III SA/Wr 1123/16

WyrokWSA we Wrocławiu2017-01-04

Skład orzekający: Katarzyna Borońska, Magdalena Jankowska-Szostak, Tomasz Świetlikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie wierzyciela (Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego) dotyczące nieuznania zarzutu nieistnienia obowiązku zapłaty opłaty za brak ubezpieczenia OC jest wiążące dla organu egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela (Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego) w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku zapłaty opłaty za brak ubezpieczenia OC, jeśli zarzut oparty jest na przesłankach z art. 33 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a. W takiej sytuacji organ egzekucyjny nie jest uprawniony do samodzielnego badania istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i nie może kwestionować stanowiska wierzyciela.
Stan faktyczny
Skarżący J.M. wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłaty za brak ubezpieczenia OC. Organ egzekucyjny, po uzyskaniu stanowiska wierzyciela (Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego), uznał zarzuty za nieuzasadnione. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Skarżący zaskarżył postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o zwrócenie się do wierzyciela o wyjaśnienia w zakresie wypełnienia przez ubezpieczającego obowiązku wynikającego z art. 28 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w Wydziale III w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nieuznania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę w całości. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] r. w przedmiocie nieuznania podniesionego przez J. M. (dalej: skarżący, zobowiązany, strona) zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Z akt sprawy oraz treści zaskarżonego postanowienia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. prowadzi wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne po podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...], wystawionego przez [...] w W. (dalej także: [...], Fundusz), celem wyegzekwowania należności z tytułu opłaty w wysokości [...] zł, nałożonej na stronę w związku z niespełnieniem obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC w 2014 r. zgodnie z ogólnymi warunkami ubezpieczeń obowiązkowych. Dążąc do wyegzekwowania ww. należności organ egzekucyjny dokonał w dniu [...] r. zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego w spółce [...]Sp. z o.o. w upadłości układowej. W dniu 13 stycznia 2015 r. zobowiązany wniósł do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzonej wobec niego egzekucji administracyjnej. Zobowiązany nie wskazał wprost, który z zarzutów przewidzianych w art. 33 § 1 u.p.e.a. wnosi, jednak na podstawie treści pisma jak i załączonych dokumentów organ uznał, że podstawą zarzutu była okoliczność wskazana w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. nieistnienie dochodzonego obowiązku. Zobowiązany zaznaczył, iż w chwili obecnej wyjaśnia sprawę z wierzycielem – [...]. Do złożonych zarzutów dołączył kserokopię polis OC jak również pisma od [...] z dnia 10 czerwca 2014r. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny pismem z dnia 15 stycznia 2015 r. przekazał zarzuty strony do [...], w celu uzyskania stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Wierzyciel w postanowieniu nr [...] z dnia [...] r. uznał podniesione zarzuty z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. za nieuzasadnione. W uzasadnieniu powyższego postanowienia [...] wskazał, że zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. nr 124, poz. 1152) dalej: umowa o ubezpieczeniach obowiązkowych, posiadacz pojazdu ma obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia OC i kontynuowania jej przez cały okres rejestracji pojazdu, niezależnie od jego stanu technicznego oraz zakresu użytkowania. W wyniku czynności kontrolnych [...] stwierdził po stronie skarżącego brak w 2014 r. ciągłości ubezpieczenia OC dla pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...], w związku z niezawarciem umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC. Fundusz kierował do strony pisma i wezwania do złożenia w tej sprawie wyjaśnień, które pozostały bez podpowiedzi, strona nie wniosła także opłaty nałożonej na nią na podstawie art. 91 ustawy o ubezpieczeniach. Dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego zobowiązany przesłał kopię umowy ubezpieczenia OC zawartą na ww. pojazd z okresem ochrony od [...] r. do [...] r. Z informacji uzyskanej przez [...] od [...]S.A. wynikało z kolei, że na przedmiotowy pojazd została zawarta umowa ubezpieczenia o nr [...], z okresem odpowiedzialności od [...] r. do [...]., a w dniu [...]r. pojazd został sprzedany. Fundusz wyjaśnił zarazem, że zgodnie z art. 31 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, w razie przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu mechanicznego, którego posiadacz zawarł umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, na posiadacza pojazdu, na którego przeszło lub zostało przeniesione prawo własności, przechodzą prawa i obowiązki poprzedniego posiadacza wynikające z tej umowy, ale umowa ubezpieczenia OC ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na który została zawarta, chyba że posiadacz, na którego przeszło tub zostało przeniesione prawo własności, wypowie ją na piśmie. W przypadku wypowiedzenia umowy ubezpieczenia OC, ulega ona rozwiązaniu z dniem jej wypowiedzenia. W tym przypadku przepis art. 28 nie ma zastosowania. Biorąc pod uwagę fakt, że skarżący, będąc nabywcą pojazdu, nie złożył wypowiedzenia umowy ubezpieczenia OC zawartej przez zbywcę, umowa ta uległa rozwiązaniu w dniu [...] roku. Twierdzenie, że na skutek braku ww. wypowiedzenia umowa ubezpieczenia automatycznie uległa prolongacie na koleje 12 miesięcy tj. do [...]r. nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach, bowiem akurat w tym przypadku nie ma zastosowania art. 28 ww. ustawy. Zatem skarżący, będąc w 2014 roku w posiadaniu opisanego na wstępie pojazdu, pozostawał - wbrew ustawowemu obowiązkowi - bez ochrony z tytułu ubezpieczenia OC w okresie od dnia [...] roku do dnia [...] roku, tj. do dnia zawarcia nowej umowy ubezpieczenia OC. Na ww. postanowienie wierzyciela zobowiązany złożył zażalenie, a postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. [...] utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie. Po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów, organ egzekucyjny działając na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a., postanowieniem z dnia [...] r. uznał zarzuty podniesione w piśmie z dnia [...] r. za nieuzasadnione. Organ egzekucyjny powołał się na stanowisko wierzyciela w przedmiocie zarzutu naruszenia w postępowaniu punktu 1 art. 33 § 1 u.p.e.a., podkreślając że jest tym stanowiskiem związany. W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązany zarzucił organowi nieprawidłowe zastosowane przepisów art. 33 § 1 pkt 8 i 10 w związku z art. 27 u.p.e.a. Wnosząc o uchylenie ww. postanowienia organu egzekucyjnego, skarżący wskazał, iż w jego ocenie nie zostały zbadane okoliczności zgodnie z ustawą o ubezpieczeniach obowiązkowych. Podkreślił, że obowiązkiem ubezpieczyciela jest poinformowanie klienta na 14 dni przed upływem terminu ważności polisy, a także złożenie mu oferty na nowy okres ubezpieczeniowy. Jeżeli ubezpieczyciel nie wypowie się, to w świetle ustawy ma obowiązek wznowienia automatycznie ubezpieczenia na kolejny okres. Tych czynności nie dopełniono. Dalej zobowiązany wskazuje, iż [...] nie ma uprawnień Sądu i nie badał sprawy dogłębnie, a nie można rozstrzygnąć sporu bez udziału biegłych sądowych w postępowaniu procesowym, którzy mogą stwierdzić prawdziwość dokumentów i zdarzeń. Nadmienia także, że kwestią sporu jest okres od [...] r. do [...]r. tj. trzy miesiące, a kara została nałożona w kwocie [...] zł jest za wysoka. Celem polubownego załatwienia sprawy zobowiązany wskazał, iż może dokonać wpłaty [...] zł. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, potwierdzając bezzasadność zgłoszonego zarzutu i podkreślając wiążący charakter stanowiska wierzyciela w kwestii zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku. W skardze wniesionej do tutejszego Sądu strona zarzuciła skarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. obrazę art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 78 § 1 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o zwrócenie się do wierzyciela o udzielenie wyjaśnień w zakresie wypełnienia przez ubezpieczającego obowiązku wynikającego z art. 28 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych - przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygniecie. Skarżący podkreślił, że organ egzekucyjny zobowiązany jest do uzyskania wypowiedzi wierzyciela, który musi być powiadomiony o złożeniu zarzutów przez zobowiązanego. W niniejszej sprawie wierzyciel tj. [...]nie odnosi się do zarzutów złożonych przez zobowiązanego, w zakresie w jakim podniósł on, iż zakład ubezpieczeń z którym zawarta była polisa dotycząca samochodu o numerze rejestracyjnym [...] nie odnowił polisy, do czego był zobowiązany na podstawie art. 28 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Stąd też, zdaniem skarżącego, w tym zakresie należy mówić o nieistnieniu i bezzasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym w przedmiotowej sprawie, do uchybienia doszło bowiem bez winy strony. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W dniu 30 grudnia 2016 r. wpłynęła ponadto do Sądu odpowiedź na skargę uczestnika postępowania – [...] w W., w której zawarto wniosek o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie. Wniosek o odrzucenie skargi uczestnik postępowania uzasadniał tym, że niniejsza sprawa, w świetle art. 3 p.p.s.a., nie podlega kognicji sądów administracyjnych. [...] nie jest bowiem organem administracji publicznej lub samorządowej, zaś ustalenia spełnienia lub niespełnienia obowiązku ubezpieczenia OC – którego do zagadnienia w istocie dotyczy spór w tej sprawie, można dochodzić przed sądem powszechnym (art. 10 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). W uzasadnieniu wniosku o oddalenie skargi [...] powołał się na argumentację zawartą w postanowieniach wierzyciela, wydanych w trybie art. 34 §1 u.p.e.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W myśl z kolei art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku uczestnika postępowania o odrzucenie skargi, Sąd uznał ten wniosek za bezpodstawny. Przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym w niniejszej sprawie jest ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W., wydane w postępowaniu egzekucyjnym, zmierzającym do przymusowej realizacji obowiązku uiszczenia przez skarżącego opłaty za niezawarcie obowiązkowej umowy ubezpieczenia. Obowiązek uiszczenia opłaty na rzecz [...] został nałożony w art. 88 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych m.in. na posiadacza pojazdu mechanicznego, który nie spełnił obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego, zgodnie z warunkami tego ubezpieczenia określonymi w ustawie. Stosowanie do art. 91 ust. 1 tej ustawy, do egzekucji opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia, o którym mowa w art. 4 pkt 1 i 2, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z tym że tytuł wykonawczy wystawia [...]. Organem egzekucyjnym jest w takim przypadku naczelnik właściwego urzędu skarbowego. Zgodnie natomiast z powołanym art. 3 §2 pkt 3 p.p.s.a., kognicja sądu administracyjnego obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Do takich zaś zalicza się właśnie zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Wskazać w tym miejscu należy, że w związku ze zmianą brzmienia art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. od 15 sierpnia 2015 r., postanowienia wydane przez wierzyciela w powyższym trybie nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Konsekwencją powyższego jest jednak uprawnienie do kontroli tego rodzaju aktu przez sąd administracyjny w ramach postępowania zainicjowanego skargą na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Podkreślić tym niemniej trzeba, że kontrola sądowoadministracyjna ogranicza się w tym wypadku do badania prawidłowości stanowiska wierzyciela co do istnienia podstawy obowiązku uiszczenia opłaty na podstawie art. 88 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, nie obejmuje natomiast prawidłowości stanowiska wierzyciela co do tego, czy na podmiocie faktycznie ciążył obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia. Uczestnik postępowania słusznie bowiem wskazuje, że sama kwestia ustalenia spełnienia lub nieistnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia – którego konsekwencją może być nałożenie na podmiot opłaty, o jakiej mowa art. 88 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych - nie należy do zakresu prawa administracyjnego i właściwym do rozstrzygnięcia sporu w tym zakresie jest sąd powszechny. Wynika to wprost z art. 10 ust. 2 tej ustawy ("Ustalenia spełnienia lub nieistnienia obowiązku ubezpieczenia można dochodzić przed sądem powszechnym"). Stanowisko organu w tym zakresie może być zatem kwestionowane w postępowaniu przed sądem powszechnym, o czym, co należy podkreślić, strona została pouczona w postanowieniu [...] z dnia[...]r., w którym poinformowano ją również, że w razie wszczęcia takiego postępowania, wierzyciel wystąpi do organu egzekucyjnego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę uczestnik postępowania kwestionuje dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej podkreślając, że nie jest organem administracji publicznej czy samorządowej. Powyższa okoliczność nie determinuje jednak charakteru stosunku prawnego, jaki nawiązuje się pomiędzy zobowiązanym do zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC a [...] w wyniku wykonywania przez [...] uprawnień kontrolnych, o jakich mowa art. 86-90 w związku z 84 ust. 2 pkt 2 lit. a) ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych [...] jest instytucją wykonującą zadania określone w tej ustawie. W myśl ust. 2 tego przepisu [...] jest właściwy w zakresie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych w związku z kontrolą spełnienia obowiązku zawierania umów obowiązkowych ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej, o których mowa w art. 4 pkt 1 i 2 ustawy. Zdaniem orzekającego Sądu, przewidziana w art. 88 tej ustawy opłata z tytułu niedopełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia ma charakter administracyjnoprawny, zaś stosunek między osobą zobowiązaną do wniesienia tej opłaty a [...] nie ma charakteru cywilnoprawnego. Publicznoprawny charakter tego stosunku powoduje istnienie podporządkowania osoby zobowiązanej [...] (wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 kwietnia 2000 r., K 23/99, OTK nr 3, poz. 89 i z dnia 23 kwietnia 2002 r., K 2/01, OTK nr 3, poz. 27). Tak więc, w świetle przywołanych regulacji, chociaż [...]. nie jest organem administracji publicznej sensu stricto, to wykonuje zadania z zakresu tej administracji określone w ww. ustawie, a dotyczące m.in. ustalania i egzekwowania opłat za niedopełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia (vide wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt I SA/Kr 277/07). Warto zwrócić uwagę, że właśnie administracyjnoprawny charakter tej opłaty był przyczyną uznania przez Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 18 kwietnia 2000 r. przepisu art. 52 ust. 2 nieobowiązującej już ustawy o działalności ubezpieczeniowej (w związku z art. 90e ust. 2 pkt 1 tej ustawy) za zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 78 Konstytucji. Stosownie do art. 52 ust. 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej [...] miał prawo wystawiania tytułu wykonawczego w rozumieniu przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie opłaty, o której mowa w art. 90e ust. 1, zaś stosownie do art. 90e ust. 2 pkt 1 tej ustawy - należności z tytułu omawianej opłaty podlegają egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Obecnie w ustawie o [...] problematykę tą reguluje przywołany już art. 91 ust. 1, który stanowi, że "do egzekucji opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia, o którym mowa w art. 4 pkt 1 i 2, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z tym że tytuł wykonawczy wystawia [...]. Tym samym także (poprzedzające zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego) postanowienie wierzyciela jest elementem postępowania egzekucyjnego, a jego wydanie musi być oceniane w kontekście spełnienia przesłanki z art. 34 § 4 u.p.e.a. W tym bowiem zakresie działalność [...] mieści się w zakresie pojęcia działalności administracji publicznej, a którym mowa w art. 3 p.p.s.a (wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2016, V SA/Wa 3084/15 ). W świetle powyższego nie było zatem podstaw do odrzucenia skargi. Przechodząc do merytorycznej oceny skargi Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. Postępowanie egzekucyjne w administracji (Dz.U. z 2016r. poz.599 z późn. zm.) dalej u.p.e.a. Zgodnie z treścią art.33 § 1 ww. ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. W myśl art.34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku, o którym mowa w art. 33 § 2, stanowiska wierzyciela nie wymaga się. Zgodnie z treścią art.34 § 2 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie. W myśl art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. W świetle powyższych regulacji, pozyskanie przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela w kwestii podniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. zarzutów, jest koniecznym wymogiem w postępowaniu egzekucyjnym. W przypadku oparcia zarzutów na przesłankach określonych w art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a., wypowiedź wierzyciela jest przy tym wiążąca dla organu egzekucyjnego, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia samodzielnie postępowania wyjaśniającego co do istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu, a w konsekwencji nie może zakwestionować stanowiska wierzyciela w tym zakresie. Zadaniem organu egzekucyjnego jest wyłącznie stosowanie przymusu egzekucyjnego w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku ustalonego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Uwzględniając przy tym zatem wynikającą z art. 10 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych właściwość sądu powszechnego w zakresie orzekania co do istnienia lub nieistnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie poddał kontroli postanowienie wierzyciela pod kątem prawidłowego wskazania podstaw nałożenia na skarżącego opłaty, o jakiej mowa w art. 88 ww. ustawy. W treści tego postanowienia uczestnik postępowania wyjaśnił natomiast, że powodem nałożenia na skarżącego opłaty w wysokości [...] zł było stwierdzenie braku obowiązkowego ubezpieczenia pojazdu należącego do skarżącego w okresie od [...]do [...] r. – co wypełnia ustawowe przesłanki nałożenia tej opłaty. W świetle powołanej ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, do opłaty nałożonej w trybie art. 91 stosuje się egzekucję jeżeli: 1) należność z tytułu opłaty wynika z wezwania do zapłaty, o którym mowa w art. 90 ust. 1, w stosunku do którego zobowiązany nie wystąpił z powództwem do sądu powszechnego, zgodnie z art. 10 ust. 2, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania do zapłaty, albo 2) sąd ustalił prawomocnym orzeczeniem istnienie obowiązku ubezpieczenia" (ust. 2 tego artykułu). "Od postanowień wydanych przez Zarząd Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w toku postępowania egzekucyjnego w administracji służy odwołanie do Rady Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego" (ust. 3). Podkreślenia wymaga, że przepisy ustawy o [...] nie przewidują żadnego postępowania jurysdykcyjnego, w którym byłaby wydawana decyzja lub postanowienie konkretyzujące obowiązek z tytułu opłaty przewidzianej w art. 88 wspomnianej ustawy. Należy jednak zauważyć, że wystawienie tytułu wykonawczego przez [...] jest poprzedzone wezwaniem osoby, która nie dopełniła obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia do uiszczenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania, opłaty, o której mowa w art. 88 ust. 1, albo do przedstawienia dokumentów potwierdzających w roku kontroli zawarcie umowy ubezpieczenia obowiązkowego, zgodnie z warunkami tego ubezpieczenia określonymi w ustawie (art. 90 ust. 1). W rozpoznawanej sprawie do skarżącego zostało skierowane przez [...] pismo z dnia [...] r. , w którym wezwano go do przedłożenia dokumentów potwierdzających spełnienie w roku kontroli obowiązku zawarcia umowy OC posiadaczy pojazdów mechanicznych zgodnie z warunkami ustawy lub dokumentów potwierdzających brak obowiązku zawarcia umowy tego ubezpieczenia albo, w przypadku niespełnienia obowiązku ubezpieczenia, o uiszczenie opłaty określonej w art. 88 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. W wezwaniu pouczono skarżącego o możliwości kwestionowania istnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC w drodze powództwa do sądu powszechnego. Powyższe wezwanie dowodzi zatem, że [...] dopełnił wymogu, o którym mowa w art. 91 ust.1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, warunkującego wszczęcie egzekucji administracyjnej. Wobec tego należy uznać, że organ egzekucyjny winien był prowadzić egzekucję administracyjną na podstawie wymienionego tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...], obejmującego opłatę za niedopełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia. Będąc natomiast związanym stanowiskiem wierzyciela w zakresie podniesionego zarzutu nieistnienia dochodzonego obowiązku uiszczenia opłaty, organ egzekucyjny zasadnie nie uznał zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, wobec czego zaskarżone postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej nie narusza prawa. Z tego względu na podstawie art. 150 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło