II SAB/Wr 13/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi WP na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej postanawia odrzucić skargę Stosownie do art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270z późn. zm.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich (§ 1), przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (§ 3), a w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania (§ 4). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, iż środkiem zaskarżenia w przypadku skargi na bezczynność organu jest zażalenie z art. 37 kpa (por. np. postanowienie NSA z dnia 6 lipca 2006 r. sygn. akt I OSK 480/06 - LEX nr 188512; postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 29 stycznia 2008 r. sygn. akt II SAB/Ol 28/07 - LEX nr 340131). Bez względu na formę czynności, jaką podejmie organ właściwy do rozpoznania zażalenia z art. 37 § 1 kpa, zażalenie można uznać za skuteczne w postępowaniu sądowym w przedmiocie bezczynności dopiero po upływie okresu umożliwiającego organowi wyższego stopnia dokonanie czynności, o których mówi art. 37 § 1 kpa. Okresem tym jest jeden miesiąc (art. 35 § 3 zdanie pierwsze kpa). Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Z pisma skarżącej z dnia 5 czerwca 2008 r. wynika, że przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca nie składała zażalenia w trybie art. 37 § 1 kpa do organu wyższego stopnia, a jedynie złożyła "telefoniczne zażalenie na nie załatwienie sprawy w terminie do Departamentu Ewidencji Reprywatyzacji Rekompensat i Udostępniania Akcji Ministerstwa Skarbu Państwa". Zgodnie z art. 63 § 1 kpa, podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie lub za pomocą dalekopisu, telefaksu, poczty elektronicznej albo za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej właściwego organu administracji publicznej, umożliwiającego wprowadzenie danych do systemu teleinformatycznego tego organu, a także ustnie do protokołu. W myśl § 4 tego artykułu, organ administracji publicznej obowiązany jest potwierdzić wniesienie podania, jeżeli wnoszący je tego zażąda. Jak trafnie podkreślano w literaturze administracyjnoprawnej, ze względu na wymagania określone w art. 63 § 4 kpa nie jest dopuszczalne telefoniczne wniesienie podania, nawet w sytuacji niecierpiącej zwłoki ze względu na ważny interes wnoszącego podanie. Podanie może być wniesione ustnie, jednakże w tym przypadku z czynności tej należy sporządzić protokół, który powinien być podpisany przez wnoszącego podanie oraz przez pracownika organu, który go sporządził (A.Wróbel, Komentarz do art. 63 kpa, [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II). Dla ustalenia, czy czynność procesowa została dokonana przez stronę oraz z uwagi na trudności w identyfikacji osoby wnoszącej podanie drogą telefoniczną, tej formy przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie dopuszczają (B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 8.wydanie, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2006, s.361-362). Telefoniczne złożenie "zażalenia" nie może zatem być uznane za prawidłowe i skuteczne złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 kpa. Nie wnikając w zasadność żądania skargi stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie przed wniesieniem skargi na bezczynność organu administracyjnego nie wyczerpano przysługujących stronie środków odwoławczych. W tym stanie rzeczy - na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - należało orzec jak w sentencji postanowienia.