II SA/Wr 94/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku P. K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia zgromadzonych odpadów postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Wyrokiem z 26.03.2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z [...].10.2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia zgromadzonych odpadów. Skarżący nie był obecny na rozprawie, o której terminie został prawidłowo zawiadomiony. Pismem z [...].04.2019 r., złożonym w tym samym dniu, skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z 26.03.2019 r. Wskazał, że ze względu na stan zdrowia (ogólny roztrój nerwowy) nie był w stanie osobiście stawić się na rozprawie w dniu 26.03.2019 r. i prawidłowo ocenić pouczenie zwarte w piśmie z [...].03.2019 r. (zawiadomienie o rozprawie). Wyjaśnił, że dopiero [...].04.2019 r. dowiedział się o możliwych skutkach uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia do wyroku. Zaznaczył, że od 2012 r. miewa okresowe zaburzenia pamięci, które nie wymagają jednak ciągłego leczenia. Do wniosku skarżący dołączył zaświadczenie lekarskie z [...].04.2019 r., zaświadczenia z centrum zdrowia psychiatrycznego z [...].02.2013 r. oraz z [...].12.2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna, z tym, że strona, która nie dochowała terminu, dysponuje ustawowym prawem do złożenia wniosku o jego przywrócenie. W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II OZ 179/12, LEX nr 1138241). Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Z brakiem winy mamy zatem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Skarżący nie zdołał w niniejszej sprawie uprawdopodobnić braku winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono uzasadnienie sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Ponieważ w przedmiotowej sprawie wyrok oddalający skargę został ogłoszony na rozprawie w dniu 26.03.2019 r., termin do złożenia wniosku o jego uzasadnienie bezskutecznie upłynął z dniem [...].04.2019 r. Zauważyć należy, że skarżący w zawiadomieniu o rozprawie (k.- 24 akt, doręczonym w dniu [...].03.2019 r.) został w sposób prawidłowy pouczony nie tylko o terminie rozprawy, ale również o przysługujących uprawnieniach procesowych, jak i obowiązkach związanych z koniecznością złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku oddalającego skargę. Wskazać przy tym należy, że w punkcie 3 pouczeń zostało podkreślone, że ogłoszenie wyroku oddalającego skargę wyznacza początek biegu siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia. Była to zatem informacja sprecyzowana w sposób jasny, czytelny i nie mogący budzić wątpliwości co do tego, jakie skutki procesowe wiążą się z wydaniem wyroku oddalającego skargę. Takie pouczenie wypełnia nałożony dyspozycją art. 6 p.p.s.a, obowiązek udzielania przez sąd stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych i pouczania ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. W świetle powyższego, rzeczą skarżącego należycie dbającego o własne sprawy było ustalenie, choćby telefonicznie, czy rozprawa, o której został powiadomiony odbyła się oraz czy i ewentualnie jakie zapadło na niej rozstrzygnięcie. Podjęcie choćby tej prostej czynności pozwoliłoby skarżącemu na otrzymanie stosownych informacji i dokonanie odpowiednich czynności procesowych zmierzających do uzyskania uzasadnienia wydanego wyroku. Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu wskazuje na datę [...].04.2019 r., jako dzień w którym dowiedział się o możliwych skutkach uchybienia terminu. W żaden sposób jednak nie odniósł się do okoliczności, które wówczas miały miejsce, a które można byłoby potraktować, że wniosek został złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi. Z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego wynika jedynie tyle, że we wskazanym dniu, skarżący zgłosił się do lekarza. Wskazał wówczas na zaniepokojenie wynikające z faktu ominięcia terminu rozprawy. Z tego powodu był zdenerwowany, ponieważ nie będzie miał możliwości wglądu w uzasadnienie wyroku. Poza powyższymi stwierdzeniami przedłożone zaświadczenie lekarskie nie zawiera jakichkolwiek informacji o aktualnym stanie zdrowia skarżącego. Wskazuje się w nim natomiast, że skarżący nie zgłaszał się na wizyty lekarskie. Odnotowano również brak dokumentacji z leczenia. Pozostałe zaświadczenia lekarskie także nie wskazują aby, po pierwsze, doszło do pogorszenia pogorszenie stanu zdrowia skarżącego oraz że takie pogorszenie nosiło znamiona choroby nagłej. Z przedłożonych zaświadczeń lekarskich w żaden sposób nie wynika więc, że powodem uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku była nadzwyczajna okoliczność uzasadniająca brak winy w uchybieniu tego terminu. Z twierdzeń skarżącego wynika natomiast, że na okresowe zaburzenia pamięci cierpi od 2012 r. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą NSA tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, przy czym muszą zostać spełnione również określone warunki. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany lub nagły, czyli musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Poza tym strona musi wykazać, że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą. Skarżący wiedząc o swojej chorobie i toczącym się postępowaniu sądowo-administracyjnym, które osobiście zainicjował, powinien odpowiednio wcześniej zabezpieczyć swoje interesy. Wobec braku konieczności stałego leczenia a także braku uprawdopodobnienia elementu nagłości i zaskoczenia strony powodowanego przez stan zdrowia, należało przyjąć, że wymogiem należytej staranności skarżącego było takie zorganizowanie jego urzędowych spraw, aby możliwe było dochowanie obowiązujących terminów ustawowych. W konsekwencji uznać należało, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku, na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.