II SA/Wr 854/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus, Sędzia WSA Olga Białek, Władysław Kulon (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lipca 2017 r. sprawy ze skargi A.B. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym pionu kanalizacyjnego i pionów wodnych oddala skargę w całości. Przystępując do orzekania Sąd przyjął następujący stan faktyczny i prawny sprawy wynikający z przedłożonych łącznie ze skargą akt administracyjnych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (dalej – PINB) w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...] nakazującą S.Ch. oraz A.B. usunięcie w wyznaczonym terminie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] we W. poprzez wykonanie określonych czynności. Jak potwierdzają znajdujące się w aktach administracyjnych zwrotne potwierdzenia odbioru przedmiotowa decyzja została doręczona A.B. w dniu 5 maja 2016 r.. Odwołaniem z dnia 19 maja 2016 r. A.B. oprotestował decyzję pierwszoinstancyjną i wniósł o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W motywach odwołania zakwestionowano prawidłowość oznaczenia adresatów wynikającego z decyzji obowiązki. Zdaniem autora odwołania nakaz dotyczy nieprawidłowości w lokalu nr 1 zatem obowiązek winien wykonać jego właściciel S. Ch.. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego (dalej - DWINB) w dniu [...] r. wydał postanowienie nr [...], którym podając w podstawie prawnej art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity ustawy Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. – dalej – k.p.a.) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na uzasadnienie zajętego stanowiska organ II instancji wyjaśnił, że decyzja została doręczona A.B. w dniu 5 maja 2016 r., zaś zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. strona może wnieść odwołanie w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W myśl art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (tj. Dz.U z 2012 poz. 1529). Status operatora wyznaczonego obecnie posiada Poczta Polska S.A., na podstawie art. 178 ust. 1 tejże ustawy. Z załączonej do odwołania koperty wynika, że odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej operatora pocztowego – In Post, co nie jest równoznaczne z wniesieniem go do organu odwoławczego. Taki walor posiada jedynie oddanie pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A., będącej operatorem wyznaczonym. Ze złożenia odwołania w placówce innego operatora pocztowego organ II instancji wyprowadził, że datą wniesienia odwołania jest data jego doręczenia właściwemu organowi, co miało miejsce w dniu 9 czerwca 2016 r., a zatem po upływie ustawowego terminu. Nie godząc się z wydanym postanowieniem A.B. wywiódł na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której wniósł o zmianę bądź uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz przywrócenie terminu do złożenia skargi i zasądzenie kosztów postępowania. W treści skargi jej autor wskazał na działanie w nieświadomym błędzie co do okoliczności wyboru niewłaściwego operatora pocztowego jako wyznaczonego, podczas wnoszenia odwołania od decyzji oraz niepouczenie go przez organ wydający decyzje o prawidłowym sposobie złożenia skargi. W szczegółowych motywach pisma procesowego podniesiono, że skarżący nie został pouczony o sposobie prawidłowego i skutecznego złożenia odwołania, a dodatkowo nie jest on prawnikiem i nie posiada wiedzy w zakresie prawidłowej ekspedycji pism procesowych. Błędne przekonanie co do skorzystania z pośrednictwa pocztowego In Post Sp. z o.o. w dniu 18 maja 2016 r., wynikało z tego, iż w tym czasie skarżący otrzymywał z sądów powszechnych wszelką korespondencję tylko za pośrednictwem tego operatora. Podobnie PINB w tamtym czasie doręczał mu korespondencję za pośrednictwem operatora pocztowego In Post Sp. o.o. Autor skargi zaznaczył, ze w jego przekonaniu, nie można pozostawiać dostępu do wymiaru sprawiedliwości uznaniowej decyzji sądów, które mogą uznać niewiedzę skarżącego w tym zakresie choćby za niedbalstwo, zgodnie z zasadą dura lex sed lex i ignorantia ris nocet. Składając odwołanie działał on bez profesjonalnego pełnomocnika nie i nie zostało w przewidzianym prawem trybie udzielone mu pouczenie bądź wskazówki obejmujące informację o podmiocie pełniącym aktualnie obowiązki operatora znaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe. Według niego oddanie przez skarżącego pisma procesowego w sprawie administracyjnej w polskiej placówce operatora innego niż wyznaczony przed upływem terminu do wniesienia pisma, skutkować powinno jego zachowaniem nawet, jeżeli przesyłka ta dotrze do adresata po upływie terminu. W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że powody wydanego rozstrzygnięcia zostały przedstawiony w zaskarżonym postanowieniu i nie znalazł od podstaw do zmiany stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej ,,p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Przed odniesieniem się do merytorycznych aspektów sprawy należy zauważyć, iż pośród wniosków skargi skarżący zamieścił także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zdaniem Sądu przedmiotowy wniosek okazał się bezprzedmiotowy. Z akt administracyjnych wynika, że oprotestowane skargą postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 13 października 2016 r. czego dowodem jest zwrotne potwierdzenie odbioru. Skarga kierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu za pośrednictwem DWINB została złożona w urzędzie pocztowym w dniu 12 listopada 2016 r.. Zgodnie z art. 53 § 1 wspomnianej wyżej ustawy p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Z powyższego jednoznacznie wynika, że składając korespondencję zawierającą skargę w urzędzie pocztowym w dniu 12 listopada 2016 r., czego dowodem jest pieczęć z tą właśnie datą zamieszczona na kopercie, skarżący dochował trzydziestodniowego terminu na dochowanie czynności procesowej. Zatem nie należy rozpoznawać wniosku o przywrócenie terminu, który faktycznie nie upłynął. W badanej sprawie przedmiotem kontroli sądowej - według przedstawionych wyżej kryteriów - jest postanowienie DWINB z dnia [...] r., nr [...], którym na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdzono uchybienie do wniesienia odwołania. Powołany jako podstawa rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego przepis nakłada na organy administracji obowiązek przeprowadzenia kontroli danego środka odwoławczego pod względem formalnym. Zadaniem organu odwoławczego po otrzymaniu odwołania jest sprawdzenie, czy wniesiony środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w przepisanym terminie. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż przysługujący stronie środek zaskarżenia został wniesiony z uchybieniem terminu, powoduje bezskuteczność odwołania czego następstwem jest ostateczność decyzji wykluczająca merytoryczną kognicję organu odwoławczego. Wskazać również należy, że kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione po jego upływie. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Zaznaczyć też trzeba, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, co do tego czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 129 § 2 k.p.a.. W objętym skargą rozstrzygnięciu organ powinności ciążącej na nim dochował. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie DWINB zasadnie stwierdził, że odwołanie A.B. wniesione zostało z uchybieniem terminu. Powyższe twierdzenie organ odwoławczy oparł na znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniu odbioru, z którego wynika, że decyzja PINB dla miasta W. została mu doręczona w dniu 5 maja 2016 r., zaś przesyłka zawierająca odwołanie została złożona u operatora In Post w dniu 19 maja 2014 r., zaś do PINB dla miasta W. wpłynęła w dniu 9 czerwca 2016 r., co wynika z pieczęci zawierającej taką datę. Organ II instancji zasadnie wyjaśnił, że przedmiotowa korespondencja nie została złożona u operatora wyznaczonego na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe lecz u innego operatora, zatem nie można uznać terminu za zachowany na zasadzie art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Operator, u którego skarżący złożył korespondencję, nie był bowiem operatorem wyznaczonym w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe. Nie znajdują zatem uznania Sądu twierdzenia skargi związane z brakiem pouczenia o aktualnym operatorze wyznaczonym, brakiem prawniczego wyksztalcenia skarżącego, czy nawet kierowaniem do niego w ostatnim czasie większości korespondencji za pośrednictwem operatora, u którego korespondencję z odwołaniem złożył. DWINB prawidłowo, stosownie do treści art. 134 k.p.a., zobligowany był do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. jest terminem prekluzyjnym, a zatem jego uchybienie powoduje, że wniesienie odwołania po jego upływie jest bezskuteczne. Przy czym, co należy podkreślić, upływ terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy ma obowiązek uwzględnić z urzędu. Oznacza to, że postanowienie wydane w trybie art. 134 k.p.a. zamyka postępowanie odwoławcze, a organ nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania Jednocześnie konsekwencją wniesienia odwołania po upływie 14 - dniowego terminu, zgodnie z art. 134 k.p.a., jest obowiązek stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby bowiem rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i oznaczałoby niedopuszczalną weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, korzystającej z cech trwałości, o jakiej mowa w art. 16 § 1 k.p.a. Złożenie korespondencji u operatora pocztowego, który nie jest operatorem wyznaczonym, w przypadku wpływu odwołania do organu po upływie 14 dni na skuteczne dokonanie tej czynności, nie daje podstaw do merytorycznego rozpoznania środka zaskarżenia lecz kończy się na etapie odwoławczym wydaniem rozstrzygnięcia o charakterze procesowym. Względem prawidłowości takiego trybu działania przez organ odwoławczy jednoznacznie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Łodzi w wyroku z dnia 4 grudnia 2015 r. (sygn. akt II SA/Łd 624/15), wyrażając pogląd w pełni akceptowany przez skład orzekający Sadu, że ,,Oddanie przed upływem przewidzianego prawem terminu pisma procesowego w sprawie sądowoadministracyjnej, w polskiej placówce pocztowej innego operatora niż operator wyznaczony w rozumieniu art. 83 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 178 ust. 1 ustawy z 2012 r. - Prawo pocztowe, nie skutkuje zachowaniem terminu w sytuacji gdy pismo dostarczono sądowi po jego upływie. To samo odnosi się do oceny zachowania terminu do wniesienia odwołania w postępowaniu administracyjnym" – por. LEX nr 1945242. Względem konieczności stwierdzenia uchybienia terminu z powodu złożenia odwołania po jego upływie, zastosowanie znajduje pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 lipca 2016 r., (sygn. akt III SA/Wa 3055/15), gdzie podano, że ,,Uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi przewidzianego w art. 134 k.p.a. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego" por. - LEX nr 2148759. Na koniec, wobec argumentacji skargi zauważyć też trzeba, że organ nie ma obowiązku informowania stron postępowania o aktualnym operatorze wyznaczonym, a brak wykształcenia prawniczego też nie jest podstawą do negowania prawidłowości postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W wyroku z dnia 11 stycznia 2016 r. (sygn. akt V SA/Wa 422/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie słusznie zauważył, że ,,Wobec treści art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., ustalenie, który z operatorów pocztowych posiada status operatora wyznaczonego, mieści się w granicach należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw i nie wymaga posiadania specjalistycznej wiedzy z zakresu ustawy z 2012 r. Prawo pocztowe", patrz - LEX nr 2055270. Analiza materiału dowodowego sprawy doprowadziła Sąd do wniosku, że organ nadzoru budowlanego II instancji w sposób prawidłowy ocenił niedochowanie ustawowego terminu do wniesienia odwołania i zasadnie orzekł w sprawie wydając zaskarżone postanowienie. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.