II SAB/Wr 75/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant specjalista Izabela Szczerbińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi K.L. i K.P. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. w przedmiocie samowolnej budowy rurociągu przesyłowego I. stwierdza przewlekłość postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z tym, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; III. oddala skargę w pozostałym zakresie; IV. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. na rzecz skarżących kwotę 100zł. (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 6 listopada 2012 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. wpłynęło pismo skarżących K.L. i K.P. z dnia 5 listopada 2012 r. zawierające wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie "samowolnej budowy przez Wodociągi i Kanalizacja sp. z o.o. w D. (lub poprzednika prawnego ww. spółki) w obrębie nieruchomości" skarżących "obiektu budowlanego – rurociągu przesyłowego wody o średnicy 600 mm". W dniu 7 marca 2013 r. skarżący złożyli do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. w sprawie samowolnej budowy rurociągu przesyłowego. Postanowieniem z dnia 26 marca 2013 r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. na podstawie art. 37 § 2 i art. 123 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Ś. 30-dniowy termin (licząc od dnia otrzymania niniejszego postanowienia) celem właściwego, zgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym załatwienia sprawy oraz zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie oraz podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Jednocześnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ograniczyły się do czynności zmierzających w kierunku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przy czym organ powiatowy nie odniósł się w trybie art. 36 kpa do kwestii naruszenia terminu załatwienia sprawy. W dniu 9 maja 2013 r. K.L. i K.P. złożyli skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. w przedmiocie samowolnej budowy rurociągu przesyłowego. Skarżący wnieśli o: 1) zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; 2) zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie; 3) w przypadku uwzględnienia skargi o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe postępowanie miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do Sądu; 4) zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. W uzasadnieniu skargi zaznaczono, że do chwili jej wniesienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. nie wydał stosownego aktu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. wniósł o jej oddalenie. Podał, że zakończył przedmiotowe postępowanie administracyjne wydając w dniu 29 maja 2013 r. decyzję nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpatrując skargę wniesioną na bezczynność lub przewlekłe postępowanie organu administracji publicznej, a więc w trybie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), kontrola sądowa ograniczona jest wyłącznie do ustalenia, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czy strona skarżąca wyczerpała środki przewidziane w art. 37 kpa oraz czy zwłoka w wydaniu decyzji (postanowienia) przekracza terminy określone w art. 35 kpa. Sprawy wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi to takie, w których powinna być wydana decyzja administracyjna, albo postanowienie, na które służy zażalenie lub kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty, czy też postanowienie mające zapaść w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz w których mają być wydane nie wymienione wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a ponadto pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. W rozpatrywanej sprawie skarżący domagali się wydania decyzji w przedmiocie samowolnej budowy rurociągu przesyłowego. W tej sytuacji stwierdzić trzeba, iż rozpatrywana skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem spełniona została pierwsza przesłanka pozwalająca na merytoryczne rozpoznanie skargi. Zgodnie z art. 37 § 1 kpa na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub ustalonym w myśl art. 36 kpa stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. W niniejszej sprawie skarżący złożyli zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa, w wyniku czego D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wydał postanowienie z dnia 26 marca 2013 r. nr [...]. Tak więc druga przesłanka pozwalająca na merytoryczne rozpoznanie skargi też została spełniona. Poza sporem jest w niniejszej sprawie, że przedmiotowe postępowanie zostało zakończone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. decyzją z dnia 29 maja 2013 r. nr [...]. Mając na uwadze, że skarga została złożona w dniu 9 maja 2013 r., stwierdzić trzeba, że w chwili jej wniesienia była ona uzasadniona. Jednakże wydanie w dniu 29 maja 2013 r. decyzji nr [...] spowodowało, że zobowiązanie organu do wydania aktu stało się bezprzedmiotowe. Rozpatrując skargę na bezczynność lub przewlekłe postępowanie Sąd nie ocenia merytorycznego sposobu rozpatrywania sprawy przez organ administracyjny, a jedynie to, czy organ ten pozostaje w zwłoce lub przewlekle prowadzi postępowanie. Biorąc pod uwagę unormowania zawarte w szczególności w art. 7, 8, 9, 12, 35, 64 § 2, 75, 77 i 80 kpa, stwierdzić należy, że to na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Załatwienie sprawy winno przy tym nastąpić bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa). W niniejszej sprawie decyzja kończąca postępowanie administracyjne została zatem wydana z przekroczeniem terminów określonych w art. 35 kpa. Oceniając prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. w rozpatrywanej sprawie stwierdzić trzeba, że było ono prowadzone przewlekle, bo jego działania poprzedzające wydanie decyzji z dnia 29 maja 2013 r. nr [...] ograniczały się tylko do czynności zmierzających w kierunku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przy czym działania te podejmowane były w sposób nieefektywny. Z uwagi jednak na fakt, że przedmiotowe postępowanie administracyjne dotyczyło budowy rurociągu przesyłowego, która była prowadzona na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku, a zatem przeszło 40 lat temu i wobec zarzutu, że budowa ta miała być prowadzona samowolnie, konieczne było ustalenie, czy istnieją dokumenty dotyczące tej budowy, z czym związane było ich poszukiwanie, uznać należy, że przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na względzie stwierdzić trzeba, że w rozpatrywanej sprawie zachodziła przewlekłość postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z tym, że przewlekłość te nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, przy czym wobec wydania decyzji z dnia 29 maja 2013 r. nr [...] postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu podlegało umorzeniu. W pozostałym zakresie skarga podlegała oddaleniu jako zbyt daleko idąca. W tym stanie rzeczy – zgodnie z art. 149 § 1, art. 161 § 1 pkt 3 i art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji wyroku.