II SA/Wr 99/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 30 listopada 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego – zbiornika wody opadowej w zakresie wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 3 kwietnia 2012 r. strona skarżąca zwróciła się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Argumentując swój wniosek wskazała, że decyzją nr [...] z dnia 12 września 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W., po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, odmówił uchylenia swojej decyzji nr [...] z dnia 26 listopada 2010 r. nakazującej spółce B. sp. z o.o. z siedzibą w O. rozbiórkę obiektu budowlanego – zbiornika wody opadowej posadowionego na nieruchomości we W. przy ulicy Ż. [...]. Decyzją z dnia 30 listopada 2011 r. Nr [...] wydaną w wyniku wniesionego odwołania Dolnośląski Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Od decyzji tej została wniesiona skarga, w związku z którą pozostaje niniejszy wniosek. Mimo wniesienia skargi prowadzone jest przeciwko spółce C. sp. z o.o. postępowanie egzekucyjne. Zdaniem strony skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Istotną okolicznością w sprawie jest to, przedmiotowy silos jest jednym z pięciu obiektów betoniarni we W. przy ul. Ż. [...], co do których orzeczony został obowiązek rozbiórki (w pozostałych przypadkach również zostały wniesione skargi do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego we Wrocławiu). Konsekwencje wykonania zaskarżonej decyzji oraz pozostałych decyzji rozbiórkowych muszą prowadzić do likwidacji zakładu, gdyż bez tych obiektów nie jest możliwe funkcjonowanie zakładu. Obiekty te stanowią bowiem konieczne elementy ciągu produkcyjnego betoniarni. W sytuacji, gdyby zaskarżone decyzje zostały uchylone w postępowaniu sądowym, odbudowanie działalności produkcyjnej i niwelacja strat wynikłych z likwidacji zakładu będą praktycznie niemożliwe. Może to spowodować powstanie roszczeń odszkodowawczych wobec Skarbu Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012, Nr 270) zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 tej samej ustawy, sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym m. in. w postanowieniu NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. (sygn. akt GZ 138/2004), podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji – zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. – jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej nie przedstawiałby znaczenia dla skarżącego, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia. Wypada nadto podkreślić, że nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lutego 2009 r. (sygn. akt II FSK 136/09) przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Cechy tej nie mają z kolei akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że zaskarżone orzeczenie nie ma cech wykonalności, gdyż nie nakazuje stronie dokonania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, a stanowi jedynie odmowne orzeczenie w przedmiocie wniosku strony o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, a zatem rozstrzygniecie proceduralne. Decyzja odmawiająca wznowienia postępowania zakończonego decyzją nawet zawierającą nakazy określonego zachowania lub zakazy określonego zachowania, nie ma skutku walidacyjnego wobec wcześniejszej, ostatecznej decyzji. Nie powoduje ona powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony, nie nakłada na stronę skarżącą nowych praw lub obowiązków, które podlegałyby wykonaniu. W rezultacie takiego rozstrzygnięcia w obrocie pozostaje nadal decyzja podlegająca wykonaniu. Skoro zatem zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., to nie może do niej mieć zastosowania instytucja wstrzymania wykonania aktu uregulowana w omówionym przepisie. Uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o odmowie wznowienia postępowania, sprowadzałoby się bowiem do zawieszenia mocy skarżonego aktu nie wywołującego skutków materialnoprawnych. Jak już bowiem wspomniano, instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy bowiem jedynie aktów lub czynności, które nadają się do wykonania, bądź dobrowolnie, bądź przymusowo i tego wykonania wymagają (por. postanowienia NSA: z dnia 15 lutego 2010r., sygn. akt II OSK 2059/09; z dnia 3 września 2009r., sygn. akt II OZ 740/09; z dnia 16 listopada 2005r., sygn. akt II OZ 962/05; wszystkie dostępnie w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając na względzie zaistniałe w sprawie okoliczności stanu faktycznego i kierując się dyspozycją art. 61 § 3 i § 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia