II SA/Wr 844/13
WyrokWSA we Wrocławiu2014-04-03
Skład orzekający: Władysław Kulon, Olga Białek, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać wydana, gdy projekt budowlany zawiera rozbieżności dotyczące granic działki budowlanej, dostępu do drogi publicznej dla istniejącej zabudowy oraz gdy niejasne jest zakwalifikowanie terenu inwestycji jako "zabudowy śródmiejskiej", co ma wpływ na spełnienie norm nasłonecznienia i przesłaniania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowe uchybienia dotyczyły braku dostatecznego wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych, w szczególności w zakresie rozumienia pojęcia "działka budowlana", zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla istniejącej zabudowy oraz prawidłowej identyfikacji "zabudowy śródmiejskiej", co miało wpływ na ocenę spełnienia norm nasłonecznienia i przesłaniania. Ponadto, sąd wskazał na nieaktualność części dokumentacji projektowej, na podstawie której dokonano uzgodnień.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa A. zaskarżyła decyzję Wojewody D. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. W odwołaniu Spółdzielnia podniosła szereg zarzutów, m.in. dotyczących braku uznania za strony, braku drogi pożarowej, pozbawienia dostępu do drogi publicznej istniejącego zespołu szkolno-przedszkolnego, niewystarczającej liczby miejsc postojowych, wpływu inwestycji na zieleń, hałas, zbliżenie garażu do granicy działki oraz niezgodności z warunkami zabudowy i przepisami technicznymi. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze w części dotyczącej właścicieli lokali mieszkalnych, uznając ich interes prawny za reprezentowany przez Spółdzielnię, a następnie utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. zatwierdzającą projekt budowlany. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając organom naruszenie przepisów Prawa budowlanego, rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody D. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Władysław Kulon Sędzia WSA - Olga Białek /sprawozdawca/ Sędzia WSA - Anna Siedlecka Protokolant - Ewa Dworzyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej A. na decyzję Wojewody D. z dnia 18 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą sieciowo-drogową I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia 23 kwietnia 2013 r., nr [...] Prezydent W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi A. sp. z o.o. sp.k. - pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą sieciowo-drogową, przy ul. Ż. [...] (S. [...]) we W., na działkach gruntu nr [...], nr [...], nr [...][...][...][...], obręb G..
Od powyższej decyzji odwołali się Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" we W. oraz C. K., J. K., D. B., M. R., Z. O., T. B., J. J., R. L. – osoby posiadające wyodrębnione lokale mieszkalne w budynku przy S. [...].
W odwołaniu Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" zarzuciła:
- brak uznania za strony postępowania współwłaścicieli działki nr [...][...], obręb G., przy ul. S. [...] - stosownie do wymogów procedury administracyjnej (art. 10 k.p.a. i art. 61 § 4 k.p.a.);
-brak zapewnienia dla projektowanego budynku drogi pożarowej. W tym zakresie według Spółdzielni wrysowana w projekcie droga pożarowa (od strony ul. G.) jest niezgodna z warunkami zabudowy, w których obsługę komunikacyjną ustalono od strony ul. Ż., a nie G.. Dodatkowo wrysowana w projekt droga pożarowa jest usytuowana na gruncie Gminy W., a nie ma żadnych uzgodnień odnośnie posadowienia i włączenia do drogi publicznej z zarządcami terenów tj. Zarządem Zieleni Miejskiej i Zarządem Dróg i Utrzymania. Brak także drogi pożarowej do budynku i możliwości jej wykonania (przy obecnie przyjętych rozwiązaniach architektonicznych) od strony budynku S. [...]. Podnosząc ten zarzut odwołująca strona zwróciła uwagę, że w zaskarżonej decyzji stwierdzono, że budynek nie wymaga budowy drogi pożarowej, natomiast na wielu rysunkach zagospodarowania terenu zatwierdzonego projektu budowlanego ta droga widnieje, zaś zatwierdzony projekt budowlany jest załącznikiem decyzji, a tym samym jej częścią;
-pozbawienie przez planowaną inwestycję dostępu do drogi publicznej (obsługa komunikacyjna i droga pożarowa) istniejącego na tej działce zespołu szkolno- przedszkolnego. W tym zakresie zauważono, że w uzasadnieniu decyzji powołano się na zaświadczenie Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta o domniemanym dostępie do drogi publicznej, natomiast nie zostało uwzględnione stanowisko Spółdzielni z dnia 28 marca 2013 r., w którym wykazano, że zespół szkolno-przedszkolny nie ma zgody na korzystanie z działki nr [...][...], obręb G., co potwierdza obecny stan - droga przez teren Spółdzielni została zamknięta;
- brak dla zespołu szkolno-przedszkolnego drogi pożarowej. Użytkownik wieczysty tego terenu – B. ma jedyny formalny dojazd do placówki od strony ul. Ż. wzdłuż granicy działki. Planowana budowa nowego budynku nie uwzględnia drogi dojazdowej i pożarowej do tej placówki;
- niekorzystny wpływ budowy nowego budynku na warunki bytowe użytkowników szkoły i przedszkola poprzez pozbawienie dzieci placu zabaw i terenu biologicznie czynnego;
- brak zapewnienia odpowiedniej liczby miejsc postojowych dla osób niepełnosprawnych oraz brak zaznaczenia ich lokalizacji (w opisie projektu przyjęto tylko jedno stanowisko w garażu podziemnym). W projekcie zagospodarowania terenu nie zapewniono również ani jednego miejsca postojowego – w tym dla osób niepełnosprawnych;
- przyjęcie w projekcie zbyt mało miejsc postojowych. Niewystarczająca liczba miejsc postojowych w garażu i brak miejsc postojowych na terenie inwestycji spowoduje, że samochody będą parkowały na terenach sąsiednich, utrudniając parkowanie mieszkańcom obecnie zamieszkałym przy ul. S. [...];
-dopuszczenie do nieodwracalnego zniszczenia zieleni, wycięcia krzewów i drzew stanowiących naturalny ekran ekologiczny od bardzo ruchliwej drogi powiatowej (ul. G.);
-narażenie mieszkańców na szkodliwe wywiewy spalin i hałas związany z pracą wentylatorów;
- niedopuszczalne zbliżenie projektowanej ściany garażu podziemnego do granicy działki Spółdzielni (nr [...]), co może spowodować przy głębokich wykopach zniszczenia systemów korzeniowych istniejącej zieleni. Ponadto realizacja zaprojektowanych robót bez wejścia na teren Spółdzielni będzie w zasadzie niemożliwa;
- zlokalizowanie wjazd do garażu na granicy za działką Spółdzielni, co może doprowadzić do zagrożenia dla zdrowia mieszkańców, ze względu na hałas i emisję szkodliwych spalin. W projekcie budowlanym nie zapewniono odpowiedniej ochrony przed hałasem i drganiami;
-brak zgodności szerokości całkowitej projektowanego budynku od strony ul. Ż. w najszerszym miejscu z warunkami technicznymi określonymi w decyzji o warunkach zabudowy;
- zaprojektowanie budynku zbyt blisko budynku Spółdzielni przy ul. S. [...] (zwłaszcza płyty balkonowej), a przez to nie spełnienie warunków określonych w § 12 i 1 3 rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) -dalej: "r.M.I.";
-zwiększenie zagrożenia pożarowego, pogorszenie warunków zamieszkiwania mieszkańców budynków sąsiednich (w tym pogorszenie nasłonecznienia pomieszczeń) oraz pogorszenie estetyki otoczenia;
- brak spełnienia dla niektórych lokali mieszkalnych w budynku przy ul. S. [...] warunku dotyczącej ilości światła dziennego z § 60 r.M.I.;
- zaprojektowanie część projektowanego wyjazdu z garażu i włączenie do ul. Ż. (na styku działek nr [...][...][...][...]) na terenie Spółdzielni (przy stacji transformatorowej - działka nr [...]), do którego inwestor nie posiada tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowy;
-brak uzgodnienia przez Spółdzielnię trasy linii energetycznej i wyrażenia zgody na wykonanie w/w zasilania i toczące przed sadem postępowanie z [...] SA w sprawie ustanowienia służebności przesyłu dla tranzytowych sieci energetycznych, posadowionych na gruntach Spółdzielni i będących własnością [...] SA. Zatem inwestor nie posiada tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele wykonania w/w przyłącza.
Decyzją z dnia 18 września 2013 r., nr [...] Wojewoda D. umorzył postępowanie odwoławcze z odwołań właścicieli lokali mieszkalnych w budynku przy ul. S. [...], uznając, że nie mają oni odrębnej od Spółdzielni – będącej zarządcą tej nieruchomości- legitymacji procesowej.
W trakcie postępowania odwoławczego pełnomocnik inwestora - autor projektu budowlanego w piśmie z dnia 3 lipca 2013 r. złożył stosowne wyjaśnienia odnosząc się do zarzutów Spółdzielni.
W piśmie z dnia 2 sierpnia 2013 r., w związku z zapoznaniem się z aktami sprawy, inwestor zwrócił się o wydanie pozytywnej decyzji. Wyjaśnił m.in., że planując przedmiotowe przedsięwzięcie starał się zadbać o dobre relacje sąsiedzkie. W związku tym zorganizowano spotkanie z mieszkańcami Spółdzielni. Wskazał, że przyjęto niektóre merytoryczne uwagi do projektu, w związku z czym zdecydowano się obniżyć budynek o jedną kondygnację.
W piśmie z dnia 14 sierpnia 2013 r. autor projektu budowlanego doprecyzował kwestię czasu nasłonecznienia w sąsiednim budynku wielorodzinnym przy ul. S. [...]).
W piśmie z dnia 28 sierpnia 2013 r. Spółdzielnia w całości podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewoda D., rozpoznając odwołanie, którego autorem była Spółdzielnia, decyzją z dnia 28 września 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ odwoławczy powołując się na regulację prawną wynikającą z art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wskazał, że pierwszoplanową kwestią - z punktu widzenia możliwości wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dla zamierzenia objętego wnioskiem inwestora - było pozytywne zweryfikowanie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (ustalono, że dla tego terenu nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego). W tym zakresie wskazał, że ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia 6 lipca 2011 r., nr [...], ustalono - na rzecz B - warunki zabudowy dla zamierzenia polegającego na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami nieuciążliwymi w parterze wraz z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu, przewidzianego do realizacji we W., przy ul. G./Ż. na działkach oznaczonych ewidencyjnie jako nr [...][...][...][...] (część działki) oraz działkach oznaczonych ewidencyjnie jako nr [...][...][...], obręb G.. Następnie decyzją z dnia 18 lipca 2012 r., nr 3635/12 organ pierwszej instancji przeniósł ww. decyzję lokalizacyjną na rzecz C. sp.k. - poprzedniczki prawnej A. Sp. z o.o. sp.k.
Organ odwoławczy ustalił pełną zgodność pomiędzy przedłożonym projektem budowlanym a zawartymi w decyzji lokalizacyjnej ustaleniami dotyczącymi funkcji zabudowy oraz zagospodarowania terenu z uwzględnieniem ustaleń dotyczących warunków i wymagań ochrony i kształtowania terenu. Wskazał, że w zakresie funkcji planowana jest zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna; obowiązująca linia nowej zabudowy: od strony ul. G. - równolegle do linii rozgraniczającej ul. G., jako przedłużenie zabudowy na działce gruntu nr [...] oraz od strony ul. Ż., jako linia nieprzekraczalna wyznaczona przez zabudowę mieszkaniową na działce gruntu nr 49, zgodnie z załącznikiem graficznym (por. Projekt zagospodarowania terenu, rys ŻEL-PB-PZT- 01, Tom 1 Projektu budowlanego). Wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki gruntu nr [...] – wynosi 0,17 wobec dopuszczonego w decyzji lokalizacyjnej 0,20 (por. Opis do projektu zagospodarowania terenu - bilans powierzchniowy terenu na str. 16 Projektu budowlanego, Tom 1). Szerokości elewacji frontowej głównej bryły budynku (a nie szerokości budynku jak wskazuje odwołująca się Spółdzielnia): od strony wjazdu z ul. Ż. – wynosi 14.40 m wobec dopuszczonych w decyzji lokalizacyjnej 12 m (+/- 20%) oraz szerokości budynku od strony ul. G. - 51,87 m wobec dopuszczonych w decyzji lokalizacyjnej od 44 do 62 metrów (por. Projekt zagospodarowania terenu, rys ŻEL-PB-PZT-01, Tom 1 Projektu budowlanego). Wysokości do gzymsu/maksymalnej wysokości budynku: odpowiednio 12,96 m i 14,03 m wobec dopuszczonych w decyzji lokalizacyjnej 17 m (por. Przekroje a-a, b-b, c-c, d-d, rys ŻEL-PB-A-08, Tom 2 Projektu budowlanego). W zakresie geometrii dachu zaprojektowano dach płaski. W ocenie organu odwoławczego analiza przedłożonego projektu budowlanego wskazuje, że większość przyjętych parametrów i wskaźników nie przekracza normatywów narzuconych przez decyzję ustalającą warunki zabudowy. Tylko w przypadku szerokości elewacji frontowej od strony ul. Ż. inwestor wykorzystał maksymalną wartość wyznaczoną w decyzji lokalizacyjnej. Podobne stanowisko organ odwoławczy sformułował na tle zaplanowanej ilości miejsc postojowych. W tym zakresie powołując się na treść § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), wskazał, że w projekcie budowlanym przewidziano 50 miejsc postojowych w garażu podziemnym na 40 zaprojektowanych mieszkań. Tym samym uzyskany wskaźnik miejsc postojowych 1,25 mp/1 mieszkanie istotnie przewyższa wskaźnik 1 mp/1 mieszkanie, który narzuca decyzja lokalizacyjna. Jak nieznajdujący podstaw w zatwierdzonym projekcie budowlanym potraktowany został zarzut braku zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc postojowych dla osób niepełnosprawnych. Zwrócono uwagę na brak w tym zakresie normatywów wynikających decyzji o warunkach zabudowy. Natomiast projekt budowlany przewiduje jedno miejsce postojowe dla osoby niepełnosprawnej (por. rysunek rzutu piwnic, rys ŻEL-PB-A-03, Tom 2 Projektu budowlanego).
Ustalając dopuszczalność realizacji zamierzenia w aspekcie zgodności z "wymaganiami ochrony środowiska" organ odwoławczy powołując się na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397) ustalił, że sporna inwestycja nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących (zawsze lub potencjalnie) znacząco oddziaływać na środowisko. Poza tym, projekt budowlany został uzgodniony przez rzeczoznawcę do spraw sanitarno-higienicznych.
Wojewoda D. - wbrew odmiennemu zapatrywaniu odwołującej się strony - nie dopatrzył się niezgodności projektu zagospodarowania terenu z ustaleniami przepisów techniczno-budowlanych, w tym § 12 ust. 1 r.M.I. Dokonując w tym zakresie analizy projektu budowlanego organ odwoławczy wskazał, że odległości budynku od granicy z sąsiednią działką budowlaną nr 49 wynosi ponad 4 m, które to odległości są większe od minimalnej, wymaganej dla sytuowania budynków ze ścianami z otworami okiennymi względem granicy działki (por. Rysunek projektu zagospodarowania terenu).
Dokonując dalszej oceny projektu zagospodarowania działki, organ II instancji stwierdził, że planowana inwestycja nie będzie w ponadnormatywny sposób wpływała negatywnie na zapewnienie naturalnego oświetlenia w pomieszczeniach znajdujących się w budynkach położonych w sąsiedztwie. W tym zakresie organ odwoławczy powołał się na znajdującą się w aktach sprawy analizę przesłaniania, z której wynika, że zostaną spełnione warunki z § 13 r.M.I. Najmniejsza bowiem odległość pomiędzy budynkiem przesłanianym a projektowanym budynkiem przesłaniającym wynosi 14,35 m. Natomiast wysokość przesłaniania, o której mowa w § 13 ust. 2 r.M.I. wynosi nie więcej niż 12,00 m. Podkreślono, że wynikający z przepisów r.M.I. wymóg jest spełniony z uwagi na zakwalifikowanie terenu inwestycji do tzw. zabudowy śródmiejskiej (por. Analiza przesłaniania, rys. ŻEL-PB-A-09, Tom 2 Projektu budowlanego).
Badając kwestię zapewnienia nasłonecznienia budynków sąsiednich, organ odwoławczy powołując się na wymogi w tej kwestii wynikające z § 60 ust. 1 r.M.I. wskazał, że wyniki przedłożonej analizy potwierdzają spełnienie norm nasłonecznienia przez wszystkie lokale mieszkalne budynku przy ul. S. [...] z wyjątkiem jednego lokalu 42/m. 2. W tym zakresie odnosząc się do zarzutów odwołania powołane zostały wyjaśnia projektant, który badając załączony do projektu budowlanego podkład mapowy z analizą czasu nasłonecznienia ww. budynku stwierdził, że "Pomiędzy godziną 7.00, a 10.00, a więc w czasie 3 godzin mieszkanie to posiada nasłonecznienie bezpośrednim światłem naturalnym poprzez nasłonecznienie pokoju od strony południowo-wschodniej, by przed godziną 11.00 stracić nasłonecznienie na skutek samozacieniania się wynikającego z ukształtowania budynku (uskoku w elewacji budynku istniejącego pomiędzy segmentami ozn. numerami bram [...][...]). Czas nasłonecznienia tego pokoju, na skutek planowanej inwestycji zostanie wprawdzie ograniczony, nie więcej jednak, niż o 1 godzinę w przedziale pomiędzy 8.00, a 9.00, gdzie dojdzie do częściowego zacieniania okna balkonowego pokoju od strony południowo-wschodniej w tym lokalu" (por. Analiza przesłaniania, rys. ŻEL-PB-A-09, Tom 2 Projektu budowlanego oraz wyjaśnienia autora projektu budowlanego w piśmie z dnia 14 sierpnia 2013 r.). W przekonaniu organu II instancji powyższe oznacza, że skoro dla lokalu 42/m.2 zostanie zapewniony czas co najmniej 2 godzin nasłonecznienia, to spełnione zostaną normy wynikające z zastosowania § 60 ust. 2 r.M.I. Organ odwoławczy podzielił przy tym argumentację projektanta, że planowana zabudowa jest zlokalizowana wśród zabudowy śródmiejskiej, co oznacza że obowiązują łagodniejsze regulacje z § 60 ust. 2 r.M.I. W myśl § 3 pkt 1 r.M.I., przez zabudowę śródmiejską należy rozumieć, zgrupowanie intensywnej zabudowy na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, który to obszar stanowi faktyczne lub przewidywane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego centrum miasta lub dzielnicy miasta. Wobec tego organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w piśmie z dnia 3 lipca 2013 r. (zał. 2) projektant w sposób wszechstronny i wyczerpujący rozważył zakwalifikowanie terenu inwestycji do obszaru "zabudowy śródmiejskiej". Według organu odwoławczego potwierdzeniem przedstawionego stanowiska jest również analiza istniejącej zabudowy oraz uwarunkowaniach wynikających z treści Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy W., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej W. Nr [...] z dnia 20 maja 2010 r. Według organu II instancji wyceniana (oryginalna pisownia – pod. Sądu) nieruchomość położona jest na terenie Śródmiejskiego Zespołu Dzielnicowego w ramach Centralnego Pasma Mieszkalnego i należy do Zespołu Urbanistycznego śródmiejskiego - Śródmieście Południowe (SR). Jednocześnie nie zostało podzielone stanowisko odwołania wskazujące, że identyfikacja danego terenu jako "zabudowy śródmiejskiej" musi nastąpić w decyzji lokalizacyjnej. Podkreślono, że żaden przepis prawa, a w szczególności art. 52 ust. 3, w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 647) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. Nr 164, poz. 1589), nie upoważniają do zawierania w decyzji lokalizacyjnej zapisów tego typu. Przeciwnie, uznanie terenu jako "zabudowy śródmiejskiej" jest uzależnione od dokonania wszechstronnych ustaleń faktycznych w oparciu o stan istniejącej zabudowy. W przekonaniu organu II instancji, takie ustalenia zostały poczynione. Stwierdzono, że teren inwestycji znajduje się na obszarze, gdzie zgrupowania budynków mają charakter zabudowy intensywnej, przy tym obszar ten ma również charakter faktycznego "funkcjonalnego śródmieścia", wynikający z roli jaką dla terenu wyznacza Studium.
W dalszej części motywów przedstawionych w ostatecznej decyzji organ odwoławczy nie stwierdził, aby konkretne usytuowanie zjazdu oraz wentylatorów na dachu budynku miało naruszać powszechnie obowiązujące normy prawa, w tym techniczno-budowlane oraz z zakresu ochrony środowiska (por. także ad. 9 i ad. 11 wyjaśnień autora projektu budowlanego w piśmie z dnia 3 lipca 2013 r.). Z kolei odnosząc się do podniesionej przez Spółdzielnię kwestii bezpieczeństwa przeciwpożarowego inwestycji, tj. zagadnienia konieczności lokalizacji drogi pożarowej, a także wzajemnych odległości pomiędzy budynkami organ odwoławczy powołując się na dyspozycję art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tekst jednolity: Dz. U z 2009 r. Nr 178. poz. 1380 ze zm.) i § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 121, poz. 1137 ze zm.), wywiódł konkluzję, że skoro uprawniony rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych uzgodnił przedłożony projekt budowlany, to znaczy, że stwierdził on zgodność inwestycji we wszelkich ww. aspektach. Wskazano przy tym, że jeżeli zatwierdzono przez rzeczoznawcę projekt budowlany budynku mieszkalnego o IV kondygnacjach nadziemnych czyli budynku niskiego (N), który nie przewiduje drogi pożarowej, to należy uznać że przepisy prawa w omawianej sytuacji jej nie przewidują. Również zatwierdzenie określonej koncepcji zagospodarowania terenu oznacza, że podmiot posiadający wiadomości specjalne - uprawniony rzeczoznawca zbadał kwestię dopuszczalnych odległości pomiędzy budynkami. Niezależnie od tego stwierdzono, że zarówno organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy nie mają kompetencji aby w trakcie postępowania administracyjnego kwestionować merytoryczną treść uzgodnień. Prawodawca przewidział tutaj odrębny - sui generis - tryb weryfikacji uzgodnień dokonywanych przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, stosownie do przepisów § 15 ust. 1-4 rozporządzenia w sprawie uzgodnienia. Organ odwoławczy wskazał, że nie powziął informacji o unieważnieniu zastosowanego w niniejszej sprawie uzgodnienia. Stąd też uznał, że w zakresie kwestii podlegającym uzgodnieniu, projekt budowlany jest zgodny z przepisami prawa. Podkreślił również, że fakt dołączenia do projektu budowlanego rysunków przewidujących pierwotną (nieaktualną) koncepcję budynku V kondygnacyjnego, czyli wymagającego realizacji drogi pożarowej nie świadczy, że realizacja taka droga jest wymagana. Rysunki te dotyczą niektórych uzgodnień z dostawcami mediów ([...]), czy też zarządcą drogi (ZDiUM). Według organu odwoławczego, posłużenie się nieaktualną koncepcją zagospodarowania terenu (w zakresie ilości kondygnacji oraz lokalizacji ww. drogi) nie ma żadnego wpływu na merytoryczną poprawność budowlanego. Poza tym, ww. uzgodnienia ogóle nie obejmują problematyki bezpieczeństwa przeciwpożarowego (por. także ad.2 wyjaśnień autora projektu budowlanego w piśmie z dnia 3 lipca 2013 r.). Wobec powyższego przyjęto, że przedłożony projekt budowlany jest w pełni kompletny oraz posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 (zob. Tom 1 Projektu budowlanego). Organ odwoławczy wskazał również, że wśród znajdujących się w projekcie budowlanym dokumentów znajduje się m.in. decyzję Prezydenta W. z dnia 14 stycznia 2013 r., nr [...], na podstawie której zezwolono inwestorowi na lokalizację zjazdu z drogi publicznej gminnej we W. - ul. Ż., co jest zgodne z ustaleniami decyzji lokalizacyjnej w zakresie obsługi komunikacyjnej planowanej inwestycji. W tej decyzji określono parametry i szczegółowe zlokalizowanie zajazdu, które nie naruszają prawa własności Spółdzielni. Do projektu budowlanego dołączono również uzgodnienie Zastępcy Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa Urzędu Miejskiego we W. z dnia 26 września 2012 r. w zakresie ochrony zieleni, gdzie wyspecjalizowany organ wyznaczył do usunięcia określone drzewa. Wobec tego podnoszona przez Spółdzielnię kwestia "nieodwracalnego zniszczenia zieleni" została właściwie rozpoznana. Ponadto wskazał, że nie miał podstaw aby zakwestionować rzetelność oświadczenia projektanta o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego). Odnosząc się do kwestii poprawności postępowania w zakresie nieuwzględnienia jako stron postępowania właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych przy ul. S. [...] Wojewoda wskazał, że rozstrzygnięcie legitymacji procesowej tych osób należało rozpatrzyć w związku z rozwiązaniami normatywnymi przyjętymi w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. 2001 r. Nr 4 poz. 27 ze zm.). Na tej podstawie przyjął, że w rozpatrywanej sprawie, interesy prawne właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych przy ul. S. [...] reprezentuje właśnie Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" we W., czemu dała zresztą dała wyraz składając odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia 23 kwietnia 2013 r. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że nie jest wykluczony udział w postępowaniu administracyjnym obok spółdzielni - jako zarządcy - także właścicieli poszczególnych lokali, którym służy prawo współwłasności w częściach wspólnych oraz mają oni udział w gruncie, jednakże pod warunkiem, że wykażą własny zindywidualizowany interes prawny, a więc ich udział jest zakreślony granicami tego właśnie interesu prawnego. Tymczasem, w związku z uzupełniającym postępowaniem wyjaśniającym, pomimo wezwania właścicieli lokali mieszkalnych, nie wskazano wystąpienia takich konkretnych, obiektywnych okoliczności wynikających z określonych przepisów prawa, które będą się wiązały z rzeczywistym ograniczeniem sposobu korzystania z ich wyodrębnionych lokali mieszkalnych. Wojewoda jednocześnie zaakcentował, że prawnie relewantne ograniczenia w sposobie korzystania z lokalu nie są tożsame z ewentualnymi uciążliwościami wygenerowanymi przez realizację spornej inwestycji (hałas, spaliny, itp.). Wskazał, że z dokonanych ustaleń wynika, że wskutek realizacji spornej inwestycji, lokale mieszkalne odwołujących się osób fizycznych nie zostaną objęte żadnymi kwalifikowanymi ograniczeniami w użytkowaniu. Wszystkie lokale mieszkalne w budynku przy ul. S. [...] nadal będą spełniać wszystkie normy techniczne, jakie przepisy prawne wyznaczają dla tego typu lokali. W ocenie organu odwoławczego, sam fakt realizacji kwestionowanego budynku mieszkalnego w bliskiej odległości budynku przy ul. S. [...] oraz spodziewane negatywne konsekwencje jak zwiększenie ruchu samochodów, czy też zmniejszenie miejsc do parkowania, samo przez się nie stanowią podstawy do aktualizacji interesu prawnego właścicieli lokali mieszkalnych. Wynika to chociażby ze śródmiejskiego charakteru okolicy, gdzie znajduje się budynek przy ul. S. [...]. Tym samym, za chybiony organ odwoławczy uznał zarzut Spółdzielni odnośnie naruszenia przepisów art. 10 oraz art. 61 § 4 k.p.a.
Na koniec uzasadnienia odnosząc się do zarzutów Spółdzielni, które w przekonaniu organu II instancji wykraczały poza zakres badania organów administracyjnych, wskazano, że inwestycja planowana do realizacji na niezabudowanej części działki gruntu nr [...] nie spowoduje jakiejkolwiek zmiany w sposobie obsługi komunikacyjnej istniejących tam budynków szkoły i przedszkola. Wynika to ze sposobu usytuowania budynków względem granic działki, w tym działki nr 49 (por. k. 8/17 - 8/19 akt organu pierwszej instancji). Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że niemożliwe jest zorganizowanie zgodnego z przepisami prawa dojazdu do tych budynków od strony ul. Ż. (por. także ad. 3-4 wyjaśnień autora projektu budowlanego w piśmie z dnia 3 lipca 2013 r.). Powołując się na wyjaśnienia autora projektu budowlanego organ odwoławczy wskazał, że wniosek o pozwolenie na budowę nie obejmuje linii kablowej zasilającej w energię elektryczną od złącza na terenie działki gruntu nr [...] do złącza kablowego zaplanowanego na granicy działek nr [...] oraz nr [...], skąd zgodnie z warunkami przyłączenia inwestor zostanie zasilony w energię elektryczną. Zgodnie z Prawem energetycznym realizacja warunków zasilania czyli budowa linii kablowej do tego miejsca będzie zapewniona przez dystrybutora energii elektrycznej.
Niegodząc się z podjętym rozstrzygnięciem pismem złożonym w dniu 23 października 2013 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" wniosła na opisaną powyżej decyzję Wojewody D. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Domagając się uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia 23 kwietnia 2013 r. skarżąca strona zarzuciła obu wskazanym organom naruszenie:
1) art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego w zakresie spełnienia w projekcie budowlanym wymagań określonych w decyzji o warunkach zabudowy, art. 35 ust. 1 pkt. 1), 2), 3), art. 35 ust. 3, art. 81 ust. l pkt 1) Prawa budowlanego - w zakresie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz kompletności projektu, posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń oraz art. 20 ust. 1 pkt. 1), 2) Prawa budowlanego w zakresie dokonania uzgodnień rozwiązań projektowych;
2) § 13 ust 1, § 57, § 60 ust. 1 i § 309 pkt 9 r.M.I. w zakresie odległości budynku od sąsiedniego budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, umożliwiającej naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, zagrożenia dla higieny i zdrowia mieszkańców sąsiedniego budynku w wyniku ograniczenia nasłonecznienia i oświetlenia naturalnego;
3) art. 15 ust. 1 i ust. 2 pkt 6, art. 20 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - w zakresie określenia parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu;
4) § 12 ust 1 r.M.I. w zakresie odległości budynku od granicy z sąsiednią działką budowlaną;
5) § 18 i § 19 r.M.I. w zakresie urządzenia miejsc postojowych dla samochodów oraz odległości granicy działki budowlanej;
6) art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego - w zakresie wykonania projektu zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie wymagań dotyczących: bezpieczeństwa pożarowego, użytkowania, ochrony środowiska, ochrony przed hałasem i drganiami, ochrony zdrowia, poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu interesów osób trzecich - współwłaścicieli nieruchomości przy ul. S. [...] we W., w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej - dla nieruchomości przy ul. S. [...] we W.;
7) § 309 pkt 2 w zakresie zagrożenia dla higieny i zdrowia użytkowników nieruchomości sąsiedniej z uwagi na obecność szkodliwych gazów w powietrzu;
8) § 323 ust. 1 i § 325 r.M.I. w zakresie poziomu hałasu i drgań, na które będą narażeni użytkownicy sąsiedniej nieruchomości w związku z usytuowaniem wjazdu do garażu podziemnego pod ich oknami.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu.
Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja (postanowienie) może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących okoliczności prawnych, przy jednoczesnym skorzystaniu i dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a., stwierdził naruszenie prawa obligujące do uwzględnienia skargi . Zaskarżona decyzja Wojewody wydana bowiem została z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia były przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.). W myśl art. 32. ust. 4 ustawy Prawo budowlane: "Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: 1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; 1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwolenia, o którym mowa w art. 23 i art. 23a ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, jeżeli jest ono wymagane; 2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane". Do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć: 1) cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 aktualnym na dzień opracowania projektu; nie dotyczy to uzgodnienia i opiniowania przeprowadzanego w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000; 2) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 3) decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 33. ust. 2 pkt 1-3 ustawy Prawo budowlane). Zgodnie z art. 34 ustawy Prawo budowlane "Projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, lub w pozwoleniu, o którym mowa w art. 23 i art. 23a ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, jeżeli jest ono wymagane" (ust. 1), zaś "Zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych" (ust. 2). W myśl art. 34 ust. 3 ustawy Prawo budowlane "Projekt budowlany powinien zawierać: 1) projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich; 2) projekt architektoniczno-budowlany, określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia, a w stosunku do obiektów budowlanych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - również opis dostępności dla osób niepełnosprawnych; 3) stosownie do potrzeb: a) oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz dróg lądowych, b) oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą publiczną zgodnie z przepisami o drogach publicznych; 4) w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych". Projekt budowlany podlega zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 34 ust. 4 ustawy Prawo budowlane).
Obowiązki organu architektoniczno-budowlanego rozpatrującego wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego normuje natomiast art. 35 ustawy Prawo budowlane. W myśl ust. 1 cyt. przepisu "Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 oraz dokumentów, o których ; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7". W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane), w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane).
Oceniając w takim stanie prawnym prawidłowość zbadania sprawy przez Wojewodę D. należy stwierdzić, że organ ten nie zauważył dość istotnych uchybień przedłożonego projektu budowlanego mimo, że jak sam stwierdził, dokonał oceny całości materiału dowodowego nie ograniczając się jedynie do treści odwołania.
Ze złożonego w dniu 20 lutego 2013 r. wniosku o pozwolenie na budowę wynika, że zamierzeniem inwestycyjnym objęto całą działkę oznaczoną geodezyjnie numerem [...], AM-13 Obręb G.. Podobnie w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane inwestor powołując się na § 6 pkt 5 ppkt 4 aktu notarialnego, wskazał całą działkę nr [...]. Również w utrzymanej w mocy przez Wojewodę Dolnośląskiego decyzji Prezydenta W. z dnia 23 kwietnia 2013 r. nr [...] wskazuje się, że budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego obejmuje, poza działkami nr [...][...][...][...], także działkę nr [...]. Powyższe ustalenia nie korespondują jednak z treścią zatwierdzonego projektu budowlanego. Przyjdzie bowiem zauważyć - po analizie przedłożonej do zatwierdzenia dokumentacji projektowej - że planowane zamierzenie budowalne dotyczy tylko części działki nr [...]. W szczególności z projektu zagospodarowania terenu - części rysunkowej wynika, że projektant wyłączył z opracowania część działki zajmowaną przez budynek oświatowy. Granice opracowania obejmują wyłącznie część działki znajdującą się u zbiegu ulic Ż. i G.. Jednocześnie wskazać trzeba, że w zakresie określenia granic działki budowlanej projektant nie jest do końca konsekwentny, ponieważ w części opisowej projektu zagospodarowania terenu - m.in. w bilansie powierzchni terenu (s. 16), podaje jako powierzchnię działki – 4538,81 m², która to powierzchnia odpowiada wielkości całej działki nr [...]. Również w bilansie powierzchni terenu zsumowano powierzchnie zabudowy istniejącej i projektowanej na tej działce.
Powyższe wątpliwości mają istotne konsekwencje z punktu widzenia zasadności postawionego orzekającym w sprawie organom zarzutu niedostatecznego wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, tj. naruszenia przepisów art. 7 i 77 k.p.a. Odnoszą się one do zasadniczego problemu w badanej sprawie jakim jest ustalenie, czy żądanie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dotyczy całości działki nr [...] – jak wynika to z wniosku, czy też jej części zaznaczonej na projekcie zagospodarowania terenu. Kwestia ta przekłada się nie tylko na zakres samego opracowania zatwierdzonego zaskarżoną decyzją - w kontekście złożonego wniosku, ale także na konkretne rozwiązania projektowe, w tym na związane z obsługą komunikacyjną, zarówno dla planowanej zabudowy ale także dla już istniejącej na działce nr [...]. Z tego też względu zatwierdzony projekt wymaga analizy pod kątem pojęcia "działki budowalnej".
W przedstawionym w sprawie stanowisku organ odwoławczy pominął bowiem całkowicie kwestie związane z przyjętym rozumieniem pojęcia "działka budowlana". Takie odniesienie się jest istotne jeśli się zauważy, że pomimo, iż w bilansie terenu powierzchni uwzględniono obszar całej działki nr [...] oraz istniejącą na niej zabudowę, to w zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji - na str. 9 uzasadnienia, kwestie związane z istnieniem takiej zabudowy, w tym zapewnienia dostępu do drogi publicznej, zostały potraktowane w kategoriach, tu cyt. "które wykraczają poza zakres badania organów administracji, które wyznacza art. 35 ustawy Prawo budowalne". Bez przedstawienia przyjętego w sprawie rozumienia pojęcia "działka budowlana", powyższe stwierdzenie wydaje się co najmniej przedwczesne. Wywołuje ono istotne rozbieżności, których przedstawiona w zaskarżonej decyzji argumentacja nie usuwa.
Wymaga zatem zauważenia, że rozporządzenie M.I. z 2002 r. nie zawiera definicji legalnej użytego w nim pojęcia "działka budowlana", podobnie zresztą jak ustawa Prawo budowlane. Pojęcie to zdefiniowane zostało zdefiniowane w najbliższej Prawu budowalnemu - z racji regulacji procesu inwestycyjnego - ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst. jedn. Dz.U. 2012 poz. 647 ze zm.). Wedle art. 2 pkt 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez działkę budowlaną należy rozumieć nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego. Na gruncie powyżej definicji w doktrynie zwraca się uwagę, że zasadniczą cechą pojęcia działki budowlanej dla stosowania przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a przez to i stosowania przepisów Prawa budowlanego, jest ustalenie, czy działka ta nadaje się do zagospodarowania, w tym do zabudowy, zgodnie z wymogami dotyczącymi danego sposobu zagospodarowania i zabudowy. Działką budowlaną w rozumieniu powołanych przepisów jest zatem taka nieruchomość lub jej wyodrębniona granicami ewidencyjnymi część, która nie jest jeszcze zabudowana, ale nadaje się do określonego sposobu zabudowy (por. Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Warszawa 2013, Komentarz do art. 4, Legalis/el 2013). Jak natomiast trafnie wywiedziono w orzecznictwie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1718/06 - nie publ.), z uwagi na przyjęty na gruncie aktów prawnych zakres znaczenia tego pojęcia, przyjąć można, że "działka budowlana" w rozumieniu § 12 ust. 1 pkt 1 r.M.I. to każda działka gruntu, na której możliwa jest realizacja obiektu budowlanego, zgodnie z wymogami wynikającymi z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego.
Z treści przytoczonej regulacji niezbicie wynika, że istotnym elementem pozwalającym przesądzić o tym, że nieruchomość gruntowa lub działka gruntu spełnia ustawowe kryteria do zakwalifikowania jej jako działka budowalna jest również dostęp do drogi publicznej. W rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dostęp do drogi publicznej to bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Z kolei w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że dostęp do drogi publicznej musi mieć zarówno faktyczny, jak i prawny charakter - ma wynikać wprost z przepisu prawa, czynności prawnej, orzeczenia sądu albo rozstrzygnięcia organu administracji (por. wyrok WSA z dnia 1 grudnia 2005 r., IV SA/Wa 1505/05, oraz z dnia 25 września 2008 r., II SA/GI 482/08). Rozważanie w tym miejscu kwestii związanych z zapewnieniem dostępu do drogi publicznej jest istotne ze względu na przepis § 14 ust. 1 - 3 r.M.I., zgodnie z którym do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 m. Dopuszcza się zastosowanie dojścia i dojazdu do działek budowlanych w postaci ciągu pieszo-jezdnego, pod warunkiem że ma on szerokość nie mniejszą niż 5 m, umożliwiającą ruch pieszy oraz ruch i postój pojazdów. Do budynku i urządzeń z nim związanych, wymagających dojazdów, funkcję tę mogą spełniać dojścia, pod warunkiem że ich szerokość nie będzie mniejsza niż 4,5 m.
Rozważając zatem kwestię zapewnienia dostępu do drogi publicznej w kontekście planowanej i istniejącej zabudowy na działce nr [...] przyjdzie zauważyć, że według powołanego wyżej przepisu obowiązek zapewnienia dojścia i dojazdu umożliwiającego dostęp do drogi publicznej obejmuje nie tylko działkę budowlaną ale także znajdujące się na niej budynki i urządzenia z nimi związane. Przepis ten stanowi urzeczywistnienie wyrażonej w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane zasady, wedle której obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.
W świetle powyższych regulacji, można sformułować stanowisko, zgodnie z którym obowiązkiem projektanta jest zaproponowanie nie tylko takich rozwiązań w zakresie obsługi komunikacyjnej, które będą spełniać wymogi wynikające z przepisów dla części terenu przygotowanego dla nowej zabudowy, ale również nie będą w tym zakresie kolidować z istniejącą zabudową na działce budowlanej. Przy czym wymaga podkreślenia, że fakt iż działka oraz znajdujące się na niej budynki należą do jednego właściciela nie zwalnia od obowiązku przestrzegania przepisów Prawa budowalnego, w tym wynikających z r.M.I. dla już istniejącej na tej działce zabudowy. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Wobec powyższego wymaga stwierdzenia, że z punktu jurydycznego, wskazana we wniosku o pozwolenie na budowę oraz w decyzji organu I instancji działka ewidencyjna nr [...], ma zapewniony bezpośredni dostęp do drogi publicznej wyłącznie od strony zachodniej, tj. ul. Ż. przez działki nr [...][...]. W świetle znajdujących się w aktach dowodów, za taki dostęp nie może być traktowany dostęp od strony północnej, tj. od ul. S. (dz. nr [...]), poprzez istniejący zjazd na dz. nr 46/3dr, przez teren dz. nr [...], który jest wykorzystywany jako istniejący i funkcjonujący dojazd do działki i istniejącego na działce [...] budynku oświatowego. O istnieniu dostępu do drogi publicznej nie może bowiem świadczyć faktycznie wykorzystywany sposób komunikacji. Należąca do Spółdzielni działka nr [...], pomimo faktycznego pełnienia takiej funkcji, nie jest ogólnodostępną drogą wewnętrzną, a inwestor, jak też użytkownik wieczysty działki nr [...] nie wykazał aby dysponował tytułem prawnym, uprawniającym do korzystania w tym celu z należącej do Spółdzielni działki drogowej.
W kontekście powyższych uwag, stanowisko organu II instancji co do tego, że realizowanie inwestycji nie spowoduje zmiany w sposobie obsługi komunikacyjnej, nie stanowi prawidłowego odniesienia się do postawionego przez Spółdzielnię zarzutu pozbawienia istniejącego na działce nr [...] budynku oświatowego dostępu do drogi publicznej. Przedwczesne jest zatem twierdzenie, że inwestycja planowana do realizacji na niezabudowanym fragmencie działki nr [...], z punktu widzenia formalno-prawnego nie spowoduje jakiejkolwiek zmian dla istniejącego na tej działce budynku oświatowego. Również ponownej weryfikacji wymaga zaakceptowane w sprawie stanowisko projektanta, który przyjął, że sposób usytuowania budynków na działce [...] względem granic działki, w tym działki nr [...] powoduje, że niemożliwe jest zorganizowanie zgodnego z przepisami prawa dojazdu do tych budynków od strony ul. Ż. (por. ad. 3-4 wyjaśnień autora projektu budowlanego w piśmie z dnia 3 lipca 2013 r.). Przyjdzie zauważyć, że skoro możliwe jest posadowienie na działce nr [...] nowego budynku, to tym bardziej powinno być możliwym zapewnienie dla już istniejącej zabudowy odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, który to dostęp nie będzie się odbywał kosztem nieruchomości sąsiednich. Z pewnością nie sprzeciwia się temu istniejący sposób zagospodarowania tej części działki, w tym występujące zadrzewienia. Inwestor planujący realizację nowej zabudowy na należącej do niego działce lub jej części nowej zabudowy nie może tego robić kosztem osób trzecich, w tym również oczekiwać, że w przypadku zrealizowania zamierzenia budowlanego, dostęp do drogi publicznej dla istniejących budynków, które takiego dostępu zostały pozbawione, będzie odbywał się kosztem innych nieruchomości. Uwzględniając zatem przedstawione rozumienie pojęcia "działka budowlana" i odnosząc powyższe do treści § 14 ust. 1 - 3 r.M.I. stwierdzić należy, że powinno się przyjmować takie rozwiązania projektowe, które uwzględniają zapewnienie prawidłowej obsługi komunikacyjnej dla już istniejących obiektów oraz dla obiektów planowanych. Taka sytuacja – w danych okolicznościach faktycznych – może wymuszać na inwestorze i właścicielu ograniczenia w zabudowie (dla niezabudowanej części terenu) przez zapewnienie w sposób zgodny z prawem (np. ramach własnej działki) dostępu do drogi publicznej istniejącym obiektom. Powyższej oceny nie zmienia fakt, że w niniejszej sprawie (ze względów wynikających, jak można przypuszczać z pewnych zaszłości historycznych) dotychczasowa obsługa komunikacyjna – bez jakiegokolwiek w tym zakresie umocowania prawnego - odbywała się przez działkę należącą do Spółdzielni. W końcu nie można nie zauważyć, że znajdująca się w aktach sprawy decyzja o warunkach zabudowy z dnia 6 lipca 2011 r. w zakresie wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, również zawiera zakaz podejmowania działań polegających na pozbawieniu kogokolwiek dostępu do drogi publicznej. Powyższe okoliczności nie zostały uwzględnione przez orzekające w sprawie organy.
Kolejne zastrzeżenia budzi argumentacja organu odwoławczego odnosząca się do zapewnienia odpowiedniego oświetlania i nasłonecznienia w pomieszczeniach znajdujących się w budynkach położonych w sąsiedztwie spornej inwestycji.
Odnośnie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, do jakich należą pomieszczenia w budynku przy ul. S. [...] - stosownie do § 57 ust. 1 r.M.I. pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy. Wskazany w cytowanym przepisie § 13 rozporządzenia określa wymogi dotyczące usytuowania budynku. Zgodnie z ust. 1 pkt 1 tego przepisu odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m; b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m. W myśl § 13 ust. 4 r.M.I., o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę w zabudowie śródmiejskiej.
Z wyliczeń zawartych w projekcie i dołączonej analizy przesłaniania wynika, że warunki z § 13 r.M.I. są spełnione, ponieważ najmniejsza odległość pomiędzy budynkiem przesłanianym a projektowanym budynkiem przesłaniającym wynosi 14,35 m, przy wysokość przesłaniania, o której mowa w § 13 ust. 2 rozporządzenia wynoszącej nie więcej niż 12,00 m. Organ odwoławczy wskazał przy tym, tu cyt. "powyższy wymóg byłby spełniony - z nawiązką - z uwagi na zakwalifikowanie terenu inwestycji do tzw. zabudowy śródmiejskiej (por. Analiza przesłaniania, rys. ŻEL-PB-A-09, Tom 2 Projektu budowlanego)".
Z kolei w kwestii zapewnienia nasłonecznienia budynków sąsiednich, zgodnie z § 60 ust. 1 r.M.I., pokoje mieszkalne powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 7.00-17.00. Stosownie do ust. 2 w mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 co najmniej do jednego pokoju, przy czym w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia (§ 60 ust. 2 r.M.I.).
Z treści przedłożonej analizy wynika, że normy określone w § 60 ust. 1 r.M.I. spełniają wszystkie lokale mieszkalne budynku przy ul. S. [...] z wyjątkiem lokalu nr 42/m.2. W tym ostatnim przypadku, według projektanta czas nasłonecznienia został zgodnie z § 60 ust. 2 r.M.I. zapewniony co najmniej przez 2 godzin.
Jak wynika z powyższych ustaleń dla dokonanej w sprawie analizy spełnienia przez planowaną zabudowę warunków przesłaniania i nasłonecznia kluczowego znaczenia nabiera pojęcie "zabudowy śródmiejskiej". Pojęcie, które zostało zdefiniowane w § 3 pkt 1 r.M.I. Zgodnie z tym przepisem, ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o zabudowie śródmiejskiej - należy przez to rozumieć zgrupowanie intensywnej zabudowy na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, który to obszar stanowi faktyczne lub przewidywane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego centrum miasta lub dzielnicy miasta. Ustalenie zatem, że dany budynek znajduje się w zabudowie śródmiejskiej wymaga albo odwołania się do tego co istnieje w dającej się ustalić rzeczywistości ("faktyczne centrum miasta lub dzielnicy miasta"), albo co zostało ujęte w konkretnym dokumencie planistycznym mającym rangę aktu prawa miejscowego – miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Oceny, czy mamy do czynienia z zabudową śródmiejska można zatem dokonać – nie jak wskazuje skarżąca Spółdzielnia – wyłącznie w oparciu o zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ w przypadku braku takiego planu powołany przepis pozwala na dokonanie owej oceny poprzez odwołania się do tego co istnieje w otoczeniu planowanej zabudowy. Również wbrew poglądom strony skarżącej przepisy r.M.I. nie odsyłają w tym zakresie do treści decyzji lokalizacyjnej. Ale nie można także, jak czyni to organ odwoławczy, dokonywać identyfikacji danego obszaru miasta jako posiadającego "zabudowę śródmiejską" poprzez odwołanie do zapisów studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta. Tak jak decyzja lokalizacyjna jest to bowiem dokument planistyczny nie wymieniony w cytowanym przepisie, nie mający rangi aktu prawa miejscowego.
W świetle powyższych uwag przyjdzie zauważyć, że przedstawiona w sprawie argumentacja organu II instancji odwołuje się do stanowiska projektanta, który w swojej opinii, jak wskazuje się w uzasadnieniu decyzji, oparł się zarówno o analizę istniejącej zabudowy jak również uwarunkowań wynikających z treści Studium, gdzie - tu cyt.: "wyceniana nieruchomość położona jest na terenie Śródmiejskiego Zespołu Dzielnicowego w ramach Centralnego Pasma Mieszkalnego i należy do Zespołu Urbanistycznego śródmiejskiego – Śródmieście Południowe (SR)". Na tej podstawie organ administracji przyjął za niewątpliwe w sprawie, że teren inwestycji znajduje się na obszarze, gdzie zgrupowania budynków mają charakter zabudowy intensywnej. Wskazuje się także, że obszar ten ma charakter faktycznego "funkcjonalnego śródmieścia", wynikający z roli jaką dla terenu wyznaczaj przepisy Studium.
Przedstawione stanowisko - nie tylko z powodu odwołania się do treści Studium - budzić musi uzasadnione wątpliwości. W ocenie Sądu, zaprezentowana argumentacja, nie wyjaśnia ponad wszelką wątpliwość, czy projektowana zabudowa znajduje się w terenie, na którym zgrupowania została intensywna zabudowa na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, który to obszar stanowi faktyczne lub przewidywane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego centrum miasta lub dzielnicy. Wymaga wobec tego zauważenia, że wprawdzie ciężar takiej analizy leży po stronie projektanta, niemniej to organ właściwy do wydania pozwolenia na budowę winien dokonać oceny jej prawidłowości. Nie ma przy tym żadnych przeszkód, aby jako dowód w tym zakresie uznać opinie architektoniczne (urbanistyczne), lub też inne opracowania. W przedstawionym w sprawie stanowisku zabrakło więc bezpośredniego odniesienia się do powołanej treści § 3 r.M.I.
W realiach rozpatrywanej sprawy, wobec braku funkcjonowania dla obszaru na którym leży sporna działka miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pozostaje odwołanie się do tego co istnieje w dającej się ustalić rzeczywistości. Przepis § 3 pkt 1 r.M.I. za zabudowę śródmiejską uznaje zatem alternatywnie albo zabudowę w centrum miasta albo w centrum dzielnicy miasta. Zarówno w orzecznictwie Sądu Najwyższego, jak i w doktrynie przyjmuje się zgodnie, że punktem wyjścia w procesie wykładni tekstu prawnego są językowe dyrektywy interpretacyjne (por. uchwała SN z dnia 20 czerwca 2000 r., I KZP 16/00, OSNKW 2000, z. 7–8, poz. 60; L. Morawski: Wykładnia w orzecznictwie sądów. Komentarz, Toruń 2002, s. 85; M. Zieliński: Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki, Warszawa 2002, s. 310; Z. Ziembiński: Teoria prawa, Warszawa–Poznań 1973, s. 107). Pierwszeństwo wykładni językowej nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Potrzeba sięgnięcia po inne rodzaje wykładni zachodzi wówczas, gdy norma wyinterpretowana metodą językową byłaby w jaskrawy sposób niedorzeczna, czy też niewątpliwie wskazywałaby na zbyt wąski lub zbyt szeroki zakres jej stosowania (por. uchwała SN z dnia 11 stycznia 1999 r., I KZP 15/98, OSNKW 1999, z. 1–2, poz. 1; M. Zieliński: Podstawowe zasady wykładni prawa w: P. Winczorek red.: Teoria i praktyka wykładni prawa, Warszawa 2005, s. 125; L. Morawski: Wykładnia..., s. 100). W kwestii rozumienia kluczowych dla sprawy pojęć "centrum miasta" oraz "centrum dzielnicy miasta" wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 13 lutego 2013 r. (sygn. akt II SA/Bd 908/12). Odsyłając zatem do lektury powyższego orzeczenia w zakresie wykładni pojęć "centrum" i "dzielnica" należy stwierdzić, że w zaskarżonej decyzji organ nie tylko błędnie zinterpretował § 3 pkt 1 r.M.I., nie odnosząc się do drugiej części tego przepisu, ale także nie zweryfikował poprawności stanowiska zaprezentowanego przez projektanta w złożonej do akt sprawy analizie. Nie przeprowadzono w tym zakresie żadnych dowodów pozwalających na ustalenie, czy rzeczywiście planowany budynek przy ul. Ż. [...] znajduje się w obszarze funkcjonalnego śródmieścia, stanowiącego, wobec braku podziału W. na dzielnice - centrum miasta czy dzielnicy w potocznym rozumieniu znaczenia tego pojęcia, a więc części miasta o określonym rodzaju zabudowy i charakterze zamieszkujących ją grup społecznych, w którym coś się koncentruje. Dalej, w zaskarżonej decyzji zabrakło rozważań dotyczących tego czy występująca na spornym obszarze zabudowa ma rzeczywiście charakter intensywny. Należy wobec tego zauważyć, że wbrew stanowisku przedstawionemu w analizie dotyczącej zakwalifikowania terenu inwestycji do obszaru zabudowy śródmiejskiej, zabudowa w rejonie ulic S., Ż., G., pomimo obiektów budowlanych zrealizowanych w ostatniej dekadzie, pozostaje przede wszystkim typową zabudową mieszkaniową z lat 60 i 70-tych. Jest to więc architektura charakteryzująca się zdecydowanie luźnym sposobem zagospodarowania terenu, z dużymi odstępami między blokami. Trudno zatem twierdzić, że powstała wówczas zabudowa posiada charakter zabudowy intensywnej, pierzejowej, nawet pomimo historycznych uwarunkowań wynikających m.in. z zachowania układu ulic nawiązujących do przedwojennej intensywnej zabudowy w tej części miasta.
Reasumując, orzekające w sprawie organy administracji w żaden sposób nie dokonały własnej analizy tego, czy obszar, na którym ma powstać inwestycja, znajduje się na obszarze funkcjonalnego śródmieścia. Fakt opracowania opinii urbanistycznej dotyczącej tej kwestii nie zwalniał organów od własnej oceny owej okoliczności. W sprawie poprzestano jedynie na konkluzji wynikającej z przedłożonej opinii, natomiast nie wyjaśniono przyczyn, dla których podzielono jej treść. Jednocześnie wymaga podkreślenia, że za taką weryfikację nie można uznać odwołania się do szczegółowych zapisów Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta W., który to dokument, co należy raz jeszcze podkreślić, nie jest dokumentem planistycznym mającym rangę aktu prawa miejscowego. Charakter zabudowy śródmiejskiej tej części miasta może wprost wynikać jedynie z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Brak zatem samodzielnych ustaleń, biorąc pod uwagę przytoczone znaczenie pojęć "dzielnica" i "centrum", czyni co najmniej przedwczesnym uznanie spełnienia przez planowaną zabudowę norm związanych z zapewnieniem odpowiedniego oświetlania i nasłonecznienia w pomieszczeniach znajdujących się w budynkach położonych w sąsiedztwie spornej inwestycji. Przy czym należy również zasygnalizować brak takiej analizy w stosunku do znajdującego się na działce nr [...] dla budynku oświatowego. Wojewoda zatem z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz zasad określonych w art. 107 § 3 k.p.a. przedwcześnie przyjął, że nieruchomość skarżącej spółdzielni i inwestorów znajduje się w zabudowie śródmiejskiej. W ponownym postępowaniu orzekające organy winny wydać rozstrzygnięcie stosując się do wyżej wskazanej przez Sąd wykładni przepisów, po dokonaniu ustaleń odnośnie położenia planowanej inwestycji w centrum miasta lub dzielnicy.
Niezależnie od powyższych uwag, nie można się zgodzić z organem odwoławczym wskazującym na nieistotność dołączenia do zatwierdzonego decyzją administracyjną projektu budowlanego dokumentów (rysunków) przewidujących pierwotną (nieaktualną) koncepcję budynku V kondygnacyjnego z zaznaczonym przebiegiem drogi przeciwpożarowej. Dołączone do projektu budowlanego uzgodnienia wraz z rysunkami (k. 86, 89, 95, 108, 111, 113, 116, 123, 128), dotyczą nie, jak twierdzi organ odwoławczy, tylko niektórych uzgodnień z dostawcami mediów ([...]), czy też zarządcą drogi (ZDiUM), ale większości wymaganych przepisami prawa uzgodnień. W takich okolicznościach należy przyjąć, że inwestor ubiegając się o udzielnie pozwolenia na budowę posłużył się nieaktualną koncepcją planowanej zabudowy (w zakresie ilości kondygnacji oraz lokalizacji dróg przeciwpożarowych), na podstawie której dokonał części uzgodnień projektu. W ocenie Sądu, taka dokumentacja nie mogła stanowić podstawy upoważaniającej do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodzić się należy w tym zakresie ze stroną skarżącą, która wskakuje, że powyższe rozbieżności nasuwają wątpliwości co do rodzaju inwestycji objętej udzielonym pozwoleniem na budowę. Podobnej natury wątpliwości nasuwają się również po lekturze części opisowej projektu zagospodarowania terenu - działki. Dla przykładu, na str. 20 w pkt 9.5 poświęconemu opisowi obsługi komunikacyjnej projektowanej zabudowy mieszkaniowej wskazuje się, tu cyt.: "dla zjazdu docelowego przewiduje się zapewnienie parametrów technicznych do prowadzenie ruchu lekkiego dla kategorii ruchu KR1, natomiast dla drogi ppoż. (pod. Sądu) parametrów technicznych do prowadzenia ruchu lekko-średniego dla kategorii ruchu KR2". Uchylenie się przez organy od analizy tej dokumentacji, w tym jej części stanowiącej projekt zagospodarowania działki dowodzi naruszenia w sprawie organy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Ze względów powyżej przedstawionych Sąd uznał, że organ odwoławczy orzekając w rozpoznawanej sprawie naruszył przepisy prawa procesowego, wcześniej w uzasadnieniu wskazane i uchybił ustawowym obowiązkom, obarczając przez to podjętą decyzję wadliwością, uprawniającą do uwzględnienia skargi. Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy powinien uwzględnić uwagi Sądu przedstawione w uzasadnieniu oraz aktualny na dzień orzekania w sprawie stan faktyczny i prawny.
Skład orzekający nie podzielił stanowiska autorów skargi w zakresie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Prawa budowlanego w zakresie urządzenia miejsc postojowych dla samochodów, zapewnienia spełnienia wymagań dotyczących bezpieczeństwa pożarowego, ochrony środowiska, ochrony przed hałasem i drganiami, ochrony zdrowia. Za słusznością stanowiska organu odwoławczego przemawiają w tym zakresie szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumenty, poparte analizą stosownych przepisów prawa i weryfikacją projektu budowalnego.
W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu o uwzględnieniu skargi przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło