III SA/Wr 121/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-llków Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 września 2009 r. sprawy ze skargi J G na decyzję Wojewody D z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu czasowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] W K kwotę 292,80 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych w tym 22% VAT od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym. Zaskarżoną decyzją Wojewoda D, po rozpatrzeniu odwołania J G – przywołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 15 ust. 2 ustawy dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.e.l.d.o.") – utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W z dnia [...] r., nr [...] orzekającą o wymeldowania J G z miejsca pobytu czasowego w lokalu położonym we Wrocławiu przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda D przypomniał, że postępowanie w sprawie wymeldowania J G zostało wszczęte na wniosek na wniosek J G ([...] skarżącego), reprezentowanego przez pełnomocnika P D. Z zeznań złożonych w dniu [...] r. przez J G wynika, że jego [...] nie mieszka w miejscu zameldowania na pobyt czasowy, tylko koncentruje swoje sprawy życiowe w lokalu przy ul. [...] we W, gdzie jest zameldowany na pobyt stały. Zeznająca w dniu [...] r. R D ([...]) oświadczyła do protokołu, że jej [...] nie mieszka w spornej nieruchomości. Świadek stwierdziła, że odwołujący został zameldowany na pobyt czasowy, ponieważ miał opiekować się [...]. K P W O pismem z dnia [...] r., nr [...], poinformował organ prowadzący postępowanie, że z relacji sąsiadów wynika, że J G mieszka w lokalu przy ul. [...] we W. K P W R pismem z dnia [...] r., nr [...], poinformował organ prowadzący postępowanie, iż w lokalu przy ul. [...] we W nikt nie mieszka. Ponadto sąsiedzi stwierdzili, że J G nigdy nie mieszkał pod wskazanym adresem. Z zeznań złożonych w dniu [...] r. przez J G wynika, że R D wspólnie z [...] uniemożliwiają mu zamieszkiwanie w miejscu zameldowania na pobyt czasowy. Strona stwierdziła, że obecnie przebywa w lokalu przy ul. [...] we W, gdzie zameldowany jest na pobyt stały. Uznając za wystarczający zgromadzony dotychczas materiał dowodowy w niniejszej sprawie organ I instancji decyzją z dnia [...] r., nr [...], orzekł o wymeldowaniu J G z miejsca pobytu czasowego w lokalu przy ul. [...] we W. Od powyższej decyzji J G wniósł odwołanie do Wojewody D, w którym kwestionuje jej zasadność. Organ II instancji podtrzymując decyzję organu I instancji podkreślił, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje, na wniosek strony lub z urzędu, decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ odwoławczy uznał, że bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt niezamieszkiwania J G w miejscu zameldowania na pobytu czasowy w lokalu przy ul. [...] we W gdyż w tej kwestii zgodne ze sobą są zeznania świadków oraz stron. Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu utrudniania zamieszkiwania w spornym lokalu zauważyć należy, że sądy administracyjne konsekwentnie utrzymują pogląd, iż dla wykazania niedobrowolnego charakteru opuszczenia miejsca pobytu wymagane jest podjęcie przewidzianych prawem środków, skutkujących uzyskaniem rozstrzygnięcia organu państwa m.in. wyroku przywracającego posiadanie lokalu lub orzeczenia potwierdzającego fakt zmuszania do jego opuszczenia. Wobec braku podjęcia przez odwołującego skutecznych działań w celu przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu, opuszczenie przez stronę miejsca czasowego zameldowania należy uznać za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu. Zdaniem organu strona odwołująca nie wykazała w trakcie toczącego się postępowania przed organem I instancji jakoby opuszczenie przez nią dotychczasowego miejsca pobytu czasowego miało charakter niedobrowolny. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 250/2001, zameldowanie jest jedynie czynnością rejestracyjną, mającą na celu zebranie informacji o tym, kto i gdzie zamieszkuje. Nie jest natomiast w żadnej mierze czynnikiem rodzącym uprawnienia do lokalu. Jest wręcz odwrotnie, gdyż zameldowanie jest wyłącznie skutkiem zamieszkiwania w lokalu. Ponadto nadmienić należy, że zgodnie z art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Utrzymanie w ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu osoby, pomimo stwierdzonego faktu opuszczenia przez nią miejsca zameldowania oznaczałoby tolerowanie fikcji meldunkowej, niedopuszczalnej przepisami prawa. W skardze na ostateczną decyzję Wojewody D J G podkreślił, że nie zgadza się z orzeczeniami wydanymi w toku postępowania administracyjnego. Skarżący podniósł przede wszystkim, że nie ma możliwości przebywania pod adresem zameldowania na pobyt czasowy, gdzie w dalszym ciągu prowadzony jest przez niego remont. Zdaniem skarżącego, nie jest prawdą, że nigdy nie zamieszkiwał pod tym adresem oraz, że jest czasowo zameldowany we W przy ul. [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§2). Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., powoływanej w dalszych wywodach w skrócie jako "p.p.s.a.") sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Powyższe oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy ( art. 145 p.p.s.a.). W ocenie Sądu wydane w sprawie decyzje nie uchybiają obowiązującemu prawu. Stosownie do treści art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o., który stanowił podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia tej sprawie - organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Na tle brzmienia cytowanej normy prawnej należy jednocześnie nadmienić, iż źródłem powinności organu administracji dokonania czynności wymeldowania jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu. Nie ma przy tym znaczenia to czy strona posiadała, czy też nadal posiada uprawnienie do przebywania w tym miejscu (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 października 2004r., V SA 3089/03, LEX nr 16072; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2003r., V SA 1398/02, LEX nr 159189). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, zgodnie z którym przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. jest spełniona w wypadku, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Należy przy tym podkreślić, iż tak rozumianym opuszczeniem lokalu jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Przedstawiony w ten sposób zamiar, rozumiany jako przejaw woli osoby opuszczającej lokal, powinien być jednakże oceniany na podstawie obiektywnych okoliczności, a nie treści ujętych w oświadczeniach zainteresowanej osoby (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007r., II OSK 133/06). Biorąc pod uwagę powyższe, rozpoznanie sprawy wymeldowania skarżącego wymagało ustalenia przez organy administracyjne obu instancji, czy opuścił on miejsce dotychczasowego pobytu przy ulicy [...] we W i czy opuszczenie to miało w rozumieniu przepisu art. 15 ust 2 u.e.l.d.o., charakter trwały i dobrowolny. Wskazać należy, iż ustalenia powyższe winny były zostać poczynione zgodnie z przepisami prawa procesowego, w tym przede wszystkim zgodnie z wynikającą z art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego, zasadą prawdy obiektywnej, w świetle której organ orzekający winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy. W tym też celu, zgodnie z wymogami określonymi w treści art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W myśl art. 107 § 1 i 3 k.p.a., decyzja organu powinna zawierać powołanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Odnosząc wskazane reguły procesowe do rozpatrywanej sprawy Sąd przyjął, że organy meldunkowe wyczerpująco zebrały materiał dowodowy, który następnie oceniony został w granicach prawem przewidzianej swobody, co w efekcie doprowadziło do prawidłowych ustaleń stanu faktycznego przedstawionego w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji ostatecznej. Opierając się na prawidłowo dokonanych ustaleniach uznać należało spełnienie wymaganej prawem przesłanki do wymeldowania skarżącego z miejsca tymczasowego zameldowania - w postaci niewątpliwego ustania pobytu skarżącego w spornym lokalu. Sam fakt opuszczenia lokalu nie był zresztą przez skarżącego kwestionowany: co więcej J G podkreślał, że w mieszkaniu nie przebywa, a na pobyt stały zameldowany jest w lokalu przy ul. [...] we W (protokół z przesłuchania z dnia [...] r.). W ocenie Sądu, organy właściwie uznały, że skarżący opuścił miejsce tymczasowego pobytu w sposób trwały i dobrowolny, w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. W prowadzonym postępowaniu nie zostało potwierdzone, by opuszczenie mieszkania przez skarżącego spowodowane było bezprawnym działaniem innych osób, natomiast ponad wszelką wątpliwość ustalono, iż J G opuścił miejsce tymczasowego pobytu. W trakcie postępowania administracyjnego przesłuchano świadków wskazanych przez strony – w osobie J G ([...] skarżącego), R D ([...] skarżącego), które potwierdziły opuszczenie lokalu przez skarżącego oraz fakt jej zamieszkiwania w mieszkaniu przy ulicy [...] we W. Fakt zamieszkiwania w mieszkaniu we W przy ulicy [...], znalazł potwierdzenie w informacji przesłanej przez K P W-O w piśmie z dnia [...] r. Pismem z dnia [...] r., również K P W R potwierdził fakt nie zamieszkiwania przez skarżącego, w lokalu przy ul. [...], czego zresztą sam skarżący nie kwestionuje. Biorąc powyższe pod uwagę, kwestią wymagającą wyjaśnienia w postępowaniu pozostał jedynie charakter opuszczenia miejsca zameldowania i wola skarżącej w tym względzie. W ocenie Sądu bezsporny jest fakt, iż poprzez podjęte działania skarżący nie przeniósł dotychczasowe centrum życiowe do lokalu przy ulicy [...]. Twierdzenia skarżącego mające wskazać na bezprawne utrudnianie powrotu do tego miejsca nie znajdują potwierdzenia w prawidłowo zebranym i ocenionym przez organy materiale dowodowym. Brak było podjęcia przez odwołującego skutecznych działań w celu przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu, co należy uznać za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu Zdaniem Sądu organy meldunkowe dokonując ustaleń odnoszących się do charakteru opuszczenia przez skarżącego miejsca zameldowania i woli skarżącego w tym zakresie nie uchybiły wymaganiom procedury dowodowej omówionym w uzasadnieniu tego wyroku. Organy administracji zapewniły stronom aktywny udział w postępowaniu, uwzględniając jednocześnie wszystkie wnioski dowodowe skarżącej. Z podanych wyżej względów - skoro podniesione zarzuty są niezasadne a zaskarżona decyzja nie uchybia prawu - skarga podlegała oddaleniu. Sąd działając zatem na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.