II SAB/Wr 34/15
PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-04-25
Skład orzekający: Michał Kazek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy do ustalenia wysokości wynagrodzenia adwokata z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy adwokat ten reprezentował stronę w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, należy stosować przepisy rozporządzenia obowiązującego w dacie wszczęcia postępowania, czy przepisy nowego rozporządzenia wchodzącego w życie w trakcie postępowania?Ratio decidendi
Do ustalenia wysokości wynagrodzenia adwokata z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy adwokat ten reprezentował stronę w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, należy stosować przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ponieważ postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowego rozporządzenia. Nowe rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. nie ma zastosowania do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jego wejścia w życie, zgodnie z zasadą intertemporalną.Stan faktyczny
Wniosek adwokata A.B. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie dotyczącej bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy E. w przedmiocie ustalenia numeru porządkowego dla nieruchomości. Adwokat domagał się kwoty 240 zł plus VAT, powołując się na nowe rozporządzenie z 2015 r. Sąd rozpoznał sprawę na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie nowego rozporządzenia.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi A.B. wynagrodzenie w kwocie 147,60 zł (w tym VAT) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i odmówiono przyznania kosztów ponad tę kwotę.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku adwokata A.B. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi C.D. bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy E. w przedmiocie ustalenia numeru porządkowego dla nieruchomości zabudowanej dwoma budynkami postanawia 1. przyznać adwokatowi A.B. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie w kwocie 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem 60/100), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 27,60 zł (słownie: dwadzieścia siedem 60/100), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, 2. odmówić przyznania adwokatowi A.B. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu ponad kwotę przyznaną w pkt 1. sentencji postanowienia.
Postanowieniem z dnia 11 września 2015 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał C.D. prawo pomocy w zakresie obejmującym również ustanowienie adwokata.
Pismem z dnia 19 października 2015 r. Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu wyznaczyła adwokata A.B. jako pełnomocnika procesowego z urzędu dla skarżącego.
Z akt sprawy wynika, że wyznaczony z urzędu adwokat reprezentował stronę skarżącą w postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej instancji, w którym Sąd postanowieniem zawartym w punkcie VI. wyroku z dnia 3 marca 2016 r. przyznał adwokatowi A.B. wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 295,20 zł.
W treści pisma procesowego z dnia 18 kwietnia 2016 r., przewodniego dla przedłożonej do akt opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyżej wskazanego wyroku Sądu, adwokat wyznaczony z urzędu zawarł wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały opłacone, w kwocie 240 zł, powiększonej o należny podatek VAT. Jako podstawę swojego żądania pełnomocnik wskazał § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801) (dalej: Rozporządzenie z 2015 r.). Pełnomocnik ten wykazał przesłanie tej opinii na adres skarżącego.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W tym miejscu koniecznej jest przywołanie § 22 Rozporządzenia z 2015 r., które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. (§ 23 Rozporządzenia z 2015 r.), zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporzą-dzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie, wszczętej skargą z dnia 27 kwietnia 2015 r. i rozstrzygniętej w dniu 3 marca 2015 r., zastosowanie znajdą przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity w Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm. – dalej Rozporządzenie) w zakresie sporządzenia opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej, która nie wszczynała postępowania w drugiej instancji.
W sprawie wyznaczony dla strony skarżącej adwokat, który reprezentował ją w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, sporządził opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity w Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm. – dalej Rozporządzenie) w § 19 wprowadziło zasadę, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5, oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Z kolei w § 18 ust. 1 pkt 2) lit. a, b, c i d Rozporządzenia ustalone zostały stawki minimalne za konkretne czynności procesowe w drugiej instancji postępowania przed sądem administracyjnym. Przepis ten przewiduje odpowiednie stawki za: sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, bądź udział w postępowaniu zażaleniowym.
W sprawie wyznaczony dla strony skarżącej adwokat sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Dlatego zastosowanie w sprawie znajduje §18 ust. 1 pkt 2) lit. b Rozporządzenia, zgodnie z którym stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1), a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Z przywołanego przepisu Rozporządzenia wynika, że w ramach tej samej jednostki redakcyjnej (§ 18 ust. 1 pkt 2) lit. b) przewidziane zostały dwie hipotezy, do których zastosowanie mają różne zasady określania wysokości wynagrodzenia adwokata działającego w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji z urzędu. Pierwsza z nich to sytuacja, w której adwokat (autor opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej) nie prowadził sprawy przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, stanowi podstawę do żądania wynagrodzenia w wysokości 75% stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1) Rozporządzenia. Druga hipoteza wynikająca z analizowanego przepisu prawa obejmuje wszystkie sytuacje oprócz rozważanej w ramach pierwszej hipotezy, w ramach których pełnomocnik sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, i uzasadnia żądanie przez niego wynagrodzenia w wysokości 50% stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1) Rozporządzenia.
Z uwagi na fakt, że w sprawie adwokat, który sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, występował w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jego wynagrodzenie należało określić według zasady przyjętej dla drugiej z rozważanych wyżej hipotez, tj. w wysokości 50% stawki minimalnej określonej w Rozporządzeniu.
Jak wynika z wyroku Sądu z dnia 3 marca 2016 r. sprawa ze skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie ustalenia numeru porządkowego dla nieruchomości zabudowanej dwoma budynkami zaliczana jest do kategorii spraw określonych w przepisie lit. c pkt 1) ust. 1 § 18 Rozporządzenia przewidującym stawkę minimalną w kwocie 240 zł. W rezultacie wynagrodzenie ustanowionego w sprawie adwokata za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi w sprawie 120 zł (50% kwoty 240 zł).
Stosownie do § 2 ust. 3 Rozporządzenia w sprawach, których strona korzysta
z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą
w dniu orzekania o tych opłatach. Ponieważ stawka podatku od towarów i usług wynosi 23% (art. 5 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity w Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.) podatek, o który podwyższeniu podlega wynagrodzenie adwokata, wynosi w sprawie 27,60 zł (23% kwoty 120 zł).
Reasumując, referendarz sądowy postanowił przyznać ustanowionemu z urzędu adwokatowi wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w kwocie 120 zł, powiększone o podatek od towarów i usług obliczony według wyżej wskazanej stawki podatkowej w kwocie 27,60 zł, w łącznej kwocie 147,60zł (słownie: sto czterdzieści siedem 60/100).
Ponieważ jako podstawę rozpoznawanych wniosków adwokat z urzędu podał przepisy Rozporządzenia z 2015 r., w którym prawodawca wprowadził nowe, wyższe stawki kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, konieczne było orzeczenie o odmowie przyznania adwokatowi A.B. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu ponad kwotę przyznaną w pkt 1. sentencji postanowienia (pkt 2. sentencji postanowienia).
Postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu znajduje oparcie w wyżej wskazanych przepisach prawa oraz w art. 258 § 1 i § 2 pkt 8) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło