II SO/Wr 2/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 października 2012 r. wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w przedmiocie wymierzenia grzywny za nieprzekazanie akt sprawy do Sądu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 21 czerwca 2012 r. Sąd wezwał skarżącego J. K. do uiszczenia wpisu od skargi na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w przedmiocie wymierzenia grzywny za nieprzekazanie akt sprawy do Sądu. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II wysokość wpisu ustalono w kwocie 100 zł. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że ma 63 lata i aktualnie pozostaje bez pracy, a utrzymuje się z "odszkodowania" w wysokości 700 zł. Wśród posiadanych składników majątkowych skarżący wymienił "nieukończony pawilon handlowy" o pow. 88, 80 m2. Dodał, że pozostaje w związku małżeńskim ale jego żona posiada osobisty majątek i dochód. Na wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez skarżącego swojej sytuacji finansowej i majątkowej, wnioskodawca w piśmie z dnia 5 sierpnia 2012 r. poinformował, że korzysta "ze wsparcia swoich dwóch sióstr, u których ma duże zadłużenie", z kolei na opłacenie wynagrodzenia pełnomocnika w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 385/08 uzyskał środki z "niespłaconych pożyczek." Dodał, że nie rejestruje się jako bezrobotny, bo w 2003 r. był pracodawcą a nie pracownikiem; a nie czyni starań o uzyskanie świadczeń rentowych, bo nie spełnia ustawowych warunków. Nadto oświadczył, że jego żona nie wyraża zgody na ujawnienie wysokości swojej emerytury, bo "jest to jej dochód osobisty nabyty przed zawarciem małżeństwa" i on również ze względu na ochronę danych osobowych nie odpowie na wszystkie zapytania zawarte w wezwaniu. Postanowieniem z dnia 12 września 2012 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Orzeczenie to doręczono skarżącemu w dniu 2 października 2012 r., a w dniu 3 października 2012 r. skarżący złożył sprzeciw od tego postanowienia, na skutek czego utraciło ono moc. W motywach sprzeciwu skarżący ponownie wskazał, że w chwili obecnej nie posiada środków finansowych na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W kwestii małżonki wyjaśnił, że J. K. (64 lata) jest jego żoną od dnia 20 listopada 2010 r. i posiada majątek osobisty (art. 33 pkt. 1 k.r.o.), a także ma bardzo niską emeryturę, która zgodnie z obowiązującym prawem stanowi jej wyłącznie dochód (art. 33 pkt. 6 k.r.o.). Wskazał także, że J. K. zamieszkuje w W. i z swojego dochodu z emerytury pokrywa swoje stałe wydatki i utrzymanie, a skarżący zamieszkuje w J.- L. i z swojego dochodu z odszkodowania pokrywa swoje wydatki i utrzymanie. Na dowód trudnej sytuacji materialnej, a która do dnia złożenia sprzeciwu nie uległa poprawie skarżący przedłożył wyciąg z konta bankowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270; dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.) W myśl art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. A na mocy art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W rozpoznawanym obecnie przez Sąd przypadku intencją skarżącego jest, aby Sąd zwolnił go z kosztów sądowych, czyli na etapie jakim znajduje się obecnie sprawa także - z wpisu sądowego od skargi ustalonego w kwocie 100 zł. Wobec tego należy stwierdzić, że zgodnie z przytoczonymi przepisami obowiązkiem skarżącego było wykazanie, że nie jest on w stanie ponieść takiego wydatku bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu rozpoznającego wniosek, ze złożonych przez skarżącego dokumentów (wniosek na formularzu i pismo z dnia 5 sierpnia 2012 r. oraz sprzeciw) nie wynika, jakie są miesięczne niezbędne koszty utrzymania skarżącego (opłaty eksploatacyjne, koszty wyżywienia, zakupu leków itp.), nadto skarżący nie uczynił zadość wezwaniu z dnia 13 lipca 2012 r. i nie przedłożył dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu ("odszkodowanie") uzyskiwanego przez siebie i żonę; nie złożył do akt dokumentu potwierdzającego wysokość swojego zadłużenia; nie przedłożył wyciągów z rachunku bankowego na które wpływa jego dochód z tytułu tzw. odszkodowania (takiego dowodu nie może stanowić kolejny raz przedkładany wyciąg: przy piśmie z dnia 5 sierpnia 2012 obejmujący operacje nr 16-18, a przy sprzeciwie operacje nr 16-19); nie złożył również deklaracji podatkowych za rok 2011; nie wyjaśnił dlaczego nie zlikwidował dotychczas działalności gospodarczej skoro przyczyną zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej jest brak środków pieniężnych (m.in. na składkę do ZUS); nadto nie określił i nie udokumentował wysokości swoich niezbędnych, aktualnych, miesięcznych wydatków; pomimo pouczenia, że nawet istnienie rozdzielności majątkowej nie zwalnia go z obowiązku przedstawienia sytuacji materialnej jego żony- nie przedstawił stanu majątkowego i finansowego swojej żony; nie wyjaśnił dlaczego aktualnie otrzymuje tylko 700 zł z tzw. "odszkodowania" gdy do niedawna otrzymywał 1.400 zł; nie wskazał dlaczego nie czyni starań by znieść z byłą żona współwłasność dość licznie posiadanych i wartościowych składników majątkowych; nie wyjaśnił co stało się z dotychczas wykazywanymi przez niego składnikami majątkowymi: mieszkaniem o pow. 50, 60 cm2 oraz działkami: o pow. 253 m2 i 137 m2. Dodać również należy, że skarżący pozostaje w błędzie uważając, że przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t. jedn. z 2011 r., Dz. U. Nr 230, poz.1371) zwalniają go z obowiązku przedstawienia sytuacji majątkowej i finansowej swojej oraz osób prowadzących z nim gospodarstwo domowe (np. żony). Ustawowym uprawnieniem Sądu (art. 252 p.p.s.a.) jest domaganie się od wnioskodawcy przedstawienia dokładnych dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy (i innych osób prowadzących z nim gospodarstwo domowe), a zatem w tej sytuacji art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych pozwala na gromadzenie i przetwarzanie przez Sąd tego rodzaju danych, bowiem "jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa". Podkreślić przy tym należy, że obowiązkiem każdego pracownika Sądu jest zachowanie w tajemnicy informacji jakie uzyskał w związku z wykonywanie swoich czynności służbowych, a zatem nie istnienie niebezpieczeństwo ujawnienia danych. Skoro zatem to na skarżącym spoczywał obowiązek wykazania, że nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania, a skarżący ani we wniosku, ani w kolejnych pismach tego nie wykazał. W niniejszym przypadku Sąd podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy wnioskodawcy przysługuje prawo pomocy w żądanym przez niego zakresie. Zdaniem Sądu wskazane we wniosku okoliczności nie pozwalają na stwierdzenie, czy poniesienie kosztów sądowych jest dla skarżącego niemożliwe, albowiem z winy samego wnioskodawcy nie sposób stwierdzić jak jest jego rzeczywista sytuacja finansowa, a tym samym nie sposób zweryfikować twierdzeń zawartych we wniosku. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd działając na podstawie art. 246 § 1 i art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.