II SAB/Wr 103/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-11-19
Skład orzekający: Sędzia WSA Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, powinien zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca wykaże, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że sytuacja materialna wnioskodawcy, który otrzymuje niski zasiłek z MOPS i ponosi znaczne wydatki, uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie z przepisami PPSA, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.Stan faktyczny
T. K. złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA we Wrocławiu oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca uzasadnił wniosek swoją trudną sytuacją materialną, wskazując na bezrobocie, niski zasiłek z MOPS, samotne prowadzenie gospodarstwa domowego i znaczne wydatki. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, odmawiając ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca złożył sprzeciw od tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Przyznano T.K. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Palus po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi T. K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt II SAB/Wr 126/03 postanawia: przyznać T.K. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
T. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 marca 2004 r., (sygn. akt II SAB/Wr 126/03), wnosząc jednocześnie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Motywując zasadność złożonego wniosku skarżący wskazał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, ma orzeczony sądowy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, prowadzi samotnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z zasiłku wypłacanego przez MOPS w kwocie 331 zł oraz pomocy osób bliskich. Wyjaśnił, że posiada ½ udziału w lokalu użytkowym o pow. 261 m². Poinformował także, że miesięcznie na wyżywienie wydaje 300 zł, na lekarstwa – 30 zł, energię elektryczną – 27 zł, koszty opału - 70 zł, koszty prowadzenia różnych postępowań – ok. 1000 zł.
Postanowieniem z dnia 10 października 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem wnioskodawca złożył skutecznie sprzeciw, w wyniku czego postanowienie referendarza utraciło moc.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a. (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Mając na uwadze powyższe regulacje Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z postanowieniami art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania normatywne, należy zauważyć, że w sytuacji gdy osoba fizyczna spełnia przesłanki określone w powyższym przepisie obowiązkiem Sądu jest przyznanie prawa pomocy. Na podmiocie ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, spoczywa z kolei ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zadaniem więc strony, jest niejako przekonanie Sądu, że jej sytuacja majątkowa nie pozwala uczynić zadość wymogom opłaty kosztów postępowania. W tym celu powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W gestii Sądu znajduje się już ocena czy strona w sposób należyty uargumentowała zasadność przyznania niniejszej pomocy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005). Zadaniem Sądu jest zatem dokonanie wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności uzasadniających przyznanie niniejszego prawa z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy.
Prawidłowe rozpatrzenie słuszności przyznania prawa pomocy wymaga uwzględnienia z jednej strony obciążeń finansowych wnioskodawcy, a z drugiej strony - jego możliwości finansowych. Przy ustalaniu możliwości finansowych wnioskodawcy należy mieć na uwadze jego realną sytuację materialną, biorąc pod uwagę dochód w przeliczeniu na członków rodziny oraz obciążenia finansowe w zakresie faktycznie ponoszonych wydatków.
Odnosząc się do wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie występują przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie. Mając zatem na względzie powyższe okoliczności stanu faktycznego i opisane powyżej regulacje normatywne Sąd rozpoznający niniejszy wniosek przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z wpisu sądowego, a także uznał za zasadne żądanie przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego z uwagi na przedstawioną we wniosku sytuację materialną strony skarżącej. Z akt sprawy wynika bowiem, iż strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy uzyskując miesięczny dochód w postaci zasiłku z MOPSA w kwocie 331 zł nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Mając zatem na względzie powyższe i kierując się dyspozycją z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło