II SA/Wr 867/03

WyrokWSA we Wrocławiu2005-07-12

Skład orzekający: Sędzia NSA (del) Jerzy Krupiński (spr), Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która została wydana bez podstawy prawnej i w związku z tym jest dotknięta wadą nieważności, sama w sobie stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie jej nieważności?
Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która jest dotknięta wadą nieważności z powodu wydania jej bez podstawy prawnej, sama w sobie stanowi rażące naruszenie prawa. Takie rozstrzygnięcie jest sprzeczne z wiążącym poglądem prawnym wyrażonym przez sąd w poprzednim orzeczeniu w tej samej sprawie, co uzasadnia stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego. Wcześniejsze decyzje przyznające dodatek zostały uchylone w wyniku wznowienia postępowania z powodu zatajenia przez skarżącą dochodów wnuka. Skarżąca kwestionowała obowiązek zwrotu, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną.
Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. Określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącej kwotę 10 złotych tytułem kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA (del) Jerzy Krupiński (spr) Sędziowie: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant : asystent Krzysztof Caliński Po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] r., nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącej S. M. kwotę 10 złotych (słownie dziesięć) tytułem kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Decyzją z dnia [...]r., nr [...]Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., przyznał S. M. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...]zł. Decyzja wydana została na podstawie art. 43 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 120, poz. 787- tekst jednolity). Po wznowieniu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa, z urzędu postępowania w sprawie zakończonej powyższą decyzją, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., decyzją z dnia [...]r, nr [...], działając na podstawie przepisu art. 151 § 1 pkt 2 kpa uchylił wskazaną decyzję i jednocześnie, na podstawie art. 39 ust. 1 i art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 1998 r., nr 120, poz. 787) odmówił stronie przyznania dodatku mieszkaniowego za okres objęty decyzją uchyloną oraz na podstawie art. 43 ust. 4 tejże ustawy orzekła o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości tj. kwoty [...]zł. W uzasadnieniu organ wskazał, iż strona nie ujęła w deklaracji o dochodach, będącej podstawą ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego, wynagrodzenia za pracę uzyskiwanego przez wnuka strony- M. B. w kwocie [...] zł miesięcznie. Skutkiem tego było przyznanie dodatku mieszkaniowego, podczas gdy rzeczywisty dochód rodziny nie dawał podstaw do przyznania takiego dodatku. W odwołaniu S. M., wskazując na trudną sytuację materialną, zdrowotna i rodzinną, wniosła o całkowite umorzenie kwoty orzeczonej do zwrotu. Wskazał również, że wnuk M. B. chwilowo z nią nie zamieszkuje, a jedynie jest u niej zameldowany. Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 39 ust. 1, art. 41 ust. 1 i 2 i art. 43 ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 19994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 1998 r., nr 120, poz. 787 ze zm.) utrzymało mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż niewątpliwym jest, że dodatek mieszkaniowy przyznany został S. M. wskutek nieprawdziwych danych o dochodach gospodarstwa domowego z okresu listopada i grudnia [...] r. oraz stycznia [...] r., przez zatajenie dochodów wnuka strony-M. B.. Łączne dochody 3-osobowego gospodarstwa domowego w tym okresie, z uwzględnieniem wynagrodzenia za pracę M. B., były wyższe od wskazanych w deklaracji o około [...]zł i wynosiły około [...] zł miesięcznie. Organ odwoławczy wskazał, iż w myśl przepisu art. 41 ust. 1 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, 3-osobowe gospodarstwo domowe powinno przeznaczać 12 % dochodu na wydatki mieszkaniowe. Ponieważ taki odsetek od kwoty [...] zł stanowi kwotę wyższą niż kwota wydatków mieszkaniowych z normatywnie ustalonymi kosztami ogrzewania i wody, organ uznał, iż odwołującej dodatek mieszkaniowy nie przysługuje. Skoro jednak został przyznany wskutek nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji o dochodach i we wniosku o przyznanie dodatków, strona obowiązana jest do zwrotu otrzymanego dodatku w podwójnej wysokości, tj. w kwocie [...]zł. Organ wyjaśnił również, że ustawowo przyjęto, iż poziom ubóstwa rodziny dwuosobowej i większej, jako warunek przysługiwania uprawnienia do dodatku mieszkaniowego, mierzy się kwotą najniższej emerytury (brutto), przypadającą na osobę. Wskazał także, iż nie jest kompetentny w sprawie umorzenia długu ciążącego na odwołującej. Ponieważ jest to należność cywilnoprawna Gminy W., starania o zwolnienie z tego długu lub o umożliwienie spłaty w ratach winny być kierowane do Zarządu Miejskiego W.. Na skutek skargi wniesionej przez S. M., Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 9 października 2002 r, sygn. akt II SA/Wr 446/2000 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, z dnia [...] r. oraz poprzedzającą decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 145 § 1 kpa przedmiot wznowienia postępowania ograniczony został tylko do sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Organy orzekające w sprawie będącej przedmiotem skargi połączyły natomiast rozpoznanie nie tylko sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego, ale także rozpoznały i rozstrzygnęły sprawę nie rozstrzygniętą decyzją ostateczną tj. sprawę zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego (art. 43 ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych). Sąd stwierdził, iż niewątpliwym jest, że sprawa ta jest odrębną sprawą, rozpoznawaną i rozstrzyganą w trybie postępowania zwykłego, w którym organ obowiązany jest wskazać wystąpienie przesłanek z art. 43 ust. 4 powołanej ustawy. Wskazał również, iż w myśl przepisu art. 151 § 1 pkt 2 kpa organ administracji w decyzji kończącej wznowienie postępowania obejmuje dwa rozstrzygnięcia: uchylenie decyzji dotychczasowej oraz nowe rozstrzygnięcie o istocie sprawy. Przywołując przepis art. 43 ust. 4 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych Sąd stwierdził, iż zgodnie z orzecznictwem NSA, ani ten przepis ani też przepis art. 151 § 1 pkt 2 kpa, nie dają podstawy do rozszerzenia kompetencji organu administracji, podejmującego decyzję administracyjną w trybie art. 151 § 1 kpa, o dodatkowe rozstrzygnięcie, zobowiązujące do zwrotu nienależnie pobranych kwot dodatku mieszkaniowego. Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa uchylił decyzję nr [...]z dnia [...]r. i jednocześnie na podstawie art. 7 ust. 1 i 5 w związku z art. 6 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r., nr 71, poz. 734) odmówił przyznania S. M. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 19 ustawy o dodatkach mieszkaniowych z dnia 21 czerwca 2002 r. (Dz. U. nr 71, poz. 734), wniosek strony został rozpatrzony na podstawie obowiązujących przepisów w dniu wydania decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Organ stwierdził, iż po doliczeniu dochodów wnuka S.M., które nie zostały przez stronę ujawnione we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, łączne dochody 3-osobowego gospodarstwa domowego strony, wynosiły co najmniej [...] zł. Ponieważ wydatki mieszkaniowe, tj. cześć opłat odpowiednio do normatywnej powierzchni użytkowej (45 m2 dla 3 osób) z uwzględnieniem braku CO i CW wynoszą 142,54 zł i zgodnie z art. 6 ust. 1i ust. 8 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie przekraczają 12 % dochodów na wydatki mieszkaniowe- które w niniejszej sprawie wynoszą [...] zł, dodatek mieszkaniowy nie został stronie przyznany. Organ uznał również, że strona nie spełnia także warunku dotyczącego powierzchni użytkowej lokalu. Wskazał, iż normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać w przypadku 3-osobowego gospodarstwa domowego 45 m2, natomiast powierzchnia użytkowa lokalu [...]m2. Powierzchnia użytkowa przedmiotowego lokalu wynosi [...]m2, natomiast procentowy udział pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej wynosi 81,50 %, co w myśl art. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dyskwalifikuje stronę do otrzymania dodatku mieszkaniowego. Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. określił kwotę do zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w wysokości [...]zł miesięcznie, w podwójnej wysokości (za 6 miesięcy), tj. w kwocie [...]zł. Jako podstawę prawną decyzji powołano przepis art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734). W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w wyniku wznowienia postępowania w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego S. M., ustalono, że strona nie wykazała dochodów wnuka M. B.. W związku z tym, po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny decyzji z dnia [...]r. organ I instancji ponownie rozpatrzył sprawę na podstawie obowiązujących przepisów, w myśl art. 19 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Ponieważ w toku postępowania wyjaśniającego stwierdzono, iż strona nie spełnia kryterium dochodowego oraz metrażowego do przyznania dodatku mieszkaniowego, decyzją z dnia [...]r. uchylono decyzję przyznająca dodatek i jednocześnie odmówiono przyznania dodatku. Organ wskazał, iż przed wydaniem decyzji określającej wysokość kwoty do zwrotu, strona została zapoznana z materiałem dowodowym w sprawie. W odwołaniu od powyższej decyzji S. M. wniosła o umorzenie spłaty nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego, z uwagi na niemożność spłacenia należności. Wskazał również, iż wystąpiła z wnioskiem o umorzenie należności do Wiceprezydenta Miasta W. oraz Zarządu Miasta i w chwili obecnej oczekuje na odpowiedź. Po uzyskaniu odpowiedzi od Wiceprezydenta zobowiązała się natomiast dostarczyć ją do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej oraz do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Decyzją z dnia [...]r., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przepisy art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7 ust 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 ze zm.). W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując przepis art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wskazał, iż w związku z wcześniejszą decyzją organu I instancji z dnia [...]r. strona zobowiązana była do zwrotu pobranego dodatku mieszkaniowego, a organ I instancji do określenia kwoty podlegającej zwrotowi. Obowiązek zwrotu przedmiotowego dodatku wynika więc z decyzji z dnia [...]r. Zaskarżona decyzja z dnia [...]r. jest natomiast jedynie konsekwencją wcześniejszego rozstrzygnięcia z dnia [...]r. uchylającego decyzję z dnia [...]r. (przyznającą dodatek mieszkaniowy od [...] r. na okres sześciu miesięcy) i odmawiającego przyznania dodatku na ten okres. Jej istotą jest jedynie określenie kwoty pobranego dodatku podlegającej zwrotowi jako świadczenia nienależnie pobranego. Na określenie tej wysokości nie ma natomiast wpływu sytuacja finansowa strony podnoszona w odwołaniu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu, S. M. wniosła o umorzenie należności z tytułu zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego, powołując się na swój wiek, zły stan zdrowia oraz trudną sytuację finansową. Wyjaśniła, iż w deklaracji nie podała dochodów wnuka M. B., ponieważ w okresie kiedy starała się o dodatek mieszkaniowy przebywał on w szkole policyjnej i skarżąca nie wiedziała że ucząc się otrzymuje jakieś wynagrodzenie. Ponadto wnuk był tylko u niej zameldowany. Nie mieszkał w mieszkaniu i nie pomagał finansowo skarżącej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i jej uzasadnieniu, wniosło o oddalenie skargi. Odnosząc się do argumentów zawartych w skardze organ wskazał, iż przedmiotem rozpatrzenia przez Kolegium było odwołanie od decyzji z dnia [...]r., określającej kwotę nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego, podlegającą zwrotowi. Dlatego też Kolegium nie było władne w tym postępowaniu do rozpatrywania podnoszonych przez Skarżącą okoliczności co do wcześniejszych rozstrzygnięć dotyczących dodatku mieszkaniowego, wydanych w ramach postępowania wznowieniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie, odnotować należy, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., to w oparciu o art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta jak również decyzja organu I instancji utrzymana nią w mocy, nie odpowiadają wymogom prawa. Zaznaczyć przy tym należy, iż w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd bierze zatem z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego. Odnotować należy, iż w chwili wznowienia postępowania w sprawie przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego, skutkiem którego było wydanie zaskarżonej decyzji, obowiązywała ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 1998 r., nr 120, poz. 787). Jako podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy, organy administracji przyjęły jednak przepis art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz.734). W myśl bowiem przepisu art. 19 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, do spraw wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się jej przepisy. Ponieważ redakcja przepisu art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, pozostała identyczna z przepisem art. 43 ust. 4 uchylonej ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, wskazać należy, iż orzecznictwo sądów dotyczące przepisu art. 43 ust. 4 ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych pozostaje aktualne. Jak stanowi przepisy art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, "jeżeli w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku o którym mowa w ust. 1, osoba otrzymująca dodatek mieszkaniowy jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości. Należności te wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Wypłatę dodatku mieszkaniowego w skorygowanej wysokości wstrzymuje się do czasu wyegzekwowania należności. Mając na uwadze powyższy przepis, zdaniem składu orzekającego, niewątpliwe jest to, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Niniejszą decyzją organ odwoławczy utrzymał bowiem w mocy decyzję organu I instancji dotkniętą wadą nieważności. Wadliwość decyzji organu I instancji, powodująca jej nieważność, polegała natomiast na wydaniu decyzji bez podstawy prawnej. Odnosząc się do regulacji przepisu art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, uznać bowiem należy, iż przepis ten nie stanowi podstawy do wydania decyzji zobowiązującej stronę do zwrotu nienależnie wypłaconego dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości. Zobowiązanie takie wynika wprost z mocy powyższego przepisu. Kompetencje organów administracji obejmują jedynie uchylenie, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego, w przypadku stwierdzenia że dodatek przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku. W żadnym zaś przypadku przepis art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie daje podstawy do rozszerzenia kompetencji organów administracji o rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych kwot dodatku mieszkaniowego. Należności te podlegają ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Podstawą do wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest z kolei zapis art. 7 ust. 9 zd.2, w myśl którego należność obejmująca podwójną wysokość nienależnie wypłaconego dodatku mieszkaniowego, wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi, podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji (por. wyrok NSA z 13.02.2002 r., Sygn. akt II SA/Gd 1083/00, OSP 2003r., nr 6, poz.72; wyrok NSA z 10.04.2002 r., Sygn. akt II SA/Gd 1373/00, LEX nr 76111). Skoro zatem obowiązek zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości powstał z mocy samego prawa, a do jego wykonania trzeba zastosować przepisy o postępowaniu w administracji, jak również żaden z przepisów prawa nie wymaga określenia lub ustalenia tego obowiązku w drodze decyzji oraz nie umocowuje organów administracji do działania polegającego na wydaniu decyzji ustalającej obowiązek oraz wysokość dodatku mieszkaniowego do zwrotu. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny (patrz. J. Borkowski, [w:], "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", B. Adamiak i J. Borkowski, Warszawa 2005 r., s. 732-734) wyrażonym również w orzecznictwie NSA (por. wyrok NSA z 23.02.1981 r., Sygn. akt SA 109/81, GAP 1987, Nr 8, s.45; wyrok NSA z 27.04.1983 r., Sygn. akt II SA 261/83, OSPiKA 1984, nr 5, poz. 108; wyrok NSA z 21.08.2001 r., Sygn. akt II SA 1726/00, LEX nr 51233; wyrok NSA z 04.07.2001, Sygn. akt I SA 275/00, LEX nr 54178) uznać należało, iż decyzja organu I instancji, utrzymana w mocy decyzją zaskarżoną w niniejszej sprawie, jako wydana bez podstawy prawnej, w myśl przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa dotknięta jest wadą nieważności. W świetle powyższego, skoro zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję dotkniętą wadą powodująca jej nieważność, bezsprzecznie uznać należy, iż zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa. To z kolei skutkuje koniecznością stwierdzenia przez Sąd o jej nieważności. W niniejszej sprawie zwrócić również należy uwagę, iż organy administracji nie zastosowały się do wytycznych Sądu zawartych, w wydanym w niniejszej sprawie, przez Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu, wyroku z dnia 9 października 2002 r., Sygn. akt II SA/ Wr 446/2000. W uzasadnieniu niniejszego orzeczenia Sąd jednoznacznie wskazał, powołując się na orzecznictwo NSA, iż zarówno przepis art. 151 § 1 pkt 2 kpa, jak i przepis art. 43 ust. 4 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych nie dają podstawy do rozszerzenia kompetencji organu administracji, podejmującego decyzję administracyjną w trybie art. 151 § 1 kpa, o dodatkowe rozstrzygnięcie, zobowiązujące do zwrotu nienależnie pobranych kwot dodatku mieszkaniowego. Ponieważ pogląd i ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ którego działanie jest przedmiotem zaskarżenia, uznać należy iż sprzeczność zaskarżonej decyzji z poglądem prawnym wyrażonym przez Sąd w wyroku z dnia 9 października 2002 r. również stanowi rażące naruszenie prawa i wyczerpuje przesłanki stwierdzenia nieważności określonej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Wobec powyższego należało, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji oparto o art. 152 Prawa o postępowaniu (...). Koszty postępowania zasądzono na podstawie art. 200 przywołanej ustawy proceduralnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło