, w braku odmiennych postanowień umowy, stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 4 ustawy. Z art. 18 ust. 3 wynika, że jeżeli sposobu zarządu nie określono w umowie, o której mowa w ust. 1, lub w uchwale zaprotokołowanej przez notariusza, obowiązują zasady określone w niniejszym rozdziale, tj. rozdziale 4 ustawy o własności lokali. Reprezentacja wspólnoty mieszkaniowej przez zarząd objawia się także poprzez składanie oświadczeń woli w imieniu wspólnoty i występowanie w sądach w sprawach dotyczących wspólnoty. Powierzenie więc zarządu nieruchomością wspólną zarządcy tj. podmiotowi zewnętrznemu, odrębnemu od wspólnoty mieszkaniowej wymaga zawarcia przez wszystkich właścicieli lokali umowy w formie aktu notarialnego bądź też podjęcia stosownej uchwały. Od zarządu należy odróżnić zarządcę który jest osobą "z zewnątrz" i którego uprawnienia do reprezentacji właścicieli lokali wynikają z czynności prawnej a nie z ustawy - tak jak ma to miejsce w przypadku zarządu. Gdy zarząd nieruchomością wspólną zostanie powierzony zarządcy, to zakres jego upoważnienia do działania w imieniu właścicieli lokali wynika z treści postanowień umowy lub uchwały właścicieli przewidzianych w art. 18 ust. 1 i 2a ustawy o własności lokali. Oceniając w powyższym kontekście dopuszczalność wniesionej skargi Sąd stwierdził, że zawierała ona braki formalne w postaci dokumentów wykazujących, że osoba która podpisała skargę tj. M. B. występująca jako wiceprezes zarządu A. Sp. z o.o. jest umocowana do działania w imieniu skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej. Na podstawie nadesłanych na wezwanie Sądu aktu notarialnego Rep. [...] dotyczącego podjęcia uchwały w sprawie zmiany sposobu zarządu oraz umowy o zarządzanie należało uznać, że dotyczą one powierzenia zarządu osobie prawnej Z. sp. z o.o. Uwzględniając powyższe, w oparciu o przedstawione na wezwanie Sądu dokumenty nie sposób przyjąć, że te dwa podmioty stanowią tę samą osobę prawną. Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że na podstawie przesłanych przez stronę dokumentów nie można stwierdzić, czy A. Sp. z o.o. stanowi, jak wskazano w skardze, zarząd wspólnoty lub też zarządcę w myśl przepisów ustawy o własności lokali, gdyż przedłożone na podstawie wezwania dokumenty nie odnoszą się do stosunków prawnych łączących stronę skarżącą z podmiotem jakim jest A. sp. z o.o. Zgodnie z powyższym brak jest podstaw do uznania, że podmiot ten jest umocowany do działania w imieniu Wspólnoty w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Niezależnie od powyższego należy zaznaczyć, że strona skarżąca została także wezwana do uiszczenia wpisu od skargi i z tego obowiązku również się nie wywiązała. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie zaś żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skoro strona skarżąca nie uiściła wpisu od skargi to jest ona dotknięta także brakiem fiskalnym. Wezwania zostały doręczone pełnomocnikowi pocztowemu, poprzez wydanie przesyłki w placówce pocztowej, w dniu 21 grudnia 2022 r., w skutek czego zakreślony 7 dniowy termin upłynął w dniu 28 grudnia 2022 r. (środa). Do dnia wydania niniejszego postanowienia braki formalne skargi nie zostały usunięte i wpis nie został uiszczony. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na mocy art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.