II SAB/Wr 104/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 26 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt II SAB/Wr 127/03 postanawia: I. oddalić wniosek K. K. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku zawartego w pismach z dnia 15 stycznia i 6 lutego 2014 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu; II. pozostawić bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy, o którym mowa w pkt I; III. umorzyć postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych; IV. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w osobie T. K.. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę K. K. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt II SAB/Wr 127/03. Postanowienie to doręczono skarżącej w dniu 13 stycznia 2014 r. (k. 41 akt sądowych) i jest ono prawomocne. Pismem z dnia 15 stycznia 2014 r. nadanym przez pocztę w dniu 29 stycznia 2014 r., oraz pismem z dnia 6 lutego 2014 r., K. K. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Pismem z dnia 14 lutego 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez jego złożenie na urzędowym formularzu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Nadto wezwał skarżącą do dołączenia wymienionych zaświadczeń, decyzji, wyciągów bankowych i tym podobnych dokumentów. Wezwanie doręczono skarżącej w dniu 19 lutego 2014 r. (k. 56 akt sądowych). Następnie zarządzeniem z dnia 7 marca 2014 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek K. K. bez rozpoznania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku. W terminie ustawowym sprzeciw od tego zarządzenia wniosła K. K.. Jednocześnie wniosła o przywrócenie terminu "do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy". Skarżąca oświadczyła, że nie wnosiła skargi o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem WSA we Wrocławiu z dnia 24 marca 2004 r., lecz składała wniosek o sporządzenie skargi przez pełnomocnika "na cywilizowanych zasadach prawa do sądu". Skarżąca dodała, że formularz urzędowy wniosku o przyznanie prawa pomocy wypełniła w dniu 24 lutego 2014 r., ale nie wysłała go z powodu braku środków na znaczek pocztowy. Do sprzeciwu dołączono wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Z jego treści wynika, że skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie T. K.. Na uzasadnienie wniosku podano, że skarżąca jest bezrobotna, opiekuje się niepełnosprawną matką, z którą utrzymują się z renty w kwocie 2.500 zł. Miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego wynoszą: 800 zł (wyżywienie), 600 zł (eksploatacja mieszkania), 200 zł (inne opłaty, np. telefon, telewizja), 300 zł (spłata kredytów i pożyczek), 200 zł (leki) i 200 zł (inne). Dalej podano, że skarżąca nie posiada żadnych nieruchomości, z wyjątkiem udziału w lokalu użytkowym "zdewastowanym przez Gminę W., WSA we Wrocławiu i Sąd Rejonowy w W.". Zajmowany przez skarżącą lokal mieszkalny należy do wnuka. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarżąca przesyłając sądowi sprzeciw od zarządzenia referendarza z dnia 7 marca 2014 r. wniosła jednocześnie o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego i dołączyła do sprzeciwu wniosek na formularzu urzędowym. Pismo zawierające sprzeciw i wniosek o przywrócenie terminu nadała przez pocztę w dniu 19 marca 2014 r., podczas gdy termin do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy upływał w dniu 26 lutego 2014 r. Zdaniem sądu brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku, o ile w ogóle można mówić o tym, że uchybienie terminowi wywołało dla strony negatywne skutki procesowe. Wniosek o przywrócenie terminu jest niezasadny, ponieważ strona nie uprawdopodobniła, że nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Nadto z wniosku nie wynika, aby był złożony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jeśli skarżąca upatruje przyczyny uchybienia terminowi w tym, że nie miała środków na zakup znaczka pocztowego, to trzeba powiedzieć, że przyczyna tego rodzaju nie może być poczytana za niezawinioną przez stronę. O braku winy można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem sądu termin 7-dniowy na uzupełnienie braku formalnego wniosku (19-26 lutego 2014 r.) był wystarczający na zebranie kwoty potrzebnej na zakup znaczka pocztowego. Wobec tego powoływanie się na brak pieniędzy jako przesłankę uzasadniającą uchybienie terminowi do uzupełnienia braku formalnego wniosku nie może przynieść zamierzonego przez skarżącą skutku. W tym stanie rzeczy, stosownie do art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), należało wniosek oddalić (pkt I sentencji postanowienia). W konsekwencji wniosek K. K. o przyznanie prawa pomocy złożony w pismach z dnia 15 stycznia i 6 lutego 2014 r. należało pozostawić bez rozpoznania. Zdaniem sądu należało przyjąć, że niezachowanie określonego w art. 252 § 2 p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 tej ustawy, który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (zob. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., I OPS 1/08, ONSAiWSA 2008/5/74). Wobec tego skarżącą wezwano do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni, lecz skarżąca nie złożyła wniosku na urzędowym formularzu w zakreślonym terminie. Wezwanie doręczono skarżącej w dniu 19 lutego 2014 r., a zatem termin do usunięcia braków formalnych upływał w dniu 26 lutego 2014 r. Skarżąca w tym terminie nie złożyła wniosku na urzędowym formularzu, co oznacza, że zastosowanie znajdzie art. 257 p.p.s.a., który stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W tym zakresie orzeczono w pkt II sentencji postanowienia. Odnosząc się natomiast do samego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy podpisanego w dniu 24 lutego 2014 r. i przesłanego przez pocztę w dniu 19 marca 2014 r., sąd stwierdził, że postępowanie w części obejmującej zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych należało umorzyć. Z akt sprawy wynika, że referendarz sądowy postanowieniem z dnia 10 października 2013 r. przyznał K. K. prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i postanowienie to jest prawomocne. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem w tym zakresie należało, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., umorzyć jako bezprzedmiotowe (pkt III sentencji postanowienia). Natomiast w pozostałym zakresie wniosek K. K. nie zasługiwał na uwzględnienie. Bezzasadny jest bowiem wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie T. K. (małżonka skarżącej). Sądowi wiadomo z urzędu, a i sama skarżąca o tym wie, że T. K. nie jest adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym ani rzecznikiem patentowym. Tylko takie osoby mogą być ustanawiane pełnomocnikami z urzędu (art. 244 § 1 p.p.s.a.). Bez znaczenia jest przy tym opinia skarżącej, że jej małżonek obecnie nabył znaczną wiedzę prawniczą i z tego powodu sąd powinien przyznać mężowi skarżącej wynagrodzenie "choćby w połowie jak zawodowemu prawnikowi" (pismo z 6 lutego 2014 r.). Sąd stwierdza, że skoro T. K. z oczywistych powodów nie może być ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu, to nie może mu być przyznane wynagrodzenie z budżetu państwa. Informacyjnie sąd wskazuje, że strona może ustanowić swojego małżonka pełnomocnikiem w drodze udzielenia mu pisemnego pełnomocnictwa (na zasadzie art. 35 § 1 p.p.s.a.). Z tych względów orzeczono jak w pkt IV sentencji postanowienia. Odnosząc się jeszcze do treści sprzeciwu, należy powiedzieć, że niezrozumiałe jest twierdzenie skarżącej, że nie wnosiła skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Wbrew mniemaniu skarżącej, skarga o takiej właśnie treści, zawierająca podpis "K. K.", została wniesiona do sądu (k. 2 i 3 akt sądowych). Skarga ta została odrzucona, to znaczy nie podlegała merytorycznemu rozpoznawaniu. Jeśli obecnie skarżąca uważa, że skargi takiej nie wniosła, to powstaje pytanie o celowość składania kolejnych pism i wniosków przez skarżącą w sprawie, która – jak wynika z twierdzeń skarżącej – nie powinna się była toczyć, a co więcej: w sprawie prawomocnie zakończonej. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działając na podstawie art. 86, art. 257, i art. 246 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.