II SA/Wr 99/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. i W. Ć. o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie ze skargi T. i W.Ć. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki zjazdu z drogi wojewódzkiej nr [...] zlokalizowanego przy ul. [...] w L. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] T. i W.Ć. wnieśli do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki zjazdu z drogi wojewódzkiej nr [...] zlokalizowanego przy ul. [...] w L. W kolejnym zaś piśmie z dnia [...] r. skarżący zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania wskazanej decyzji. Uzasadniając żądanie wstrzymania zaskarżonej decyzji T i J.Ć. wskazali, iż wykonanie decyzji organu odwoławczego, a następnie uwzględnienie skargi spowoduje dla nich liczne koszty związane z rozbiórką a spowodowane między innymi: koniecznością rozpoczęcia budowy innego dojazdu na wypadek nieuwzględnienia skargi w celu zapewnienia alternatywnego dostępu nieruchomości do drogi publicznej, wynajęcia lokalu mieszkalnego na czas do prawomocnego rozpatrzenia skargi lub zakończenia budowy innego połączenia nieruchomości z drogą publiczną wobec niemożności korzystania przez skarżących z nieruchomości pozbawionej dotychczasowego dostępu, a następnie koszty ewentualnie ponownie wybudowanego ,,zjazdu", którego skarga dotyczy jako obiektu tymczasowego, zgodnie z argumentacją inwestorów zawartą w skardze w razie jej uwzględnienia. Jak argumentowali dalej skarżący z uwagi na zakres koniecznych do poniesienia a wymienionych wyżej kosztów wykonanie zaskarżonej decyzji oznaczałoby niebezpieczeństwo wyrządzenia im znacznej szkody. Z tych samych względów zdaniem skarżących spełniona została w rozpoznawanej sprawie równiez przesłanka ,,trudnych do odwrócenia skutków", o której mowa w art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek jest zasadny. W art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej u.p.p.s.a. wyrażono zasadę, w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z § 3 tego artykułu, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego postanowić o wstrzymaniu w całości lub w części aktu administracyjnego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W odniesieniu do regulującego wcześniej wskazaną materię art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), podobnie formułującego przesłanki wstrzymania przez sąd wykonania aktu administracyjnego, utrwalił się w orzecznictwie pogląd, że chodzi tu o te sytuacje, w których wykonanie decyzji spowodowałoby znaczną szkodę, a ewentualne wzruszenie przez sąd tej decyzji nie byłoby w stanie odwrócić wywołanych przez nią skutków. W ramach tego postępowania Sąd nie był władny do przeprowadzenia merytorycznej oceny zaskarżonego aktu, tj. czy jest on zgodny z prawem (zaskarżony akt administracyjny do momentu jego uchylenia korzysta z domniemania zgodności z prawem). Instytucja przewidziana w art. 40 ust. 1 powołanej ustawy miała raczej charakter szczególny. Jako zasadę przyjmowała bowiem, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu. Ta sama argumentacja pozostaje aktualna również na tle obecnego uregulowania zawartego w art. 61 § 1 i 3 u.p.p.s.a. Zgodnie z powyższym, przedmiotem orzeczenia Sądu w niniejszej sprawie wskutek wniosku skarżących T. i W. Ć. była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki zjazdu z drogi wojewódzkiej nr [...] zlokalizowanego przy ul. [...] w L. Należy podkreślić, iż orzeczenie Sądu dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w ramach opisanej instytucji ochrony tymczasowej ma fakultatywny charakter, a więc sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nawet w wypadku, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie, a mianowicie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków Wskazać także należy, iż wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności tylko częściowo oparto na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W odróżnieniu od wcześniej obowiązującego art. 40 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym wstrzymanie zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożenia przez skarżącego stosownego wniosku. Obowiązek kierowania się zasadą skargowości w istocie kończy się jednak na etapie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania. Zgodnie z najnowszą linią orzecznictwa Wojewódzkich Sądów Administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, a którą tutejszy Sąd podziela w całej rozciągłości, sąd rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania aktu, przy ocenie zaistnienia przesłanek warunkujących możliwość wstrzymania wykonania decyzji musi uwzględniać wszystkie okoliczności, także i te nie podniesione we wniosku, o ile są możliwe do wyinterpretowania na podstawie akt sprawy ( tak między innymi NSA w Warszawie w postanowieniu z dnia 31.03.2005 r. II OZ 155/05 OwSS 2005/3/72 OwSS 2005/3/72 ). W tym kontekście należy stwierdzić, że ustawodawca nie uzależnia możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu od wykazania przez stronę, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, skoro w treści art. 61 § 3 u.p.p.s.a. nie zawarto wyrażenia "jeżeli strona wykaże" bądź wyrażenia podobnego do tego, jakim ustawodawca posłużył się na przykład w art. 246 § 1 i 2 u.p.p.s.a. Wypowiedź ustawodawcy zawarta w art. 61 § 3 u.p.p.s.a. rozpoczyna się od uzależnienia podjęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności od złożenia wniosku przez skarżącego. Z obowiązku złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności nie można jednak wyprowadzać tezy o pełnym obowiązywaniu zasady skargowości w postępowaniu o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Prawidłowość takiej wykładni art. 61 § 3 u.p.p.s.a. potwierdzają pozostałe człony tego artykułu. Warto zwrócić uwagę na art. 61 § 4 u.p.p.s.a., który pozwala zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności postanowienie w sprawie wstrzymania aktu lub czynności. Reasumując, wniosek jaki płynie z tego przepisu, jest taki, że Sąd ma obowiązek uwzględniać z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności zaskarżonych do Sądu. Skoro w toku postępowania Sąd ma z urzędu brać pod uwagę te okoliczności, to ten sam obowiązek ciąży każdorazowo przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. W ocenie Sądu we wniosku złożonym w tej sprawie skarżący podnieśli w sposób kategoryczny i wykazali w dostateczny sposób fakt zaistnienia obu przesłanek warunkujących możliwość wstrzymania wykonania decyzji. Jednocześnie, niezależnie od podnoszonej przez skarżących na uzasadnienie wniosku argumentacji z analizy akt sprawy jednoznacznie wynika, iż wykonanie nałożonego na stronę skarżącą obowiązku rozbiórki zjazdu z drogi wojewódzkiej nr [...] zlokalizowanego przy ul. [...] w L. jeszcze przed rozpatrzeniem sprawy niewątpliwie stworzyłoby dla strony skarżącej niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym też kontekście należy powołać się na ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym wskazuje się, iż sam nakaz rozbiórki, niezależnie od wielkości i wartości materialnej realizowanej inwestycji już z samej swej istoty powoduje trudne do odwrócenia skutki ( tak między innymi Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2005 r. Sygn. akt II OZ 276/2005, Lex nr 302257). Sąd rozstrzygając o zasadności wniosku T i W. Ć. i taką okoliczność musiał również uwzględnić. Należy jednakże zastrzec, iż samo wstrzymanie wykonania wskazanej decyzji nie wpływa na treść samego rozstrzygnięcia jakie może zapaść postępowaniu głównym zainicjowanym skargą. Z powyższych względów i na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi orzeczono jak na wstępie postanowienia.