II SA/Wr 837/14

WyrokWSA we Wrocławiu2015-02-25

Skład orzekający: Alicja Palus, Mieczysław Górkiewicz, Halina Kremis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przenosi kompetencje wyznaczania stref zakazu zabudowy na zarządcę infrastruktury technicznej, powtarza lub modyfikuje przepisy ustawowe dotyczące ochrony zabytków, lub zawiera nieprecyzyjne sformułowania dotyczące łączenia gruntów, jest nieważna w części dotyczącej tych zapisów?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy, która przenosi kompetencje wyznaczania stref zakazu zabudowy na zarządcę infrastruktury technicznej, narusza przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podobnie, powtarzanie lub modyfikowanie przepisów ustawowych dotyczących ochrony zabytków w akcie niższego rzędu stanowi istotne naruszenie prawa. Ponadto, nieprecyzyjne sformułowania dotyczące łączenia gruntów, które mogą prowadzić do niepewności prawnej, naruszają zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. W związku z tym, uchwała w tych częściach podlega stwierdzeniu nieważności.
Stan faktyczny
Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miejskiej w S. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarga dotyczyła zapisów dotyczących zakazu lokalizacji zabudowy w strefach infrastruktury technicznej, rozbiórki obiektów zabytkowych, uzgodnień z konserwatorem zabytków oraz łączenia gruntów. Organ nadzoru uznał skargę za zasadną, wskazując na naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o ochronie zabytków oraz Konstytucji RP. Sąd administracyjny podzielił argumentację Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził nieważność części zaskarżonej uchwały, orzekł, że zaskarżona uchwała w tej części nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Gminy S. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Sędzia NSA Halina Kremis Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Wojewody D. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia .... w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru w sąsiedztwie ul. A., ul. O., ul. ... i ul. G. I. stwierdza nieważność § 12 ust. 2 pkt 1, § 13 ust. 5, ust. 6, ust. 7 zd. 2, § 19 ust. 2 pkt 7 lit. a, § 20 ust. 2 pkt 7 lit. b, § 21 ust. 2 pkt 7 lit. c, § 22 ust. 2 pkt 7 lit. a, § 24 ust. 2 pkt 7 lit. a, § 25 ust. 2 pkt 7 lit. b, § 27 ust. 2 pkt 7 zaskarżonej uchwały; II. orzeka, że zaskarżona uchwała w zakresie wskazanym w punkcie I nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Gminy S. na rzecz strony skarżącej kwotę 240,00 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego. Wojewoda, jako organ nadzoru nad działalnością gminną (art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – zwanej dalej "u.s.g.", (t. jedn. z 2013 r. Dz. U. poz. 594 ze zm.) wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części obejmującej: - § 12 ust. 2 pkt 1 uchwały z powodu istotnego naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 1 i 9, art. 20 ust. 1 i art. 27 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zwanej dalej "u.p.z.p." (t. jedn. z 2012 r., Dz. U. poz. 647 ze zm.); - § 13 ust. 5-7 uchwały z powodu istotnego naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 4 u.p.z.p. i art. 36 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zwanej dalej jako "u.o.z.o.z."(t. jedn. z 2014 r. Dz. U. poz. 1446); - § 19 ust. 2 pkt 7lit. a, § 20 ust. 2 pkt 7 lit. b, § 21 ust. 2 pkt 7 lit. c, § 22 ust. 2 pkt 7 lit. a, § 24 ust. 2 pkt 7 lit. a, § 25 ust. 2 pkt 7 lit. b, § 27 ust. 2 pkt 7 z powodu istotnego naruszenia art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że skarga w całości uznał za zasadną. Dodał, że uchwałą nr ... r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru w sąsiedztwie ul. A..."dokonała zmian bądź wykreśleń zaskarżonych paragrafów" Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd uznał, że skarga Wojewody D. jest zasadna i podzielił w pełni zawartą w niej argumentację. Akty prawa miejscowego są stanowione na podstawie upoważnień ustawowych, nie mogą zatem wykraczać poza jakiekolwiek unormowania ustawowe, czynić wyjątków od ogólnie przyjętych rozwiązań, a także powtarzać kwestii uregulowanych w aktach prawnych hierarchicznie wyższych. Organ powinien zadbać o jak najlepsze wykorzystanie granic upoważnienia ustawowego i nie ulegać pokusie zawarcia przy okazji w akcie wykonawczym ustaleń jego zdaniem celowych, ale pozostających poza tymi granicami. Naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części (art. 28 ust. 1 u.p.z.p.). Stwierdzenie nieważności zaskarżonych przepisów uchwały było konieczne, pomimo że aktualnie już nie obowiązują, albowiem przepisy te wywoływały i wywołują skutki prawne do stanów faktycznych, jakie zaistniały w dacie ich obowiązywania. Przepisy art. 15 ust. 2 pkt 1 i 9 u.p.z.p. upoważniają radę do określenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczenia terenów i szczególnych warunków zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy. Wprowadzając w § 12 ust. 2 pkt 1 uchwały zapis: celem zapewnienia ochrony i warunków do eksploatacji istniejących urządzeń infrastruktury technicznej, ustala się: zakaz lokalizacji zabudowy w strefach zapewniających ochronę i prawidłową eksploatację urządzeń, wyznaczanych przez zarządcę urządzeń oraz przepisy odrębne i warunki techniczne, Rada bezsprzecznie naruszyła powyższe przepisy albowiem to na "zarządcę urządzeń infrastruktury technicznej" przeniosła swoją kompetencję do wyznaczania stref, w których zakazuje się lokalizacji zabudowy. Co więcej regulacja ta umożliwiała zmianę obowiązujących ustaleń miejscowego planu, bez zachowania procedury planistycznej właściwej dla zmiany planu wynikającej z ustawy. Również do przekroczenia kompetencji zawartych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 15 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 7 Konstytucji RP), nieuprawnionej modyfikacji przepisów ustaw i nałożenie nieuzasadnionych obowiązków na adresatów norm doszło przy formułowaniu przez Radę postanowień § 13 ust. 5-7 uchwały, gdzie wskazano, że: 5. Dopuszcza się rozbiórkę obiektów znajdujących się pod ochrona konserwatorska w przypadku złego stanu technicznego budynku po wykonaniu inwentaryzacji budowlano- architektonicznej i po uzgodnieniu z odpowiednimi służbami ochrony zabytków. 6.Zamierzenia w zakresie odbudowy, rozbudowy i przebudowy istniejących budynków będących obiektami o walorach architektonicznych, o których mowa w ust 2 pkt 1 niniejszego paragrafu oraz zamierzenia związane z realizacją nowego zagospodarowania na terenach ich lokalizacji, należy uzgadniać z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. 7. Ochronie podlegają istniejące i odkryte w toku prac budowlanych obiekty lub przedmioty o cechach zabytkowych zgodnie z przepisami odrębnymi. W przypadku ujawnienia w toku prac budowlanych obiektów archeologicznych należy powiadomić właściwe służby konserwatorskie. Zakres kompetencji organu nadzoru konserwatorskiego oraz obowiązki podmiotów zamierzających dokonać określonych czynności przy zabytku lub w jego otoczeniu, szczegółowo i wyczerpująco określone zostały już przez ustawodawcę w art. 2 ust. 2 pkt 3 i art. 39 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. z 2013 r. Dz. U. poz. 1409 ze zm.) oraz w art. 32 i w art. 36 u.o.z.o.z.. Podkreślić należy, iż powtórzenia i modyfikacje przepisów ustawy w akcie normatywnym niższego rzędu, jako wysoce dezinformujące, stanowią istotne naruszenie prawa (§ 137 w zw. z § 143 Załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. Nr 100, poz.908 ze zm.)- zwanej dalej "ZTP"). Powtarzanie regulacji ustawowych, bądź ich modyfikacja i uzupełnienie przez przepisy uchwały może bowiem prowadzić do odmiennej czy sprzecznej z intencjami ustawodawcy interpretacji. Trzeba, bowiem liczyć się z tym, że powtórzony, czy zmodyfikowany przepis będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go zamieszczono, co może prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy (art. 2 i art. 7 Konstytucji RP). W § 19 ust. 2 pkt 7lit. a, § 20 ust. 2 pkt 7 lit. b, § 21 ust. 2 pkt 7 lit. c, § 22 ust. 2 pkt 7 lit. a, § 24 ust. 2 pkt 7 lit. a, § 25 ust. 2 pkt 7 lit. b, § 27 ust. 2 pkt 7 uchwały Rada wprowadziła zapis, że dopuszcza się łączenie gruntów, z wyjątkiem sytuacji kiedy nowo wydzielona działka utrudni dostęp do dróg innym użytkownikom tych dróg. Zgodzić się należy z organem nadzoru, że powyższe przepisy uchwały są nieprecyzyjne. Wyrażenie "utrudni dostęp" może być różnie interpretowane. Z treści uchwały nie wynika też kto miałby tę kwestę rozstrzygać (i w oparciu o jakie kryteria). Istotny jest również fakt, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego współkształtuje wraz z innymi przepisami prawa treść prawa własności (art. 6 ust. 1 ustawy), rada zobowiązana jest do przeciwdziałania nadużyciom w realizowaniu władztwa planistycznego oraz do ustawicznego czuwania nad zasadnością i prawidłowością realizacji planistycznych. Z zasady demokratycznego państwa prawnego, zawartej w art. 2 Konstytucji RP wynika zasada zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Oznacza to, że przepis powinien być zredagowany zwięźle i syntetycznie oraz tak aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów zawartych w nich norm wyrażały intencje prawodawcy (§ 5 i § 6 ZTP ). W demokratycznym państwie prawnym obywatel nie może ponosić konsekwencji ewidentnych błędów i zaniedbań prawodawcy, w tym zwłaszcza takich, które powodują niepewność co do znaczenia sformułowań przepisów prawnych. Z tych względów oraz zgodnie z art. 147 § 1, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. z 2012 r. Dz.U. poz. 270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło