II SAB/Wr 930/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 9 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 6 maja 2021 r. skarżąca A. K. wniosła za pośrednictwem Wojewody Dolnośląskiego (dalej: organ) skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy. Zarządzeniem z dnia 16 sierpnia 2021 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do złożenia ponaglenia dotyczącego przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego oraz dowodu jego wniesienia. W wydanym zarządzeniu zakreślono termin na jego wykonanie wynoszący 7 dni oraz rygor odrzucenia skargi. Jednocześnie poinformowano pełnomocnika, że złożona skarga dotyczy przewlekłego prowadzenia postępowania, natomiast znajdujące się w aktach sprawy ponaglenie dotyczy bezczynności. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki skierowanej do pełnomocnika skarżącej (karta 24 akt sądowych), przesyłka została doręczona w dniu 15 września 2021 r. Zakreślony wobec pełnomocnika termin na wykonanie wezwania upłynął z dniem 22 września 2021 r. Pomimo upływu terminu wezwanie pozostało bezskuteczne, bowiem pełnomocnik go nie wykonał. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie do art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256) – dalej jako "k.p.a.". stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Z kolei zgodnie z § 3 art. 37 k.p.a. ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyczerpanie środków zaskarżenia następuje przez wniesienie ponaglenia przewidzianego w powołanym wyżej art. 37 k.p.a.. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. sąd na posiedzeniu niejawnym odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z kolei, zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wyczerpanie przez stronę skarżącą trybu określonego w art. 37 § 1 k.p.a. poprzez uprzednie złożenie ponaglenia do organu wyższego stopnia, warunkowało złożenie do Sądu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Z kolei art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Ten przepis należy odczytywać w kontekście regulacji art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd zobligowany jest odrzucić skargę w sytuacji, gdy jej braki formalne nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie. Odnosząc się do stanu faktycznego wynikającego z akt administracyjnych niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że w wyniku postępowania wszczętego wnioskiem strony o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy zostało złożone ponaglenie, o którym mowa w art. 37 k.p.a. Ponaglenie to strona odniosła jednak nie do przewlekłości postępowania (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). lecz do stanu bezczynności (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Wynika to jednoznacznie z treści ponaglenia, w którym ewidentnie strona wskazała: "Bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w tej sprawie ...". Przedmioty skarg na bezczynność i przewlekłość nie są tożsame, a obie sprawy nimi wywołane mogą istnieć niezależnie od siebie. Mając to na uwadze w przypadku każdej z nich wymagane jest spełnienie warunku, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. - wniesienie ponaglenia. Innymi słowy, aby skutecznie wnieść do sądu administracyjnego skargę na stan bezczynności (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.), taką skargę musi poprzedzać ponaglenie na ten właśnie stan i analogicznie zaskarżenie przewlekłości (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.) uzależnione jest od złożenie do organu ponaglenia na przewlekłe prowadzenia postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2020 r., o sygn. akt I FSK 495/20 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponaglenie na bezczynność organu nie zastępuje ponaglenia na przewlekłość postępowania i na odwrót. Mając powyższe na uwadze i stan sprawy, w którym złożono ponaglenie na bezczynność organu, a skarga dotyczy przewlekłości, należało uznać, że strona skarżąca przed wniesieniem skargi w zakresie przewlekłości nie wyczerpała warunku, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. Implikuje to konsekwencje wynikające z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w postaci odrzucenia skargi.