II SAB/Wr 35/12

PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-11-08

Skład orzekający: Wiesław Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wielokrotnie ubiegał się o przyznanie prawa pomocy i za każdym razem spotkał się z odmową, może liczyć na przyznanie tego prawa w kolejnym wniosku, jeśli nie wykaże istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej od czasu ostatniego rozstrzygnięcia?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja materialna uległa zmianie na jego niekorzyść od czasu wydania poprzednich orzeczeń w tej sprawie. Sąd podkreślił, że ciężar wykazania zmian spoczywa na wnioskodawcy, a przedstawione przez niego okoliczności były zasadniczo tożsame z tymi, które już podnosił. Ponadto, skarżący nie udokumentował należycie swoich wydatków i nie wyjaśnił szeregu istotnych kwestii finansowych.
Stan faktyczny
Skarżący S. D. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na bezczynność Prezydenta Miasta L. w przedmiocie nabycia prawa własności nieruchomości. Wcześniejsze wnioski skarżącego w tym zakresie zostały prawomocnie odrzucone przez WSA we Wrocławiu i NSA. Skarżący argumentował zmianą swojej sytuacji materialnej, wskazując na niskie dochody i ponoszone wydatki.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym kolejnego wniosku S. D.o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na bezczynność Prezydenta Miasta L. w przedmiocie nabycia prawa własności nieruchomości przez Skarb Państwa postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2012 r. tut. Sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 lutego 2013 r. oddalił zażalenie skarżącego na ww. postanowienie. W dniu 27 lutego 2013 r. skarżący dokonał wpłaty wpisu sądowego od skargi. Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2013 r. tut. Sąd po raz kolejny odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Naczelny Sąd Administracyjnym postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2013 r. oddalił zażalenie skarżącego. We wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku skarżący zawarł żądanie zwolnienia go z opłat z tym związanych. W złożonym w dniu 25 października 2013 r. na urzędowym formularzu wniosku skarżący zażądał ponownie przyznania mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz częściowego zwolnienia od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że "jego sytuacja materialna uległa zmianie i nie był w stanie zgromadzić dostatecznych środków w celu uiszczenia opłat kancelaryjnych". Poinformował, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z wynagrodzenia za pełnienie funkcji w zarządzie spółki (476 zł), a swoje wydatki określił następująco: opłata za energię elektryczną- 250 zł; za wodę i ścieki- 95,45 zł; za śmieci- 15,30 zł oraz za telefon- 120 zł. Dodał, że wartość wyposażenia prowadzonej (w wynajmowanym lokalu przy ul. P.) hodowli... to ok. 10.000 zł, ale działalność ta nie przynosi dochodu. Oświadczył, że nie jest właścicielem nieruchomości położonych w S. i w Z.przy ul. W., nie spłaca kredytu hipotecznego, jako osoba nieprowadząca działalności gospodarczej nie ponosi ciężaru ubezpieczeń społecznych, nie wpłaca, co kilka dni środków na rachunek .... Powtórzyć należy, iż przesłanką do uwzględnienia kolejnego wniosku strony o przyznanie prawa pomocy może być jedynie stwierdzenie, iż od chwili wydania poprzedniego orzeczenia w tym przedmiocie uległa zmianie (na niekorzyść) sytuacja finansowa i majątkowa skarżącego. Co więcej- jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w ww. postanowieniu z dnia 27 sierpnia 2013 r. (I OZ 712/13) – Sąd nie ma obowiązku przy kolejnym wniosku zajmować się w ogóle ponownie oceną tych samych okoliczności i argumentów przedstawionych już we wcześniejszym wniosku. To na osobie skarżącego ciąży obowiązek wykazania, które ze zmienionych okoliczności uzasadniały obecnie przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W niniejszej sprawie taki warunek nie został spełniony, bowiem -wbrew temu co twierdzi skarżący- przedstawione przez niego okoliczności są zasadniczo tożsame z tym, które już podnosił w swoich dwóch wcześniejszych wnioskach. Z oczywistych względów nie zmieni także tej oceny wskazywana przez niego okoliczność, że nie otrzymał "w okresie 1.08.- 1.09.2013 r." diety za posiedzenie komisji w samorządzie zawodowym (w wysokości 106 zł), w szczególności, że sam skarżący "zapomniał" w rubryce dochody wpisać kwotę "delegacji" (245 zł) jaką ww. samorząd przelał mu w dniu 23.09.2013 r.. Zasadniczo na tym należałoby zakończyć niniejsze uzasadnienie, tym nie mniej z uwagi na ewentualną możliwość złożenia przez skarżącego kolejnego wniosku w tym lub w innym prowadzonym przed tut. Sądem postępowaniem koniecznym jest wyjaśnienie kilku kwestii. Skarżący nadal nie wyjaśnił i nie udokumentował kilku istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową, np. nie wyjaśnił dlaczego (przez wiele miesięcy) prowadzi działalność rolniczą (hodowlę ...), która nie przynosi mu dochodu; nie przedłożył zaświadczenia o wysokości aktualnie (wrzesień, październik br.) uzyskiwanego dochodu; nie przedłożył dokumentów księgowych, z którego wynikałaby wysokość przychodów uzyskiwanych z tytułu prowadzonej hodowli ryb i rodzaj ponoszonych kosztów; nie określił wartości posiadanych przez siebie ruchomości; nie przedłożył dokumentu świadczącego o przejęciu przez jego ojca zaciągniętych przez skarżącego zobowiązań (np. kredytu) i nie wyjaśnił na jaki cel na (zakup jakiej nieruchomości) zaciągnął ten kredyt i co stało się z tą nieruchomością; nie wyjaśnił czy korzysta z pomocy innych osób i czy posiada zdolność kredytową, kartę kredytową, saldo debetowe w rachunku; nie wyjaśnił dlaczego zrezygnował ze świadczenia usług inżynierskich w Z.; nie wskazał, co stało się ze środkami finansowymi jakie powinien otrzymać za zbycie składników majątkowych służących mu wcześniej do prowadzenia działalności gospodarczej "P." na rzecz spółki –P.sp.z o.o.; nie wyjaśnił z jakiego źródła czerpał środki na opłacenie wpisu sądowego od skargi i dlaczego z tego samego źródła nie może pokryć dalszych kosztów postępowania. Fakt, że wśród operacji finansowych w aktualnie przedłożonym wyciągu bankowym (P.) brak jest wpłat własnych (które we wcześniejszym okresie były częste i w znacznej wysokości (jak na wykazywany przez skarżącego dochód)), nie świadczy to jeszcze o tym, że skarżący utracił to źródło swojego finansowania. Wnioskodawca twierdzi np., że oprócz symbolicznie (500 zł brutto) przyznanego mu wynagrodzenia nie uzyskuje żadnych korzyści z P.sp. z o.o. Tymczasem przypomnieć należy, że spółka ta przejęła wcześniej prowadzoną przez skarżącego działalność (P.), jedynym udziałowcem w niej jest jego matka, a sam skarżący jest prezesem jednoosobowego zarządu tej spółki. Nadto skarżący nie udokumentował należycie wskazywanych we wniosku wydatków – załączony bowiem do wniosku wyciąg z rachunku bankowego nie pozwala na określenie, które wskazane na nim zobowiązania są kosztami przychodu prowadzonej działalności (zatem już obniżającymi przychód skarżącego), a które niezbędnymi wydatkami skarżącego - wysokość przywołanych wydatków (np. opłata za energię elektryczną- 250 zł) wskazuje raczej, że są to przede wszystkim koszty prowadzonej działalności, a niektóre z tych wydatków np. internetowo- telewizyjny w wysokości 120 zł (zresztą na bieżąco opłacany), w ogóle trudno uznać za wydatek niezbędny w przedstawianej przez niego sytuacji finansowej (uzyskiwany dochód- 476 zł). Logicznym jest, że osoba, która znajduje się w niedostatku (w tym nie ma środków na opłacenie postępowania sądowego) występuje do osób do tego ustawowo zobowiązanych o wypłatę świadczenia alimentacyjnego. Nie jest to oczywiście obowiązek tylko uprawnienie, ale fakt, że osoba uprawniona z tej instytucji świadomie nie chce korzystać nie może uzasadniać tego, aby taką pomoc udzielało jej Państwo (czyli reszta obywateli). W szczególności, że według twierdzeń skarżącego jego rodzice są osobami majętnymi i to osobami, które odniosły korzyści z jego działań. Z przedstawionych we wniosku okoliczności wynika, że skarżącemu odpowiada istniejący stan (m.in. symboliczne wynagrodzenie jako prezesa zarządu, niedochodowa działalność rolnicza, unikanie posiadania składników majątków) i nie zamierza zmieniać tej sytuacji. Skarżący nie wyjaśnił dlaczego, jeśli właścicielem nieruchomości położonej w S. są jego rodzice, to dlaczego on jest wskazywany w rachunkach dot. tej nieruchomości jako nabywca usług i z jakich źródeł czerpie środki na uiszczenie opłat związanych z utrzymaniem tej nieruchomości skoro wykazywane przez niego dochody są niższe niż wskazywane wydatki. Skarżący twierdzi, że nie opłaca składek na ubezpieczenie społeczne, bo nie prowadzi działalności gospodarczej, jednakże z załączonych do poprzednich wniosków wyciągów bankowych wynika, że skarżący w bieżącym roku (czyli już po oficjalnym zaprzestaniu prowadzenia poprzedniej działalności gospodarczej –XI 2012 r.) takie składki uiszczał. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. art. 165 w zw. z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło