II SA/Wr 91/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Palus po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. L. oraz H. i Z. K. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 października 2006 r., sygn. akt II SA/Wr 43/06 oddalającym skargę na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń strychu na lokal mieszkalny [...] w budynku nr [...] w miejscowości O. postanawia odrzucić skargę. W dniu 23 czerwca 2010 r. Z. L. oraz H. i Z. K. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 43/06 zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 października 2006 r. oddalającym skargę na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń strychu. Pismami z dnia 28 czerwca 2010 r. wezwano skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi przez wskazanie podstaw wznowienia w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia. Odpowiadając na wezwanie skarżący wyjaśnili, że brak wykształcenia prawniczego utrudnia im uzupełnienie powyższego braku formalnego. Jednocześnie H. i Z. K. złożyli wniosek o przyznanie im prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 27 października 2010 r. referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu – wobec powzięcia informacji o śmierci w dniu 19 maja 2010 r. Z.L. - zawiesił z urzędu niniejsze postępowanie, które to następnie podjął postanowieniem z dnia 6 lutego 2014 r. Po podjęciu postępowaniu tut. Sąd pismem z dnia 4 marca 2014 r. wezwał adw. A.S. - pełnomocnika z urzędu H. i Z. K. do uzupełnienia barków formalnych przedmiotowej skargi poprzez wskazanie podstawy wznowienia oraz okoliczności stwierdzających zachowanie terminu i dopuszczalność wznowienia. Odpowiadając na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżących wyjaśniła, że wobec braku kontaktu ze strony skarżących nie jest aktualnie w stanie wypełnić dyspozycji Sądu zawartej w wezwaniu. Nadmieniła przy tym, że H. i Z.K. nie uznają jej za pełnomocnika i nie chcą z nią współpracować. Z daleko idącej ostrożności procesowej, z uwagi na wskazany w wezwaniu rygor oraz opierając się jedynie na dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy pełnomocnik skarżących jako podstawę wznowienia wskazała art. 271 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. brak należytej reprezentacji strony z powodu braku pełnomocnictwa do działania w chwili zapoznawania się z aktami sprawy przez ówczesnego pełnomocnika lub naruszenie przepisów prawa w wyniku, których strona była pozbawiona możności działania tj. nie powiadomienie strony w odpowiednim czasie przez pełnomocnika o opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, a tym samym uniemożliwienie ustanowienia pełnomocnika np. z wyboru, który mógłby skutecznie wnieść skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 271 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270), można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. W myśl art. 272 § 1 tej ustawy, można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, przy czym w takiej sytuacji skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli w chwili wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie sądowe nie było jeszcze prawomocne na skutek wniesienia środka odwoławczego, który został następnie odrzucony, termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu (§ 2). Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego (§ 3). Stosownie do art. 273 § 1 cytowanej ustawy, można żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Ponadto można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (§ 2). Można też żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy (§ 3). Po myśli art. 274 wyżej wymienionej ustawy, z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. Przepis art. 277 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, iż skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Zgodnie z art. 279 cytowanej ustawy, skarga o wznowienie postępowania powinna ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. W myśl art. 280 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę (§ 1). Na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia (§ 2). Stosownie do przytoczonego wyżej art. 280 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na posiedzeniu niejawnym Sąd bada, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Badanie, o którym mowa w tym przepisie, nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie, a zatem na obecnym etapie postępowania Sąd nie bada czy podnoszone podstawy wznowienia są merytorycznie uzasadnione. Chodzi wyłącznie o stwierdzenie, czy zostały zachowane warunki, które umożliwiają jej rozpatrywanie. Sąd dokonuje powyższej oceny na podstawie twierdzeń przytoczonych w skardze o wznowienie. W wyniku przeprowadzonego w niniejszej sprawie badania dopuszczalności skargi o wznowienie Sąd stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnili okoliczności wskazujących na dopuszczalność skargi, w tym nie przytoczyli podstaw wznowienia postępowania. Tymczasem ich wskazanie wraz z okolicznościami uprawdopodobniającymi ich wystąpienie stanowi element obligatoryjny niniejszej skargi, którego brak powoduje, iż nie może ona być przez Sąd rozpoznana merytorycznie. W tym kontekście wyjaśnić należy, że H. i Z. K. dwukrotnie zostali wezwani do wskazania podstaw wznowienia, w tym po raz wtóry wezwanie - zgodnie z obowiązującymi regulacjami procesowymi – skierowane zostało do adw. A. S. będącej pełnomocnikiem z urzędu, która, wbrew twierdzeniem Państwa K., uprawiona jest do ich reprezentowania przed tut. Sądem. Wynika to bezspornie z pisma Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia 23 lipca 2012 r., w którym wskazano na brak podstaw do zmiany wyznaczonego pełnomocnika i jednoznacznie podkreślono, że adw. A. S. nadal reprezentuje skarżących w niniejszej sprawie. Wobec zatem zaniechania wskazania podstaw wznowienia, okoliczności stwierdzających zachowanie terminu oraz dopuszczalność skargi Sąd nie mógł nadać skardze dalszego biegu i zobligowany był do odrzucenia skargi. Sąd nie mógł bowiem uznać, za uzupełnienie braku formalnego powołanie się przez pełnomocnika skarżących na art. 271 pkt 2 p.p.s.a., albowiem jak sam wskazał przywołanie tej podstawy opiera się wyłącznie na dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy i stanowi – z daleko idącej ostrożności procesowej - wyłącznie samodzielną jego próbę wskazania podstaw wznowienia. Tym samym nie można przyjąć, iż jest również stanowiskiem skarżących, gdyż z uwagi na obiekcje wobec osoby pełnomocnika nie wyrazili woli współpracy w celu wypełnienia nałożonego przez Sąd obowiązku. Należy także nadmienić, iż skarżący nie wskazali również podstaw wznowienia na skutek pierwszego wezwania sądu, które miało miejsce pismem z dnia 28 czerwca 2010 r., wywodząc, że brak wykształcenia prawniczego utrudnia im uzupełnienie powyższego braku formalnego. W tym stanie rzeczy skarga H. i Z. K. o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do skargi Z. L. wyjaśnić należy, że została ona wniesiona w dniu 23 czerwca 2010 r. i podpisana nazwiskiem skarżącej, a z odpisu skróconego aktu zgonu wynika, że Z. L. zmarła 19 maja 2010 r. Oznacza to więc, że w dniu złożenia skargi do tut. Sądu skarżąca nie miała zdolności do występowania przed sądem administracyjnym jako strona. Tymczasem zgodnie z art. 25 § 1 p.p.s.a. zdolność sądowa stanowi cechę danego podmiotu, która pozwala na skuteczne przeprowadzenie ważnego postępowania przed sądem administracyjnym z jego udziałem w charakterze strony, a jej brak skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Mając zatem na względzie powyższe orzeczono jak w sentencji.