II SAB/Wr 29/18

WyrokWSA we Wrocławiu2018-09-11

Skład orzekający: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Sędzia WSA Alicja Palus, Asesor WSA Wojciech Śnieżyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania postanowienia w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia kuratora ustanowionego na potrzeby postępowania administracyjnego, czy też wystarczające jest wydanie pisma w tym zakresie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wydania postanowienia w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia kuratora ustanowionego na potrzeby postępowania administracyjnego. Wystarczające jest wydanie pisma, które stanowi akt z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 PPSA, a na które nie przysługuje zażalenie, lecz skarga do sądu administracyjnego. Skarga na bezczynność organu w tym zakresie jest bezzasadna, jeśli organ wydał takie pismo przed wniesieniem skargi.
Stan faktyczny
Skarżący, będący kuratorem ustanowionym dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego, wniósł skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wydania postanowienia ustalającego jego wynagrodzenie. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez wydanie pisma zamiast postanowienia, co uniemożliwiło mu kontrolę instancyjną i sądową. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie, argumentując, że wydał pismo ustalające wynagrodzenie przed wniesieniem skargi, a takie pismo jest właściwą formą rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 września 2018 r. sprawy ze skargi H.N. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta W. w przedmiocie wydania we właściwej formie postanowienia ustalającego wynagrodzenie kuratora oddala skargę w całości. H. N.– powołując się na przepis art. 3 § 2 pkt 8 "i następne" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. w sprawie "[...] z dnia [...] r. co do wydania we właściwej formie postanowienia o kosztach kuratora ustanowionego przez Sąd Gospodarczy KRS we W.". W skardze H. N. zarzucił: "naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 264 § 2 w zw. z art. 7 i art. 8 w zw. z art. 34 § 1 w zw. z art. 141 § 1 k.p.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że kuratorowi wyznaczonemu przez sąd dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego - tj. brak organów spółki, nie przysługuje zażalenie na "postanowienie" organu w postaci jego pisma co do ustalenia wynagrodzenie dla takiego przedstawiciela i ustalenie przez ten organ iż zastosowana forma pisma jest właściwa. Ponadto uznanie, że organ ten jest zobowiązany do wydania w właściwej formie a nie jak to sam stwierdził że nie ma "uprawnienia" co do wydania właściwego postanowienia co do określenia kosztów kuratora i dalej że organ ten mylnie stwierdził że nie jest uprawniony do przekazania "zażalenia" kuratora do organu wyższej instancji tylko bezpośrednio skarga do WSA." Jednocześnie skarżący wniósł o uznanie bezczynności organu oraz zobowiązanie organu do wydania i określenia we właściwej formie postanowienia co do kosztów dla kuratora jako wynagrodzenia i obowiązku zwrotu poniesionych wydatków, zasądzenia kosztów postępowania, a ponadto o wezwanie organu oraz Sądu Rejonowego we W.Wydział IX Gospodarczy KRS do przedłożenia akt sprawy [...]. W uzasadnieniu skargi H.N. wskazał, że istotę problemu stanowi nie tyle kwestionowana przez organ kwestia kosztów i wydatków/wynagrodzenia dla kuratora, co sama zasada zaskarżalności postanowień wydanych w przedmiocie wynagrodzenia i w opisanym przypadku "pismo" organu. Skarżący jako kurator spółki, wyznaczony na podstawie art. 42 kc podjął czynności tak przed Sądem Gospodarczym we W. KRS, potem w siedzibie organu zapoznawał się z obszernymi dokumentami przedmiotowej spółki. Kurator był też kilkakrotnie na samym obiekcie przywoływanej spółki gdzie dokonywano rozbiórki/wyburzeń. Ponadto skarżący "poszukiwał" właściciela spółki i wraz z innymi urzędnikami PINB jako organu w tym z udziałem przedstawiciela Konserwatora zabytków brał udział w czynnościach kontrolnych przed wydaniem decyzji administracyjnej przez tegoż PINB. Po wykonaniu przedmiotowej pracy, sporządził sprawozdanie składając jednocześnie wniosek o określaniu wynagrodzenia. Organ bez uzasadnienia i wbrew zasadom logiki-pragmatyki - pismem uznał, że nie należy się wynagrodzenie kuratorowi w podanej przez niego wysokości i tym pismem a nie właściwą decyzją/postanowieniem uznał za nie kwestionowane przez ten organ zużytego czasu w postaci 3 dniówek kwotę [...] zł i nie uznał innej wykonanej przez kuratora pracy a nadto nie uznał wszystkich kosztów/wydatków kuratora - tym samym zabrakło kontroli instancyjnej i sądowej co do ustalenia kosztów kuratora. Skarżący stwierdził, że jedynym argumentem podniesionym przez organ była wykładnia językowa art. 264 § 2 k.p.a., natomiast uszło uwadze organu, iż przepis ten ma charakter ogólnej zasady i dotyczy sytuacji typowych, a nie szczególnego przypadku, gdy w sprawie działa przedstawiciel ustanowiony w oparciu o art. 34 § 1 k.p.a. i (lub) art. 42 kc - przy czym przywołał w uzasadnieniu orzeczenia innych sądów. Zdaniem skarżącego organ powinien, mając na uwadze art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. oraz art. 2 i art. 45 Konstytucji RP, rozważyć i dać możliwość wniesienia zażalenia przez kuratora jako przedstawiciela osoby nieznanej, w drodze analogii z ustawy. Zdaniem skarżącego, stanowisko organu wyrażone w zaskarżonym piśmie pozbawia go prawa do sądu, tj. do sądowej kontroli działania administracji określającego prawa majątkowego przedstawiciela (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 184 Konstytucji RP). W tej sytuacji, wydaje się właściwym określenie że nastąpiło naruszenie art. 263 § 2 k.p.a. poprzez odmowę przyznania wnioskowanego wynagrodzenia za reprezentację osoby nieobecnej w postępowaniach administracyjnych, jeżeli wynagrodzenie przedstawiciela osoby nieobecnej w postępowaniu administracyjnym stanowi koszt bezpośrednio związany z rozstrzygnięciem sprawy i niezależnie od oceny organu na temat stopnia skomplikowania sprawy i kierunku wykształcenia kuratora, sprawowanie kurateli przez przedstawiciela strony postępowania administracyjnego uzasadnia przyznanie tego wynagrodzenia w ramach kosztów postępowania administracyjnego które w finale obciąży spółkę. Ponadto w uzasadnieniu skargi H.N. podał, że w orzecznictwie utrwalony i stały jest pogląd, że przedstawicielowi osoby nieobecnej w tym przypadku kuratorowi, wyznaczonemu przez sąd gospodarczy krs, należy się wynagrodzenie, które wchodzi w skład kosztów postępowania administracyjnego. Wysokość wynagrodzenia winna być ustalana stosując odpowiednio regulacje obowiązujące w postępowaniu cywilnym, tj. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości przysługującego sędziom i pracownikom sądowym za dokonywanie oględzin oraz stawek należnych kuratorom, a w tej konkretnej sprawie w § 3 ust. 2 tego rozporządzenia w związku z § 18 ust. 1 pkt 1c w zw. z § 5 oraz § 19 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radcy prawnego oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, powiększone o należny podatek VAT wg stawki 23 % jako, że jest radcą prawnym. Skarżący dalej uzasadnił, że zaskarżona decyzja narusza w/w przepisy oraz stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą państwa prawa. W jej ocenie organ administracji nie ma prawa oczekiwać, że kurator będzie wykonywał czynności kuratora osoby nieobecnej w postępowaniu administracyjnym za darmo i (lub) daleko poniżej najniższego wynagrodzenia. Zwrócił też uwagę, że rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz.U. 2013.1476) winno być przez organ zastosowane na drodze analogii w celu wypełnienia luki prawnej przez organ z uwzględnieniem rodzaju sprawy, stopnia jej zawiłości oraz nakładu pracy kuratora mających wpływ na wysokość wynagrodzenia. Wynagrodzenie za pełnienie funkcji kuratora nie jest jedynie ekwiwalentem za poniesione wydatki. Skarżący stwierdził też, że okoliczność, iż kurator jest adwokatem/radcą prawnym nie może wykluczać możliwości przyznania mu wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora, nie można bowiem uznać, że wypełnianie przez niego funkcji kuratora jest dobrowolną działalnością społeczną, czy też obowiązkiem wpisanym w zakres obowiązków adwokata, pełnionym bez wynagrodzenia. W zakończeniu uzasadnienia skarżący wyjaśnił, że skarga w przedmiotowej sprawie wniesiona na akt z zakresu administracji publicznej jakim jest pismo organu z [...] r. była poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa dokonanym w dniu [...] r. W odpowiedzi na skargę doręczonej Sądowi w dniu 9 kwietnia 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta W. wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o oddalenie skargi w całości. Uzasadniając wniosek zawarty w odpowiedzi na skargę organ wskazał, że okolicznością stanowiącą podstawę do odrzucenia skargi jest okoliczność wniesienia skargi na bezczynność po wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie, a z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. W odniesieniu do skargi na bezczynność organu, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma bowiem na celu ochronę praw strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 2017 r., IV SAB/Wr 209/17). W przedmiotowej sprawie skarżący zarzuca organowi nadzoru budowlanego, iż nie rozstrzygnął o kosztach należnych kuratorowi w formie postanowienia, a uczynił to w formie pisma, w następstwie czego zabrakło kontroli instancyjnej i sądowej co do ustalenia kosztów kuratora. Odnosząc się do treści skargi organ nadzoru budowlanego wskazał, iż nie kwestionuje i nigdy nie kwestionował istnienia obowiązku zapłaty skarżącemu jako kuratorowi, ustanowionemu na podstawie art. 34 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, należnego wynagrodzenia, jak również zwrotu poniesionych przez kuratora wydatków. Pismem z dnia [...] r. o znaku: [...], doręczonym H.N. w dniu [...] r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta W. ustalił dla skarżącego zarówno wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji kuratora dla F. S.A. w postępowaniu administracyjnym w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego nieużytkowanych obiektów budowlanych dawnej Fabryki P. "W." przy ul. S. w W., obręb S. Z. nr [...] - w łącznej wysokości brutto [...] zł., jak również ustalił zwrot wydatków poniesionych przez kuratora w związku z pełnieniem funkcji kuratora w wyżej wymienionym postępowaniu administracyjnym w wysokości [...] zł. W treści tegoż pisma Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta W. szczegółowo wywiódł podstawy dokonanych ustaleń w przedmiocie wysokości należnego wynagrodzenia kuratora oraz zwrotu poniesionych przez kuratora wydatków. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że w dniu [...] r. wpłynęło pismo kuratora - radcy prawnego H.N. z dnia [...] r., wnoszące o wydanie w przedmiocie ustalenia kosztów należnych kuratorowi nie pisma, a postanowienia zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz podtrzymujące żądanie wypłacenia ustalonego przez kuratora wynagrodzenia w kwocie [...] zł + VAT 23 % liczonej według stawek godzinowych (70 godzin pracy x 80 zł) oraz zwrotu wydatków w kwocie [...] zł. Pismem z dnia [...] r. o znaku: [...] organ poinformował H.N., że zgodnie z orzecznictwem sądowo- administracyjnym obowiązujące przepisy prawa nie dają podstaw do wydania decyzji lub postanowienia w przedmiocie przyznania wynagrodzenia kuratorowi ustanowionemu na potrzeby postępowania administracyjnego. Przyznanie wynagrodzenia kuratorowi stanowi akt z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia i 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dotyczący uprawnień wynikających z przepisów prawa innych niż decyzja lub postanowienie. Na akt tego rodzaju nie przysługuje zażalenie, a kuratorowi służy prawo wniesienia skargi na ten akt do sądu administracyjnego (wyrok WSA w Warszawie z 7 października 2015 r., VIII SA/Wa 155/15; wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2013 r., I OSK 2748/12). Zatem pismo organu z dnia [...] r. o znaku: [...] stanowi akt z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który to akt mógł być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Po zaakceptowaniu przez kuratora faktury - noty korygującej nr [...] z dnia [...] r. organ niezwłocznie wypłacił kuratorowi należne mu koszty ustalone w piśmie z dnia [...] r. Zdaniem organu bezzasadny jest zarzut skarżącego, iż niewydanie przez organ postanowienia w przedmiocie ustalenia kosztów należnych kuratorowi pozbawiło go kontroli sądowej w tym zakresie, albowiem, pismo organu z dnia [...] r. stanowi akt z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który to akt mógł być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, w konsekwencji czego należy stwierdzić, że kurator miał zapewnioną możliwość obrony swoich praw w drodze skargi do sądu administracyjnego. Reasumując, organ stwierdził, iż skarga kuratora – H.N. wpłynęła do organu w dniu [...] r. (nadana została na Poczcie Polskiej w dniu [...] r.), a zatem skarżący wniósł skargę na bezczynność już po wydaniu przez organ pisma z dnia [...] r. (doręczonego kuratorowi w dniu [...] r.) ustalającego wysokość kosztów należnych kuratorowi, stanowiącego akt z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. A zatem organ rozstrzygnął o kosztach należnych kuratorowi w prawidłowej formie przed wniesieniem przez kuratora skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, co uzasadnia odrzucenie skargi. W uznaniu organu w okolicznościach niniejszej sprawy zarzut bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta W. w zakresie niewydania postanowienia w przedmiocie ustalenia kosztów należnych kuratorowi - jest bezzasadny. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu sprawa została wyznaczona do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/, formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie przedstawionych okoliczności faktycznych i istniejących okoliczności prawnych nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi mimo rozważenia w toku podejmowanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./, z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wniesiona w niniejszej sprawię skarga na bezczynność jest środkiem prawnym uwzględnionym w przepisie art. 3 § 2 pkt 8 powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określającym zakres jurysdykcji sądów administracyjnych i umożliwia przeprowadzenie sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której mowa w art. 1 § 1 wskazanej wcześniej ustawy ustrojowej. Na mocy powołanego wcześniej przepisu procesowego ustawodawca poddał ocenie Sądu zachowanie organu administracji publicznej polegające na zaniechaniu podjęcia czynności orzeczniczej /czyli bezczynności/ w przypadkach określonych w art. 3 pkt 1 - 4 ustawy procesowej tzn. w sytuacjach, w których wydaje się: decyzje administracyjne (pkt 1); postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2); postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu (pkt 3); inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz postępowań do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 4). W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się trafnie (m.in. T. Woś (w: T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2010, s. 70, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1067/08, Lex nr 491969), że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem decyzji (postanowienia lub innego aktu) albo nie podjął stosownej czynności. Obejmuje ona również sytuacje, gdy organ odmawia rozpoznania sprawy lub jej załatwienia, bo błędnie uznaje, że zachodzą okoliczności, które zwalniają go z obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej. Wskazać również należy, że instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do załatwienia sprawy. Oznacza to, że celem skargi na bezczynność jest zobligowanie organu do wydania aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie, w której organ prowadzi postępowanie, objęte skierowanym przez stronę zarzutem bezczynności. Ocena zasadności skargi na bezczynność dokonywana jest przez Sąd na podstawie akt sprawy i z uwzględnieniem stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu orzekania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z materiału sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. pismem z dnia [...] r. (znak: [...]), doręczonym skarżącemu w dniu [...] r., zatem przed wniesieniem przedmiotowej skargi ustalił dla H.N. wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji kuratora dla F. S.A. w postępowaniu administracyjnym w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego nieużytkowanych obiektów budowlanych byłej Fabryki P. "W." przy ul. S. w W. w łącznej kwocie brutto [...] zł, a ponadto ustalił zwrot wydatków poniesionych przez H. N. w związku z pełnieniem funkcji kuratora we wskazanym powyżej postępowaniu administracyjnym w kwocie [...] zł. W piśmie wyjaśniona też została podstawa przyjętych dla określenia powyższych kwot ustaleń. Istotne jest również, że zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale z dnia 9 lutego 1989 r. (sygn. akt III CPZ 117/88), które Sąd orzekający w sprawie podziela, wynagrodzenie przedstawiciela dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego ustanowionego na podstawie art. 34 § 1 k.p.a. należy do kosztów postępowania administracyjnego (OSNC 1990/1/11). Oznacza to, że organem właściwym do ustalenia i wypłaty wynagrodzenia jest organ administracji prowadzący postępowanie zasadnicze, zatem w rozpoznawanej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. Rozważając następnie kwestię formy, w jakiej organ administracji powinien załatwić wniosek przedstawiciela strony nieobecnej ustanowionego na podstawie art. 34 § 1 k.p.a., wykluczyć należy możliwość zastosowania art. 264 § 1 k.p.a., zgodnie z którym jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie (§ 2). Regulacja powyższa służy bowiem określeniu łącznej wysokości kosztów postępowania i osoby zobowiązanej do ich zapłaty na rzecz organu, a nie do określenia wysokości należności przysługujących jakiejkolwiek osobie od organu administracji. Ponadto, relacja między organem i przedstawicielem strony nie pozostaje w bezpośrednim związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym. Ma ona wobec niego charakter uboczny. Należy również odrzucić możliwość wydania przez organ administracji postanowienia w przedmiocie wynagrodzenia kuratora na podstawie art. 123 § 1 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia. Postanowienia dotyczą bowiem poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, nie rozstrzygają zaś o istocie spraw, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (§ 2). k.p.a. nie zawiera natomiast przepisu stanowiącego odpowiednik art. 270a Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w sprawie kosztów postępowania wydaje się postanowienie, na które przysługuje zażalenie. W świetle powyższego przyjąć należy, iż rozstrzygnięcie wniosku przedstawiciela strony ustanowionego na podstawie art. 34 § 1 k.p.a. o przyznanie wynagrodzenia nie jest aktem wydanym w trybie postępowania administracyjnego. Dotyczy ono bowiem relacji między organem i osobą trzecią, mającą funkcję jedynie pomocniczą w postępowaniu zasadniczym, prowadzącym do wydania decyzji. Rozstrzygnięcie to nie ma wpływu na prawa stron postępowania administracyjnego i nie dotyczy stosunku prawnego będącego jego przedmiotem. Rozwiązania problemu formy w jakiej powinno nastąpić przyznanie wynagrodzenia kuratorowi ustanowionemu w trybie art. 34 § 1 k.p.a. należy więc poszukiwać w konstrukcji aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, innej niż decyzja lub postanowienie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Tego rodzaju akty lub czynności kierowane są przez organ administracji publicznej do konkretnych, zindywidualizowanych podmiotów, niepodporządkowanych organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność. Akt lub czynność muszą mieć charakter publicznoprawny. Podejmowane są w sprawie indywidualnej w tym znaczeniu, że jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny (uprawnienie lub obowiązek), którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Przedstawiciel osoby nieobecnej jest podmiotem niepodporządkowanym służbowo i organizacyjnie organowi administracji, zaś jego rolą jest ochrona interesów strony. Mandat swój czerpie z orzeczenia sądu powszechnego, wskazującego go jako przedstawiciela strony. Jego uprawnienie do uzyskania wynagrodzenia jest nierozerwalnie związane z wykonywaniem powierzonych mu zadań, a zatem rozstrzygnięcie w tym przedmiocie pozostaje w zakresie administracji publicznej. Uwzględniając powyższe okoliczności należy – zdaniem Sądu uznać, że przyznanie wynagrodzenia przedstawicielowi strony (kuratorowi) ustanowionemu w trybie art. 34 § 1 k.p.a. stanowi akt z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dotyczący uprawnień wynikających z przepisów prawa, inny niż decyzja lub postanowienie (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 155/15, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Po 38/16). W rozpoznawanej sprawie okolicznością nie kwestionowaną przez skarżącego jest ustalenie przez właściwy organ administracji tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. kwoty wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji kuratora dla F. S.A. w opisanym wcześniej postępowaniu oraz podlegającej zwrotowi kwoty poniesionych z tego tytułu przez H.N. wydatków w piśmie z dnia [...] r. Z tych względów nie można – zdaniem Sądu – przyjąć, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała bezczynność rozumiana w sposób, jaki został wypracowany przez doktrynę i orzecznictwo, a wcześniej wyjaśniony w uzasadnieniu. W okolicznościach powyżej przedstawionych Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały warunki obligujące do uwzględnienia skargi i stosownie do przepisu art. 151 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło