II SA/Wr 906/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia WSA Marta Pawłowska Asesor WSA Dominik Dymitruk (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 marca 2026 r. sprawy ze skargi Fundacji [...]z siedzibą we W. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 października 2025 r. nr 1071/2025 w przedmiocie wstrzymania budowy jednokondygnacyjnej altany ogrodowej I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB, organ odwoławczy), zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 października 2025 r. (nr 1071/2025), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Wrocławia (dalej: PINB, organ pierwszej instancji) z dnia 18 października 2024 r. (nr 2181/2024) wstrzymujące budowę jednokondygnacyjnej altany ogrodowej posadowionej na płycie fundamentowej w zachodniej części nieruchomości przy ul. [...] we W. (dz. nr [...], AR [...], obręb G.) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zaskarżone postanowienia zapadło w następujących okolicznościach. W związku z powziętą informacją w przedmiocie prowadzonych robót budowlanych na nieruchomości przy ul. [...] we W., organ pierwszej instancji zainicjował postępowanie wyjaśniające, w ramach którego przeprowadził w dniu 27 sierpnia 2024 r. kontrolę na nieruchomości. W jej toku stwierdzono wykonanie płyty fundamentowej o pow. 76,32 m2 (6,66 m x 11,46 m), na której posadowiono konstrukcję stalową wykonaną z dwuteowników stalowych o wys. 3.45 m, zakotwiczoną za pomocą śrub do fundamentu. Wskazano także, że całość tworzy jedną konstrukcję, zaś roboty nie zostały zakończone i nie rozpoczęto obudowy ściennej ani dachowej. Fundacja [...] z siedzibą we W. (dalej: skarżąca, inwestor) wskazywała, że zamierzeniem budowlanym objęto wzniesienie dwóch altan o pow. do 35 m2 każda, na działce o pow. [...] m2. Taki kształt zamierzenia - dwie altany o lekkiej konstrukcji ażurowej, na działce, której pow. nie przekracza 1000 m2 - inwestor zgłosił także w Wydziale Architektury i Zabytków Urzędu Miejskiego W. Postanowieniem z dnia 18 października 2024 r. (nr 2181/2024) PINB wstrzymał budowę jednokondygnacyjnej altany ogrodowej posadowionej na płycie fundamentowej w zachodniej części nieruchomości przy ul. [...] we W. (dz. nr [...], AR [...], obręb G.) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jednocześnie poinformował inwestora o możliwości złożenia wniosku legalizacyjnego i konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w wysokości 125 000 zł. Zdaniem organu pierwszej instancji, dotychczas zrealizowane prace należało uzna za wykonane niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem, ponieważ budowa jednokondygnacyjnej altany ogrodowej o powierzchni przekraczającej 35 m2 wymagała pozwolenia na budowę. PINB uznał, że inwestycja stanowi budowę altany, jednak w postaci jednej, a nie dwóch obiektów, posadowionej żelbetonowej płycie fundamentowej. Przedmiotowa altana nie zalicza się do prostych budowli, ale wymaga specjalistycznej wiedzy i powinno być poprzedzone stosownym projektem oraz nadzorowana przez osobę uprawnioną. W wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżącej, DWINB postanowieniem z dnia 12 grudnia 2024 r. (nr 1305/2024) utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Wyjaśnił, że płyta fundamentowa ma pow. 76,32 m2, zaś m. in. z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001 r. w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego, wskazane są m. in. fundamenty inne niż proste ławy i stopy fundamentowe posadowione na stabilnym gruncie nośnym, co pokazuje złożony charakter takiego elementu. Odnośnie do konstrukcji stalowej, która została do tej pory wykonana, DWINB wskazał, że konstrukcja ta jest ze soba połączona i stanowi jedność co wskazuje, iż zrealizowana płyta fundamentowa nie może zostać uznana za utwardzenie terenu. Brak zatem wątpliwości, jak ocenił DWINB, że inwestycja wymagała pozwolenia na budowę. Wyrokiem z dnia 27 maja 2025 r. (sygn. akt II SA/Wr 71/25) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił ww. postanowienie DWINB z dnia 12 grudnia 2024 r. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że kwalifikacja przez organy przedmiotowego obiektu jako altany wykraczającej parametrami poza wartości wskazane w art. 29 ust. 2 pkt 3 p.b. jest przedwczesna. Zdaniem Sądu, zgromadzona przez PINB dokumentacja fotograficzna ukazuje płytę betonową z przymocowanymi do niej elementami metalowymi, w zasadzie umieszczonymi pionowo. Z pewnością można założyć, że taka konstrukcja służy stworzeniu jakiegoś obiektu (obiektów), niemniej jej obecny kształt nie pozwala przyjąć, iż efektem finalnym będzie jedna altana o powierzchni przekraczającej 35 m2. W sprawie mamy bowiem do czynienia z obiektem w fazie powstania, in statu nascendi, i aktualny, odzwierciedlony w aktach stan inwestycji nie usprawiedliwia wniosku, że zamiarem inwestora jest zbudowanie altany o powierzchni powyżej 35 m2. Takiego wniosku nie można zdaniem Sądu wyciągnąć na podstawie rozmiarów płyty fundamentowej, ponieważ charakter takiej płyty nie wyklucza wzniesienia na niej więcej niż jednego obiektu, w tym altany o powierzchni nie przekraczającej 35 m2. Specyfikacja elementów metalowych, przytwierdzonych za pomocą śrub, a więc stosunkowo łatwo poddających się demontażowi, przemawia za tym, że układ takich elementów na takim etapie inwestycji ma charakter dynamiczny, zmienny, i nie może przesądzać o końcowym kształcie. Tym bardziej, że z akt administracyjnych wynika brak w obiekcie ścian, dachu, czyli części tworzących altanę w podanym wcześniej znaczeniu. W ocenie Sądu wykonanie płyty betonowej, takiej w jak okolicznościach sprawy - o powierzchni 76,32 m2 - może oznaczać, że na altanę zostanie zajęta tylko jej część, może też oznaczać, iż na płycie zostanie posadowiona więcej niż jedna altana. Nie można też wykluczyć sytuacji, w której tylko część płyty zostanie zajęta pod altanę, a pozostała część będzie pełniła inna rolę, np. powierzchni utwardzonej. Nie można też z góry zanegować, że inwestycja przybierze postać, jaką określiły organy, niemniej w świetle dotychczas wykonanych prac, zilustrowanych zebranym materiałem dowodowym, stanowcze wnioski w tym zakresie jawią się jako pochopne. Sąd zauważył, że w aktach sprawy znajdują się dostarczone przez inwestora fotografie ukazujące nietożsamy stan faktyczny w odniesieniu do przedmiotowej płyty fundamentowej, rzeczą organów było do tych różnic się odnieść. Z takich przyczyn, zdaniem Sądu, doszło do naruszenia przepisów procesowych, ponieważ wykazany stan faktyczny nie przekonuje, że następuje realizacja altany w kształcie określonym przez organy nadzoru budowlanego. Chociaż Sąd nie podzielił kwalifikacji przedmiotowej inwestycji jako altany ogrodowej na tym etapie postępowania administracyjnego, to inną kwestią pozostaje ocena zrealizowanych dotychczas prac, a także nadzór nad ewentualnym, dalszym postępem zamierzenia inwestorskiego. Na skutek ponownego rozpoznania sprawy, zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 października 2025 r. (nr 1071/2025) DWINB utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 18 października 2024 r. (nr 2181/2024). Organ odwoławczy wyjaśnił, że realizując wskazania zawarte w wyroku tut. Sądu, postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2025 r., nałożył na organ pierwszej instancji obowiązek uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, polegającego na przeprowadzeniu kontroli na podstawie art. 81a p.b., przedmiotowego obiektu, na okoliczność ustalenia aktualnego stanu faktycznego w sprawie i przedstawienia wyników tej kontroli organowi odwoławczemu. W toku uzupełniającej kontroli przeprowadzonej w dniu 10 września 2025 r. ustalono, że konstrukcja główna składa się z 8 słupów i rygli dachowych o łączeniach spawanych. Pomiędzy ryglami dachowymi istnieją płatwie dachowe, połączone śrubami. W dacie kontroli brak jest stężeń ściennych i dachowych, nadto brak obudowy ścian i dachu. Konstrukcja jest posadowiona na płycie fundamentowej ze słupami zakotwionymi do płyty z śrubami. W płycie fundamentowej wykonano dwie dylatacje wzdłuż rygli dachowych środkowych. Wysokość konstrukcji wynosi 3 25 m. Płyta fundamentowa o wymiarach 6,53 x 11,32 m, z podmurówką wokół, zagłębiona na 21 cm w stosunku do terenu przyległego, utwardzonego kostką betonową. Na tablicy informacyjnej znajduje się informacja o realizacji inwestycji jako pawilony. Dalej DWINB zrelacjonował, że w toku postępowania administracyjnego, skarżąca wyjaśniła, iż jest inwestorem wykonywanych robót, których zamierzeniem jest wzniesienie dwóch altan o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy powierzchni działki wynoszącej [...] m2. Nadto skarżąca przedłożyła dokumenty w sprawie, tj. pozytywną opinię Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 16 czerwca 2023 r., w sprawie planowanego zagospodarowania działki nr [...], AM-[...], obręb G., polegającego na budowie dwóch wolnostojących altan, zgłoszenie budowy z dnia 27 lipca 2023 r. wraz ze szkicami i opisem wykonania robót. Nadto skarżąca w toku uzupełniającego postępowania dowodowego oświadczyła, że między osiami A-B i osiami C-D są płatwie konstrukcyjne do zadaszenia dachu, a między osiami B-C są dwa stężenia i nie ma płatwi konstrukcyjnych do połaci dachowej. Między osiami B-C nie będzie przekrycia dachowego, a jedynie przekrycie pergolą. Jednocześnie wykonane są trzy płyty fundamentowe, oddzielone dylatacjami w osiach B i C, a każda z dwóch konstrukcji jest niezależna od siebie. W ocenie organu odwoławczego, materiał aktowy w sprawie uprawnia organ nadzoru budowlanego do twierdzenia, że zastany stan faktyczny jest sprzeczny z treścią dokumentów dot. zgłoszenia realizowanej inwestycji, a tym samym do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sporządzony bowiem w sprawie dokumentacja fotograficzna, jak również wyjaśnienia skarżącej, wskazują, że realizowana jest w rzeczywistości jedna altana, ponieważ istnieje jedna konstrukcja stalowa, która została połączona płatwiami dachowymi, na których - zgodnie z oświadczeniem skarżącej - zostanie wykonane przekrycie pergolą. Płyta fundamentowa, po jej obrysie, ma powierzchnię 76,32 m2, tj. 6,66 m x 11,46 m, co nie zostało uwzględnione przez inwestora w dokumentacji złożonej wraz ze zgłoszeniem, a także dokumentacji stanowiącej podstawę opinii Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001 r., w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego w § 3 ust. 1 wskazano, że "ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego jest wymagane również przy realizacji obiektów budowlanych lub ich części, które zawierają ustroje konstrukcyjne, takie jak powłoki, łupiny, tarcze, łuki i kopuły oraz linowe wiszące bez względu na ich rozpiętość, a także fundamenty inne niż proste ławy i stopy fundamentowe posadowione bezpośrednio na stabilnym gruncie nośnym", co wskazuje, że płyta fundamentowa jako element konstrukcji jest szczególnie skomplikowany i oprócz tego, że roboty te wymagają nadzoru inspektora posiadającego specjalnie uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, to wymagają również potwierdzenia ich prawidłowości przez inspektora nadzoru budowlanego. Ponadto, zdaniem DWINB, z załączonej dokumentacji źródłowej, tj. zgłoszenia budowy spornego obiektu, wynika, że teren wokół altan planowano zachować częściowo, jako utwardzony, a pozostałą część zazielenić. Wskazuje to na istniejące utwardzenie w miejscu usytuowania zgłoszonej inwestycji, jako dwóch altan przed przystąpieniem do jej realizacji. Potwierdza to dokumentacja projektowa załączona do ww. zgłoszenia. Z kolei dokumentacja fotograficzna sporządzona przez organ pierwszej instancji wyraźnie wskazuje, że w miejscu postawienia altany istniejąca kostka betonowa została uprzednio zerwana i zrealizowana nowa wylewka, która została podparta cokołami. Widać zatem wyraźną różnice w poziomie powierzchni. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz postanowienia organu pierwszej instancji, a także umorzenie postępowania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania i przeprowadzenie zawnioskowanych dowodów na podane w skardze okoliczności, skarżąca zarzuciła: 1) naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm., dalej p.b.) poprzez jego błędną wykładnię i mylne uznanie, że inwestycja jest zamierzeniem budowlanym wymagającym uzyskania pozwolenia na budowę; b) art. 29 ust. 2 pkt 3 p.b. poprzez jego niezastosowanie, będące konsekwencją błędnego uznania, że Inwestycja nie stanowi dwóch wolnostojących altan lecz jeden obiekt; c) art. 48 ust. 1 pkt 2 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, będące konsekwencją błędnego uznania, że obiekt nie stanowi dwóch wolnostojących altan, lecz budowlę wymagającą pozwolenia na budowę i w związku z tym zachodzą przesłanki do wstrzymania prac; 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 8 i 11 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia, w szczególności niewystarczającego wyjaśnienia, dlaczego i na podstawie jakich dowodów organ uznał, że inwestycja polega na budowie jednego obiektu o powierzchni 76,32 m2 oraz uznał, iż inwestycja polega na budowie obiektu o konstrukcji stalowej stanowiącej jedną całość; b) art. 7, art. 75, art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy okoliczności faktycznych oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego: – poprzez przyjęcie wymiarów i powierzchni z założeniem, iż inwestycja stanowi jeden obiekt, podczas gdy obiekt stanowią dwie wolnostojące altany o powierzchni zabudowy do 35 m2 w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 3 p.b., a na przedmiotowej działce wobec jej znacznej powierzchni zachowano wymóg budowy dwóch altan na 500 m2 powierzchni działki, – poprzez wliczenie do powierzchni budowanych altan utwardzonej części gruntu pomiędzy altanami, – poprzez nieuwzględnienie okoliczności faktycznej, że płyty fundamentowe altan są zdylatowane, konstrukcje nośne altan są od siebie niezależne i każda z nich spełnia wymóg samonośności, – poprzez błędne przyjęcie, iż wykonane przez Skarżącą konstrukcje stalowe stanowią jedną całość. c) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji, podczas gdy organ odwoławczy powinien na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. uchylić zaskarżone postanowienie w całości i umorzyć w całości postępowanie pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w kwestionowanej decyzji. Postanowieniem z dnia 3 marca 2026 r. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) dopuścić dowód z dokumentów zawnioskowanych w skardze w zakresie punktów h oraz i, a w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie natomiast do treści art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 p.p.s.a rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie decyzji lub postanowienia, względnie stwierdzenie ich nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, odpowiednio mogących mieć lub mających wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie organu odwoławczego, jak również poprzedzające je postanowienie PINB naruszają tak przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, jak również prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, w szczególności we wzmiankowanym w skardze zakresie. Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że wobec uprzedniego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy w prawomocnym wyroku tut. Sądu z dnia 27 maja 2025 r. (sygn. akt II SA/Wr 71/25), obecnie orzekający skład Sądu zobligowany jest do zastosowania przy kontroli zaskarżonej decyzji art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wyjaśnić trzeba, że pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie tyle o sentencję, co o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 1998 r., sygn. akt II SA 1560/97, niepubl.). Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są więc zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu prawomocnego wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. W orzecznictwie podkreśla się, że działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. przykładowo wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym rolą Sądu orzekającego obecnie w tej sprawie jest przede wszystkim weryfikacja, czy organ w pełni zastosował się do zaleceń i wskazań zawartych w prawomocnym wyroku z dnia 27 maja 2025 r. Podstawą uchylenia uprzednio wydanego postanowienia DWINB było uznanie Sądu, że rozstrzygnięcie to podjęte zostało przedwcześnie bez wyjaśnienia i rozważania przez organ odwoławczy, czy dokonana przez PINB kwalifikacja przedmiotowego obiektu jako altany wykraczającej parametrami poza wartości wskazane w art. 29 ust. 2 pkt 3 p.b. jest prawidłowa. Zdaniem Sądu, stan istnienia uzasadnionych wątpliwości co do charakteru wznoszonej zabudowy nadal nie został usunięty, a tym samym wydane w sprawie rozstrzygnięcie w dalszym ciągu obarczone jest istotną wadliwością, która zmusza Sąd do jego wyeliminowania z obrotu prawnego, a na podstawie art. 135 p.p.s.a. także poprzedzającego to rozstrzygnięcie postanowienia PINB. W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie organów nadzoru budowlanego o wstrzymaniu robót budowlanych, wydane w związku z ustaleniem, że inwestor realizuje obiekt budowlany o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m², pomimo uprzedniego dokonania zgłoszenia budowy dwóch wolno stojących altan o powierzchni nieprzekraczającej 35 m² każda. Organy obu instancji uznały, że w istocie doszło do realizacji jednego obiektu budowlanego o powierzchni przekraczającej dopuszczalny próg wskazany w art. 29 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 z późn. zm., dalej: p.b.), co uzasadniało wdrożenie trybu legalizacyjnego, którego pierwszy etapem jest wstrzymania robót budowlanych. Stanowiska tego Sąd nie podziela. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 3 p.b., nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia budowa wolno stojących altan o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Z ustaleń poczynionych w toku ponownego rozpatrywania sprawy wynika, że inwestor dokonał zgłoszenia budowy dwóch altan o powierzchni zabudowy nieprzekraczającej 35 m² każda. W dacie przeprowadzenia oględzin na działce znajdowała się płyta fundamentowa o wymiarach 6,53 m × 11,32 m, z wykonanymi w niej dylatacjami, na której posadowiona została konstrukcja stalowa składająca się z ośmiu słupów oraz rygli dachowych. Pomiędzy ryglami wykonano płatwie dachowe połączone śrubami. Jednocześnie w chwili kontroli brak było pokrycia dachowego, obudowy ścian oraz elementów usztywniających konstrukcję w postaci stężeń ściennych i dachowych. W ocenie Sądu wskazane ustalenia nie dawały podstaw do jednoznacznego przyjęcia, że inwestor realizuje w istocie jeden obiekt budowlany o powierzchni przekraczającej 35 m². Należy podkreślić, że w chwili przeprowadzenia kontroli inwestycja znajdowała się na etapie nieukończonym, co podkreślił zresztą Sąd w poprzednim, wiążącym w sprawie, wyroku. Brak było istotnych elementów konstrukcyjnych i użytkowych obiektu, w szczególności pokrycia dachowego, obudowy ścian oraz stężeń konstrukcyjnych. Elementy te mają zasadnicze znaczenie dla określenia ostatecznej formy przestrzennej obiektu, jego funkcjonalnego wyodrębnienia oraz ustalenia powierzchni zabudowy poszczególnych obiektów. Organy nadzoru budowlanego, kwalifikując realizowaną inwestycję jako jeden obiekt budowlany, oparły się przede wszystkim na okoliczności wykonania jednej płyty fundamentowej oraz wspólnego układu konstrukcyjnego słupów i rygli. Tego rodzaju ustalenia nie mogą jednak automatycznie przesądzać o tym, że w sensie prawnym powstaje jeden obiekt budowlany. Z akt sprawy wynika bowiem, że w płycie fundamentowej wykonano dylatacje przebiegające wzdłuż środkowych rygli dachowych. Okoliczność ta może wskazywać na konstrukcyjne rozdzielenie realizowanego obiektu na dwie części, na co wskazuje zresztą dołączona do akt sprawy dokumentacja projektowa, a także przedstawiony przez skarżącą w toku postępowania sądowego dowód w postaci oświadczenia projektanta z dnia 20 listopada 2025 r. Wynik z niego – po pierwsze – że altany projektowane były i przeliczane konstrukcyjnie jako obiekty pojedyncze, wolnostojące, po drugie – że obiekty te są niezależne, posiadają dwie oddzielne płyty fundamentowe. W takiej sytuacji dopiero po zakończeniu zasadniczych robót budowlanych możliwe będzie ustalenie, czy poszczególne części konstrukcji stanowią odrębne obiekty budowlane, czy też jeden obiekt o większej powierzchni zabudowy. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego dokonały zatem przedwczesnej kwalifikacji prawnej realizowanej inwestycji. Na obecnym etapie robót brak było wystarczających podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, że inwestor odstąpił od zakresu zgłoszenia i realizuje jeden obiekt budowlany o powierzchni przekraczającej 35 m². Tym samym nie zostały w sposób dostateczny wykazane przesłanki uzasadniające wszczęcie postępowania legalizacyjnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że postępowanie dowodowe zostało co prawda przeprowadzone przez orzekające w sprawie organy z poszanowaniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., jednakże już sama ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonana została z naruszeniem art. 80 k.p.a., gdyż przekroczyła granice swobodnej oceny materiału dowodowego z uwagi na nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Pomimo bowiem rozbieżności w zgromadzonym materiale dowodowym co do tego, czy mamy do czynienia z jedną altaną, czy też z dwiema, orzekające w sprawie organy przyjęły, że jest to jeden obiekt, uznając, iż materiał ten jest wystarczający do dokonania prawnej kwalifikacji robót budowlanych. W konsekwencji należało uznać, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania. Mając bowiem na względzie zebrany w sprawie materiał dowodowy, a także aktualny stan zaawansowania prac budowlanych, nie sposób było ponad wszelką wątpliwości dokonać oceny i kwalifikacji prowadzonych robót budowlanych, uznając - za organami nadzoru budowlanego - że wykonywane roboty budowlane stanowią samowolną budowę obiektu budowlanego składającego się z jednej altany ogrodowej konstrukcji stalowej o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m2, posadowionej na wspólnym fundamencie, przeprowadzoną bez uzyskania wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Powtórzyć w tym miejscu należy za Sądem poprzednio orzekającym w sprawie, że inną kwestią, niepodlegającą na tym etapie postępowania kontroli sądowej, pozostaje ocena zrealizowanych dotychczas prac, a także nadzór nad ewentualnym, dalszym postępem zamierzenia inwestorskiego. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy wezmą pod uwagę ocenę prawną wyrażoną przez Sąd.