II SAB/Wr 102/13

PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-10-10

Skład orzekający: Wiesław Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu powinien być uwzględniony, jeśli sąd pierwszej instancji jest zobowiązany do udzielania stronom nieposiadającym profesjonalnego pełnomocnika wskazówek procesowych?
Ratio decidendi
Sąd pierwszej instancji, zgodnie z art. 6 PPSA, ma obowiązek udzielać stronom nieposiadającym adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek procesowych oraz pouczać o skutkach prawnych czynności i zaniedbań. Ten obowiązek sądu gwarantuje, że skarga zostanie wszechstronnie rozpoznana, co czyni ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji środkiem wyjątkowym i uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w tym zakresie, nawet przy trudnej sytuacji materialnej strony.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, wskazując na trudną sytuację materialną związaną z opieką nad niepełnosprawną matką i niskimi dochodami. Sąd uznał przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych, ale odmówił ustanowienia radcy prawnego, powołując się na obowiązek sądu pierwszej instancji do udzielania wskazówek procesowych.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych; 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie radcy prawnego).

Pełny tekst orzeczenia

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 10 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.K.o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 marca 2004 r. sygn. akt II SAB/Wr 126/03 postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca wraz ze skargą złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z 82 –letnią matką (inwalidką I grupy), którą się opiekuje; utrzymuje się z emerytury tejże matki w wysokości 2.200 zł, z czego ok. 300-400 zł wydatkowane jest na same lekarstwa, pampersy i dojazdy na wizyty lekarskie, a ok. 650 zł stanowią koszty utrzymania mieszkania. Poinformowała, że ich innymi niezbędnymi wydatkami są: rata za aparat tlenowy – 200 zł; koszty wyżywienia – 700 zł koszty opału (węgiel + drewno)- 1650 zł rocznie; wydatki na środki higieny- ok. 100 zł; opłata za telefon- 30 zł; inne wydatki, w tym koszty dojazdów- 100 zł Mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności uznać należy, iż zachodzą przesłanki do zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych. Ustosunkowując się z kolej do wniosku o ustanowienie radcy prawnego podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t. jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.)). Wskazane uregulowanie gwarantuje, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącą zarzutów czy braku jej zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżąca nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) jej skarga zostanie wszechstronnie rozpoznana. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło