II SO/Wr 4/13

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 3 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia ... w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej bez uwag instrukcję eksploatacji składowiska odpadów innych niż niebezpieczne postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 2 sierpnia 2013 r. strona skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że są Stowarzyszeniem utrzymującym się wyłącznie ze składek członkowskich, a dokonywanie czynności w przedmiotowej sprawie z uwagi na jej zakres wymaga znacznych środków finansowych. W odpowiedzi na wezwanie do szczegółowego przedstawienia i udokumentowania swojej sytuacji finansowej strona skarżąca wniosła o przedłużenie jej terminu do nadesłania dokumentacji finansowej i poinformował, że "zbierane ze składek środki na bieżącą działalność będę im wkrótce potrzebne na publikację w mediach tego, co wydarzyło się w niniejszej sprawie". Zarządzeniem z dnia 2 września 2013 r. (doręczonym w dniu 16.09.2013 r.) przedłużono stronie skarżącej o dalsze 5 dni termin do przedłożenia wymaganych dokumentów. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienia pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Skarżąca organizacja nie wykonała powyższego obowiązku w treści wniosku i nie uczyniła tego również pomimo wezwania (i wyznaczenia jej dodatkowego terminu), które precyzyjnie wskazywało jakie okoliczności są istotne dla oceny wniosku i jakiego rodzaju dokumenty mogą potwierdzić sytuację finansową Stowarzyszenia. Przepisy żądają wykazania przez podmiot ubiegający się o prawo pomocy, że nie posiada dostatecznych środków na ten cel (i że nie ma ich, pomimo iż podjął wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków), nie jest zatem wystarczające samo oświadczenie czy też subiektywne przekonanie władz organizacji o braku takich środków. Osoba prawna może wykazywać swą sytuację majątkową (finansową, ekonomiczną) za pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych, choć podstawowe znaczenie mają dokumenty. W niniejszej sprawie oprócz oświadczenia zawartego w uzasadnieniu wniosku strona skarżąca nie wykazała żadnymi dowodowymi istnienia okoliczności, o których wspomina we wniosku. Strona skarżąca nie złożyła w szczególności: wyciągu z kont bankowych za ostatnie dwa miesiące i aktualnego sprawozdania finansowego; nie wyjaśniła, z jakich źródeł i w jakiej wysokości otrzymuje środki finansowe na swoją działalność; nie określiła liczby członków i wysokości środków przeznaczanych na swoją bieżącą działalność; a nadto nie wyjaśniła dlaczego skoro- jak należy rozumieć treść wniosku- uzyskiwane przez Stowarzyszenie środki, w tym składki członkowskie nie wystarczają na działalność statutową Stowarzyszenia, to Walne Zgromadzenie członków nie podwyższy np. wysokości składki członkowskiej i nie zabezpieczy na ww. cel odpowiednich funduszy. To na członkach stowarzyszenia (a nie Skarbie Państwa) ciąży obowiązek realizowania zadań, jakie Stowarzyszenie na siebie przyjmie lub które staną się jej udziałem i de facto to możliwości finansowe członków Stowarzyszenia decydują o tym czy to zadanie zostanie zrealizowane. Podejmując decyzję o złożeniu skargi do Sądu strona skarżąca winna była mieć świadomość, że zostanie zobowiązania do pokrywania kosztów sądowych i na ten cel zagospodarować środki. Zauważyć należy, że strona skarżąca na bieżąco realizuje swoje inne zobowiązania finansowe. Zgodnie przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd przy rozpoznaniu wniosku o prawo pomocy winien oceniać jedynie możliwości finansowe strony wnioskującej. Każda inna argumentacja (np. występowanie w interesie społecznym, duża szkodliwość społeczna zaskarżonych aktów administracyjnych) pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku. Niewykorzystywanie przewidzianych w Statucie Stowarzyszenia możliwości (składki członkowskie, dobrowolne datki, darowizny, dotacje, zapisy) pozwalających na zgromadzenie środków finansowych, niezbędnych do prowadzenia działalności statutowej jest przesłanką do odmowy przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie NSA z dnia 4.12.2012 r., sygn. akt II OZ 1052/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Odstąpienie od pozyskiwania środków na swoją działalność świadczy w istocie o niedopuszczalnym przerzuceniu finansowania działalności Stowarzyszenia na Skarb Państwa. Strona nie wykazała, że z przyczyn niezależnych od siebie nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Przyczyny te wydają się leżeć po stronie wnioskodawcy i polegają na braku aktywności w zorganizowaniu środków finansowych na realizację celów zakreślonych w Statucie, w tym na udział jako strona w postępowaniach sądowych. W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzec jak w sentencji.