II SAB/Wr 21/14
PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-04-28
Skład orzekający: Sędzia WSA Olga Białek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, w szczególności nie wniósł zażalenia do organu wyższego stopnia na przewlekłe prowadzenie postępowania?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest niedopuszczalna, jeśli skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia przewidzianych w postępowaniu administracyjnym, w tym zażalenia do organu wyższego stopnia na przewlekłe prowadzenie postępowania. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu wymaga uprzedniego skorzystania z drogi administracyjnej, zgodnie z art. 52 § 1 PPSA i art. 37 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na bezczynność Miejskiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu w przedmiocie wycinki wiśni japońskiej, powołując się na przewlekłe załatwianie sprawy oraz naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji zezwalającej na wycinkę. Organ administracji wskazał, że skarżący nie wyczerpali środków zaskarżenia, w szczególności nie wnieśli zażalenia na przewlekłość postępowania. Skarżący twierdzili, że pisma kierowane do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego stanowiły zażalenie na przewlekłość.Rozstrzygnięcie
Sąd odrzucił skargę i orzekł o zwrocie skarżącym kwoty 100 zł tytułem wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi K. Z.-K. i L. K. na bezczynność postępowania Miejskiego Konserwatora Zabytków we W. w przedmiocie wycinki wiśni japońskiej postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącym kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.
W dniu 9 stycznia 2014 r. K. Z.-K. i L. K., powołując się na art. 227 k.p.a., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę, tu cyt.: "na przewlekłe załatwienie sprawy przez Miejskiego Konserwatora Zabytków we W. w związku z decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa sygn. akt [...] z dnia 21.12.2012 r. (...), uchylającą w całości zaskarżoną decyzję Miejskiego Konserwatora Zabytków we W. Nr [...] sygn. [...]z dnia 28.05.2012 r. i przekazaną do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji." Składając skargę w powyższym zakresie skarżący jednocześnie zwrócili się o uchylenie decyzji MKZ we W. z dnia 29 października 2009 r. zezwalającej na wycinkę drzewa z terenu nieruchomości przy ul. P. [...] we W., która według nich została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Miejski Konserwator Zabytków wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2013r. sygn. akt VII SA/Wa 369/13 oddalił skargę skarżących na decyzję Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 21 grudnia 2012 r., znak [...], którą uchylono w całości decyzję MKZ nr [...] z dnia 28 maja 2012 r. (umarzającą postępowanie w sprawie wycinki wiśni japońskiej z terenu posesji przy ul. P. [...] we W.) oraz przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Ponadto poinformowano o wydaniu przez Miejskiego Konserwatora Zabytków decyzji uchylającej decyzję własną wydaną z upoważnienia Prezydenta W. nr [...] z 29 października 2009 r. oraz w nowym rozstrzygnięciu istoty sprawy poprzez umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
W odpowiedzi na wezwanie dotyczące oświadczenia, czy przed wniesieniem skargi do sądu złożono zażalenie na przewlekłe prowadzenie przez organ administracji postępowania do organu wyższego stopnia, skarżący wskazali, że za takie zażalenie można uznać pisma kierowane do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w których zawarli skargi na przewlekłe załatwianie spraw przez Miejskiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu. Zaznaczyli, że kopie tych pism przesyłają wraz zaznaczonymi fragmentami, które odnoszą się do zarzucanego w skardze opieszałego działania organu administracji. W ocenie skarżących wykorzystali oni wszelkie możliwe środki zaskarżenia dotyczące rażącej opieszałości Miejskiego Konserwatora Zabytków. Wskazali również, że w trakcie rozprawy w WSA w Warszawie w dniu 23 sierpnia 2013 r. zostali poinformowani, że opieszałość Miejskiego Konserwatora Zabytków mogą skarżyć do WSA we Wrocławiu. Skarżący zwrócili się także o odniesienie się do drugiej części skargi, w które zarzucili organowi administracji naruszanie i niestosowanie przepisów k.p.a. w załatwianiu spraw. Do odpowiedzi na wezwanie skarżący załączyli skierowane do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego: zażalenie z dnia 14.09.2011 r. na postanowienie Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia 5 września 2011 r., odwołanie od decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia 28 maja 2012 r., nr [...] oraz wniosek o uchylenie decyzji nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy, stosownie do treści § 2 powołanego przepisu, rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Warunek ten dotyczy także bezczynności organu. Jak wynika bowiem z treści art. 37 § 1 k.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Wyjaśnić przy tym należy, że przewidzianą w art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego, w tym skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, nie należy mylić z uregulowaną w przepisach działu VIII k.p.a. - art. 221-256, instytucją skarg, wniosków i petycji. Zarówno skargi, określone w art. 221, jak i wnioski , o których mowa w art. 241 k.p.a., nie mogą mieć bezpośredniej skuteczności procesowej w odniesieniu do decyzji administracyjnej. Co najwyżej mogą stanowić dla organów uprawnionych do działania w trybie nadzorczym sygnalizacji o ewentualnych nieprawidłowościach, popełnionych przez organy orzekające w sprawach indywidualnych. Wówczas, gdy osoby występujące do organów administracji nie są stroną, postępowanie skargowe toczy się jako samodzielne postępowanie. Oznacza to, że przepisy działu VIII k.p.a. nie mają zastosowania do postępowania sądowoadministracyjnego, uregulowanego w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wobec treści przywołanych przepisów warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność Miejskiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu jest uprzednie wniesienie przez skarżących do organu wyższego stopnia zażalenia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a.
Analiza akt niniejszej sprawy wskazuje, że skarżący nie wnieśli wskazanego zażalenia. Za takie zażalenie nie może być bowiem zostać zakwalifikowane żadne z pism, na które powołali się skarżący w odpowiedzi na wystosowane do nich wezwanie w tym zakresie. W szczególności przyjdzie zauważyć, że zaznaczony w zażaleniu z dnia 14 września 2011 r. fragment zatytułowany "Skarga" odnosi się do skierowanych do Miejskiego Konserwatora Zabytków wniosków o przywrócenie do stanu pierwotnego należącego do skarżących budynku i posesji przy ul. P. [...]. Pierwszy z powołanych w tym piśmie wniosków dotyczy przywrócenia pierwotnego podziału okien w stolarce okiennej na klatce schodowej, natomiast drugi złożony został w przedmiocie przywrócenia otoczenia do stanu przed budową miejsc postojowych. Z powyższego wynika, że w żadnym z przytoczonych fragmentów skarżący nie zwrócili się do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w kwestii zarzucanej w skardze przewlekłości Miejskiego Konserwatora Zabytków w przedmiocie wycinki wiśni japońskiej. Powyższe stanowisko rozciągnąć należy na pozostałe powołane przez skarżących dokumenty. Nie można dostrzec cech środka zaskarżenia jakim jest zażalenie z art. 37 k.p.a. zarówno w odwołaniu z dnia 21 czerwca 2012 r. ani też we wniosku z dnia 4 października 2010 r. o uchylenie decyzji. O powyższych cechach nie świadczą zawarte w tych pismach stwierdzenia dotyczące braku terminowego załatwienia sprawy. Były one wskazywane w celu wzmocnienia przedstawionej w tych środkach zaskarżenia argumentacji.
W ocenie sądu, po analizie przedłożonych dokumentów, nie można zatem uznać by skarżący wykorzystali przed złożeniem skargi na przewlekłość postępowania Miejskiego Konserwatora Zabytków we W. przysługujące im środki zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. To zaś czyni skargę w niniejszej sprawie za niedopuszczalną.
Odnosząc się do drugiej części skargi przyjdzie natomiast zauważyć, że w kwestii kontroli wydanych w sprawie decyzji, w tym rażącego naruszenia prawa poprzez zezwolenia na wycinkę drzewa z terenu nieruchomości przy ul. P. [...] we W., sąd administracyjny będzie mógł się wypowiedzieć dopiero po skutecznym wniesieniu skargi na akt administracyjny zawierający rozstrzygnięcie w tym przedmiocie. Zgodnie zatem z pouczeniem zawartym w decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków we W. decyzji z dnia 14 marca 2014 r., nr [...], skarżący powinni najpierw wnieść odwołanie od tej decyzji do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Dopiero w przypadku niekorzystnej dla skarżących decyzji organu II instancji skarżący będą mieli możliwość złożenia skargi do sądu administracyjnego.
Z powyższych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 2 p.p.s.a, sąd skargę odrzucił. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło