III SA/Wr 124/25
WyrokWSA we Wrocławiu2025-08-07
Skład orzekający: Anetta Chołuj, Katarzyna Borońska, Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa udzielenia dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, oparta wyłącznie na wpisie w rejestrze REGON dotyczącym przeważającego kodu PKD, jest zgodna z prawem, jeśli przedsiębiorca może wykazać spełnienie warunku na podstawie innych dowodów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżony akt, uznając, że organ nie zastosował się do wskazań poprzedniego wyroku sądu, który podkreślił, iż wpis w rejestrze REGON nie może być jedynym dowodem weryfikacji przeważającej działalności gospodarczej. Organ powinien umożliwić przedsiębiorcy wykazanie spełnienia warunku na podstawie innych dowodów, a nie opierać się wyłącznie na formalnym wpisie, który może być wzruszalny i prowadzić do naruszenia zasady równości wobec prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy udzielenia przez Prezydenta Wrocławia dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej dla mikroprzedsiębiorcy. Odmowa oparta była na rozbieżności między wskazanym przez wnioskodawcę przeważającym kodem PKD a kodem widniejącym w rejestrze REGON. Po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez WSA i oddaleniu skargi kasacyjnej przez NSA, organ ponownie rozpoznał sprawę, opierając się na stanowisku Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, które dopuszczało przyznanie dotacji jedynie w przypadku udowodnienia pomyłki technicznej przy wpisie kodu PKD. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym niewykonanie wskazań poprzedniego wyroku sądu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony akt i zasądzono od Prezydenta Wrocławia na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj, Asesor WSA Katarzyna Borońska, Anna Kuczyńska-Szczytkowska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 7 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. w Z. na akt Prezydenta Wrocławia z dnia 3 lutego 2025 r. nr AP.532.1528.6.2021/2025.KU w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy i małego przedsiębiorcy I. uchyla zaskarżony akt; II. zasądza od Prezydenta Wrocławia na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi F. Sp. z o.o. we W. (dalej: strona, skarżąca) jest akt Prezydenta Wrocławia (dalej: organ, Prezydent) – pismo z dnia 3 lutego 2025 r. nr [...] odmawiające udzielenia dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy i małego przedsiębiorcy.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca złożyła wniosek z dnia 18 marca 2021 r. nr [...] o udzielenie dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy i małego przedsiębiorcy przyznawanej na podstawie rozporządzenia w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19. We wniosku tym (pkt 4 ust. 6) strona złożyła oświadczenie, że na dzień 30 września 2020 r. prowadziła działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, kodem 93.13.Z, jako rodzaj przeważającej działalności.
Organ aktem z dnia 21 kwietnia 2021 r. nr AP.532.4585.1.2021.MB odmówił udzielenia skarżącej dotacji wskazując, że z zapisów w rejestrze REGON wynika, że jako przeważającą działalność strona posiadała działalność oznaczoną innym kodem, a nie jak wskazano we wniosku - 93.13.Z.
W wyniku wniesionej przez skarżącą skargi, Wojewódzki Sąd Admiracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 30 stycznia 2023 r. (sygn. akt III SA/Wr 368/21) uchylił ww. akt. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że istota sporu w sprawie dotyczy zasadności odmowy udzielenia dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności mikroprzedsiębiorcy i małego przedsiębiorcy z uwagi na niespełnienie wymogów z art. 15zze4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842, ze zm., dalej: ustawa COVID-19, uCOVID). Wniosek strony został rozpoznany negatywnie, ponieważ, jak stwierdził organ, z zapisów w REGON wynika, że na dzień 30 września 2020 r., jako przeważającą działalność strona posiadała działalność oznaczoną innym kodem, a nie jak wskazano we wniosku kodem 93.13.Z. Wbrew zatem wymogom przepisów, na dzień 30 września 2020 r. strona nie posiadała przeważającego PKD, które jest ujęte w uCOVID.
Sąd podkreślił, że dla prawidłowego odczytania kręgu podmiotów uprawnionych do pomocy niezbędne jest odkodowanie pojęcia "przeważającej działalności". W ocenie Sądu, przyjęty przez ustawodawcę jako jedyny sposób weryfikacji – warunku prowadzenia na dzień 30 września 2020 r. jako przeważającej działalności gospodarczej wg podanego PKD – tj. wpis w REGON na dzień 30 września 2020 r., nie przyczynia się do realizacji celu przepisu pomocowego i jest nieproporcjonalny w kontekście skutków, jakie wywołuje i w efekcie prowadzi również do naruszenia zasady równości wobec prawa z art. 32 Konstytucji RP. Sąd podkreślił, że wpis w rejestrze nie ma charakteru pewnego, tj. korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o wsparcie na pewno spełnia wymagane kryterium, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu. Zwłaszcza, że istnieje inna możliwość wykazania spełnienia warunku. Ponadto wpis w rejestrze jest oświadczeniem wiedzy przedsiębiorcy, podobnie, jak oświadczenie składane we wniosku (dodatkowo pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń). Zdaniem Sądu, kwestia wpisu w rejestrze REGON nie powinna być jedynym sposobem na potwierdzenie spełnienia warunku prowadzenia danej działalności, jako przeważającej. Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ winien przyjąć/umożliwić wykazanie spełnienia spornego warunku na podstawie innych dowodów.
Ponownie rozpoznając sprawę, pismem z dnia 14 listopada 2024 r. Prezydent powiadomił skarżącą o uzyskanym stanowisku Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, zgodnie z którym "jedynym wyjątkiem uzyskania dotacji przy posiadaniu przeważającego kodu PKD, który nie uprawnia do uzyskania dotacji jest sytuacja pomyłki technicznej przy wpisie przeważającego kodu PKD w rejestrze, powstałej z winy urzędnika lub systemu informatycznego. Jeżeli przedsiębiorca może udowodnić (przedstawić odpowiednie dokumenty), że urzędnik/system informatyczny bez wiedzy przedsiębiorcy nadał kod niewłaściwy, istnieje możliwość przyznania przedsiębiorcy dotacji. Jeśli do takiej sytuacji doszło, Departament Rynku Pracy proponuje, żeby przedsiębiorca skontaktował się bezpośrednio z gminą, która dokonywała wpisu do CEIDG w celu uzyskania potwierdzenia, że doszło do pomyłki technicznej w powyższym zakresie lub że zmiana kodu przeważającego PKD w CEIDG nastąpiła nie na wniosek przedsiębiorcy (lub analogicznie w przypadku spółki F.1 sp. z o.o. w Krajowym Rejestrze Sądowym). Po uzyskaniu powyższego potwierdzenia przedsiębiorca powinien złożyć w urzędzie pracy odpowiednie dokumenty w celu ponownego rozpatrzenia wniosku o udzielenie dotacji." W piśmie tym organ poinformował skarżącą, że Urząd ponownie rozpatrzy złożone przez spółkę wnioski o udzielenie ze środków Funduszu Pracy dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy i małego przedsiębiorcy, zgodnie art. 15 zze4 ust. 1 uCOVID, po dostarczeniu dokumentacji potwierdzającej fakt zgłoszenia zmiany przeważającego kodu PKD do odpowiednich organów rejestrowych przed dniem złożenia wniosku na udzielenie dotacji do Powiatowego Urzędu Pracy we Wrocławiu. Organ zwrócił się o dostarczenie ww. dokumentów w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego pisma. Poinformował, że w przypadku ich niedostarczenia w terminie, Urząd rozpatrzy złożone wnioski w oparciu o posiadaną dokumentację.
Zaskarżonym obecnie aktem z dnia 3 lutego 2025 r. (nr [...]) Prezydent odmówił stronie udzielenia dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy i małego przedsiębiorcy. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu wniosku zobowiązany był uwzględnić wyrażone w uzasadnieniu stanowisko Sądu oraz winien umożliwić wykonanie spełnienia spornego warunku na podstawie innych dowodów, co też uczynił wysyłając pismo z dnia 14 listopada 2024 r. Organ podkreślił, że zgodnie z wyjaśnieniami z Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej bez potwierdzenia zaistniałej pomyłki technicznej we wpisie zmiany przeważającego kodu PKD, Urząd nie może podejmować decyzji na podstawie przypuszczeń czy podejrzeń. Z uwagi na brak przedłożenia dokumentacji potwierdzającej pomyłkę techniczną w kodzie PKD dokonaną w Krajowym Rejestrze Sądowym, organ rozpatrzył wniosek negatywnie, podkreślając, że nie może udzielić wsparcia na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy i małego przedsiębiorcy, zgodnie art. 15 zze4 ust. 1 uCOVID.
W skardze skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 40 ust. 1 i 2 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej w zw. z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), poprzez niezastosowanie w/w przepisów skutkujące odmową udzielenia skarżącej wnioskowanej dotacji jedynie z uwagi na to, że w danych zawartych w Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego dotyczących skarżącej brak było na dzień 30 listopada 2020 r. oznaczenia jako przeważającej działalności gospodarczej kodu PKD wskazanego w ustawie z dnia 2 marca 2020 r., tymczasem z powyższych przepisów wynika, że PKD jest wskaźnikiem jedynie o charakterze statystycznym i nie powinno mieć jakiegokolwiek znaczenia dla określania przedmiotu działalności gospodarczej konkretnego przedsiębiorcy w sprawach nie mających charakteru statystycznego, w szczególności takich, w których od przedmiotu działalności zależy przyznanie uprawnienia o charakterze administracyjnoprawnym lub cywilnoprawnym, natomiast dominująca działalność realnie wykonywana przez skarżącą pozwala na zakwalifikowanie tejże działalności jako Działalność obiektów służących poprawie kondycji fizycznej (93.13.Z.),
- art. 32 Konstytucji RP, poprzez brak zapewnienia równego dostępu do pomocy państwa dla podmiotów znajdujących się w takiej samej sytuacji, co doprowadziło do naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa,
- art. 15 zze4 ust. 4 uCOVID w zw. z § 7 i n. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2022 r., poz. 1291 ze zm., dalej: rozporządzenie) przez odmowę ustalenia prawa do dotacji pomimo spełnienia przez skarżącą wszystkich przewidzianych w niniejszych przepisach warunków,
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na rozpoznaniu sprawy dotacji, o którą wnioskowała skarżąca po uchyleniu przez WSA we Wrocławiu pierwotnego rozstrzygnięcia organu z całkowitym pominięciem oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w treści uzasadnienia wyroku z dnia 30 stycznia 2024 r. wydanego w sprawie o sygn. akt. III SA/Wr 368/21, na skutek czego skarżącej bezpodstawnie odmówiono przyznania wnioskowanej dotacji,
- art. 7 i 77 § 1 kpa w zw. z art. 2 Konstytucji RP statuującym zasadę demokratycznego państwa prawnego, w tym stanowiącą jej istotny komponent zasadę ochrony zaufania obywateli do organów państwa i stanowionego oraz stosowanego przez nie prawa, wraz ze stanowiącą jej emanację zasadą prawa obywatela do dobrej administracji - w świetle której to zasady, każde działanie w formach władczych organu administracji publicznej, a nie tylko podejmowane w ramach sformalizowanego postępowania administracyjnego unormowanego w Kodeksie Postępowania Administracyjnego, powinno zostać poprzedzone wszechstronnym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy - poprzez brak podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, w szczególności poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia rzeczywistego dominującego przedmiotu działalności gospodarczej odwołującej, co skutkowało przedwczesną odmową przyznania wnioskowanej dotacji.
Mając powyższe na względzie skarżąca wniosła o: 1) uchylenie w oparciu o art. 146 § 1 p.p.s.a. zaskarżonego aktu w całości, 2) uznanie przez Sąd na podstawie art. 146 § 2 p.p.s.a., iż skarżącej przysługuje prawo do wnioskowanej dotacji, 3) zasądzenie na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, 4) skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę organ w pierwszej kolejności wniósł o jej odrzucenie wskazując, że odmowa udzielenia dofinansowania, która jest przedmiotem zaskarżenia, nie stanowi czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1) p.p.s.a, ponieważ nie jest to decyzja administracyjna, nie stanowi też czynności z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a, bowiem czynność ta powinna mieć publicznoprawny charakter, a zaskarżona odmowa ma charakter cywilnoprawny. Organ wniósł ponadto o przeprowadzenie dowodu z: 1) pisma z dnia 3 lutego 2025 r., sygn. [...], na okoliczność wezwania strony postępowania do przedłożenia dokumentów poświadczających fakt zgłoszenia zmiany przeważającego kodu PKD do odpowiednich organów rejestrowych oraz na okoliczności wykonania orzeczenia WSA we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2023 r. sygn. III SA/Wr 344/21, 2) pisma z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. [...],[...] na okoliczność wezwania strony postępowania do przedłożenia dokumentów poświadczających fakt zgłoszenia zmiany przeważającego kodu PKD do odpowiednich organów rejestrowych oraz na okoliczności wykonania orzeczenia WSA we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2023 r. sygn. III SA/Wr 344/21.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących niewykonania orzeczenia WSA organ podkreślił, że spółka w zarzutach skargi powołała błędnie wyrok WSA z dnia 30 stycznia 2023 r., III SA/Wr 368/21, ponieważ niniejszy wyrok odnosi się do pisma z dnia 3 lutego 2025 o sygn. [...]. Natomiast do przywołanej sprawy odnosi się wyrok WSA z dnia 30 stycznia 2023 r., III SA/Wr 344/21. Końcowo organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.
Sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 30 stycznia 2023 r. (sygn. akt III SA/Wr 368/21) uchylił akt z dnia 21 kwietnia 2021 r., nr AP.532.4585.1.2021.MB. NSA wyrokiem z 28 maja 2024 r. (sygn. akt I GSK 528/23) oddalił skargę kasacyjną od tego orzeczenia. Organ w odpowiedzi na skargę podał co prawda, że skarżąca w zarzutach skargi powołała błędnie wyrok WSA z dnia 30 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 368/21, ponieważ do przywołanej sprawy odnosi się wyrok WSA z dnia 30 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 344/21, podnieść jednak trzeba, że w piśmie z dnia 31 marca 2025 r., wskazując sygn. akt [...] organ wniósł o dołączenie do niniejszej sprawy akt o sygn. III SA/Wr 368/21, w której – jak zauważył – znajduje się dokumentacja podstawowa sprawy. Na wezwanie z 24 kwietnia 2025 r. do przesłania akt administracyjnych sprawy, organ przesłał akta sprawy, w której został wydany wyrok z 30 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 368/21.
Podkreślenia wymaga, iż Sąd w niniejszej sprawie działa w zakresie związania, o którym mowa w art. 153 p.p.s.a. Stosownie do przywołanej regulacji ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z kolei zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 i art. 170 p.p.s.a., oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie (zob.m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 września 2022 r. sygn. akt III FSK 920/21, z dnia 25 sierpnia 2022 r. sygn. akt III FSK 1540/21). Zdaniem obecnego składu Sądu, organ nie uczynił zadość opisanym wyżej zasadom, a wskazania poprzednio wydanego w sprawie wyroku nie zostały zrealizowane.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku organu o odrzucenie skargi, wskazać należy, że kwestia możliwości zaskarżenia aktu odmawiającego udzielenia dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy i małego przedsiębiorcy, wydanego w trybie art. 15zze4 ust. 1 uCOVID została już przesądzona w prawomocnym wyroku WSA we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 368/21. W wyroku tym Sąd stwierdził, że odmowa udzielenia dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy i małego przedsiębiorcy podlega sądowej kontroli, ponieważ - wbrew stanowisku organu - mieści się w katalogu form poddanych tej kontroli (art. 3 § 2 p.p.s.a.) – jest innym niż decyzja lub postanowienie aktem w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 15zze4 ust. 1 uCOVID w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom COVID-19 starosta może, na podstawie umowy, udzielić ze środków Funduszu Pracy dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy i małemu przedsiębiorcy na zasadach wskazanych w ww. przepisie. A zgodnie z art. 31qa ust. 4 uCOVID zadania, o których mowa w art. 15zze4 i art. 15zze4a, oraz koszty ich obsługi są finansowane w latach 2020 i 2021 ze środków Funduszu Pracy zasilonego środkami Funduszu Przeciwdziałania COVID-19, po dokonaniu odpowiednich zmian w planie finansowym Funduszu Pracy.
Z powyższych przepisów wynika, że w sprawie nie mamy do czynienia z klasyczną umową cywilnoprawną. Umowa ta została uregulowana (ma podstawę prawną) w art. 15zze4 ustawy, który to przepis znajduje się w obszarze prawa administracyjnego. Reguluje bowiem stosunki pomiędzy państwem a jednostką. Zawieranie tej umowy wiąże się z realizacją określonych zadań starosty jako organu administracyjnego. Wynika to wprost z treści art. 31qa ust. 4 ustawy. Działanie starosty na podstawie art. 15zze4 ust. 1 uCOVID jest zatem działaniem z zakresu administracji publicznej, tyle tylko, że z wykorzystaniem pewnych konstrukcji cywilnoprawnych.
Aby uznać, że organ administracyjny rozstrzyga lub podejmuje czynność dotyczącą uprawnień lub obowiązków z zakresu administracji publicznej, należy wskazać przepis lub przepisy, z których wynika, że upoważniają one dany organ do decydowania o tym, że z jednym podmiotem umowa zostanie zawarta, a z innym - nie. Przytoczone przepisy nie zawierają takiego uregulowania, które wskazywałoby wprost, że starosta może o tym rozstrzygać. W przepisie art. 15zze4 ust. 1 uCOVID użyto jednak zwrotu "starosta może udzielić". Oznacza to, że gdy organ ten zamierza "udzielić" dotacji, musi zawrzeć umowę, ale najpierw musi podjąć rozstrzygnięcie, że to uczyni. Ustawodawca przemilczał, w jakiej formie ma nastąpić odmowa przyznania dotacji. Nie jest to decyzja administracyjna. Z uwagi na to, że mamy tu do czynienia z dysponowaniem przez starostę środkami z funduszu pracy, nie mamy tu typowej relacji cywilnoprawnej, ale administracyjnoprawną konstrukcję związaną z podejmowaniem aktu w oparciu o ustawowe upoważnienie do dysponowania środkami funduszu. Dopiero w dalszej kolejności, jeżeli starosta dojdzie do wniosku (podejmie rozstrzygnięcie), że chce przekazać pewne środki beneficjentowi zawiera umowę. W tym działaniu (rozstrzygnięciu), poprzedzającym zawarcie umowy, należy również dopatrywać się władczości administracyjnoprawnej, a rozstrzyganie o tym, że dany podmiot nie spełnia przesłanek, aby zawrzeć z nim umowę, na podstawie której otrzyma wsparcie, należy uznać za akt, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Stwierdzenie przez starostę, że w konkretnym przypadku nie zawrze umowy na podstawie art. 15zze4 uCOVID stanowi rozstrzygnięcie z zakresu administracji publicznej, które ponadto odnosi się do sytuacji prawnej podmiotu wnioskującego o zawarcie takiej umowy. Skoro "starosta może na podstawie umowy" udzielić dotacji, to organ ten ocenia warunki przyznania dofinansowania i sam kreuje relację prawną a nie jedynie urzeczywistnia obowiązek wynikający już z przepisów prawa przez jego konkretyzację, co odpowiadałoby formule czynności materialno-technicznej. Podzielając to stanowisko należy dojść do wniosku, że mamy tu do czynienia z innym aktem, a nie z czynnością materialno – techniczną. Sądowej kontroli aktu odmowy zawarcia umowy, o którym mowa w art. 15zze4 ust. 1 ustawy COVID nie wyklucza okoliczność, że jest on podejmowany w sferze uznania administracyjnego (por. poglądy wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) m.in. w postanowieniach z dnia 17 listopada 2021 r., sygn. akt I GSK 1414/21 i sygn. akt I GSK 1413/21, z dnia 19 listopada 2021 r., sygn. akt I GSK 1415/21, z dnia 18 czerwca 2021 r., sygn. akt I GSK 474/21, jak również z 7 kwietnia 2021 r. sygn. akt IGSK 211/21, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, CBOSA, dotyczących co prawda przepisów art. 15gga uCOVID oraz art. 15zzb ust. 1 uCOVID, jednakże argumentacja w nich zawarta znajduje zastosowanie również na gruncie niniejszej sprawy, tj. art. 15zze4 uCOVID).
Art. 15zze4 uCOVID zalicza się do pomocy branżowej, tj. skierowanej do danych sektorów/branż odczuwających skutki pandemii koronawirusa, mi.in. poprzez niemożność czy utrudnienie prowadzenia działalności ze względu na wprowadzone przez państwo środki w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się wirusa lub muszących ponieść koszty związane z ograniczeniami sanitarnymi, co spowodowało spadek liczby klientów. W przepisie tym przewidziana została pomoc w postaci dotacji z Funduszu Pracy na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej przez mikroprzedsiębiorców lub małych przedsiębiorców. Zgodnie z tym przepisem w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom COVID-19 starosta może, na podstawie umowy, udzielić ze środków Funduszu Pracy dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy i małemu przedsiębiorcy, o których mowa odpowiednio w art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, którzy na dzień 30 września 2020 r. prowadzili działalność gospodarczą, oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.2l.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.2l.Z, 79.90.A, 82.30.Z, 85.5l.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, i których przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w październiku albo listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego odpowiednio w październiku albo listopadzie 2019 r. Oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności gospodarczej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. (ust. 3).
Z przepisów mających zastosowanie w sprawie (uCOVID i rozporządzenia) wynika zatem, że krąg podmiotów mogących ubiegać się o pomoc to:
- mikroprzedsiębiorcy i mali przedsiębiorcy, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców,
- prowadzący na dzień 30 września 2020 r. działalność gospodarczą oznaczoną PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności - w sprawie - kodem 93.13.Z;
- których przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w październiku albo listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego odpowiednio w październiku albo listopadzie 2019 r.
Ubiegający się o pomoc składa oświadczenie o spełnieniu ww. warunków zaliczenia do kręgu uprawnionych do pomocy pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (art. 15zze4 ust. 5 uCOVID).
W sprawie o sygn. akt III SA/Wr 368/21 WSA wskazał, że wnioskowana przez stronę dotacja jest jedną z form pomocy przewidzianej przez państwo jako wsparcie przedsiębiorstw dotkniętych skutkami pandemii koronawirusa. Pomoc ta stanowi pomoc publiczną zatwierdzoną na podstawie Komunikatu Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (2020/C 91 I/01) (Dz.U.UE C z dnia 20 marca 2020 r.) (oraz kolejnych jego zmian). Dotacja na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej dla mikroprzedsiębiorców i małych przedsiębiorców ze środków Funduszu Pracy jest wsparciem branżowym zatwierdzonym na podstawie Sekcji 3.1. Tymczasowych ram - decyzją Komisji nr programu SA.60376(2020/N) (oraz zmiany wynikające z decyzji KE nr SA.62078 (2021/N), z decyzji KE nr SA.100902(2021/N))
WSA podkreślił, że dla prawidłowego odczytania kręgu podmiotów uprawnionych do pomocy niezbędne jest odkodowanie pojęcia "przeważającej działalności". Klasyfikacja PKD, unormowana jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz.U. z 2007 r. Nr 251 poz. 1885 z późn. zm., dalej jako: "rozporządzenie PKD". Rozporządzenie PKD wydane zostało na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 443 z późn. zm.). Odnosząc się do pojęcia "przeważającej działalności", w załączniku "Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji" (w pkt 7) wyjaśniono, że przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana. Jednocześnie, wśród danych ewidencyjnych podlegających wpisowi jest również numer identyfikacyjny REGON przedsiębiorcy, o ile taki posiada (art. 5 ust. 1 pkt 3). W art. 42 ust. 3 pkt 4 wskazano, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. Z kolei, w ustawie o statystyce publicznej nie ma definicji "przeważającej działalności" gospodarczej, ale w art. 46 tejże ustawy zawarta jest delegacja ustawowa do określenia sposobu i metodologii prowadzenia oraz aktualizacji rejestru podmiotów, wzory wniosków, ankiet i zaświadczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia kompletności oraz aktualizacji danych gromadzonych w tym rejestrze. Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności, określa § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 2009 z późn. zm.), w którym w § 9 ust. 1 przewidziano, że wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy, zaś w § 9 ust. 2 pkt 1, że rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, których celem jest osiągnięcie zysku, zakładów działalności gospodarczej, stowarzyszeń organizacji społecznych, fundacji, związków zawodowych, kościołów - na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. Dodatkowo art. 40 pkt 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 112), stanowi, że w dziale 3 rejestru przedsiębiorców zamieszcza się następujące dane: przedmiot działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) - nie więcej niż dziesięć pozycji, w tym jeden przedmiot przeważającej działalności na poziomie podklasy, z tym że w przypadku oddziałów przedsiębiorców zagranicznych, głównych oddziałów zagranicznych zakładów ubezpieczeń oraz głównych oddziałów zagranicznych zakładów reasekuracji przedmiot działalności i przedmiot przeważającej działalności określa się dla oddziału. Bardziej szczegółowych uregulowań tej kwestii brak.
Sąd doszedł do wniosku, że wprowadzony jako jedyny sposób (dowód) spełnienia spornego warunku (prowadzenia jako przeważającej określonego rodzaju działalności gospodarczej) - wpis w rejestrze REGON na dany dzień - nie znajduje uzasadnienia ani jako pełniący funkcję zabezpieczenia przed dostępem do wsparcia podmiotów nieuprawnionych, ani jako uproszczenie procedur, a takie zdaje się być jego zamierzenie. WSA podkreślił, że wpis w rejestrze nie ma charakteru pewnego, tj. korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o wsparcie na pewno spełnia wymagane kryterium, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu. Zwłaszcza, że istnieje inna możliwość wykazania spełnienia warunku. Ponadto wpis w rejestrze jest oświadczeniem wiedzy przedsiębiorcy, podobnie, jak oświadczenie składane we wniosku (dodatkowo pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń). Wpis w rejestrze jako jedyny sposób oceny spełnienia warunku pomocy de facto powoduje wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które w warstwie merytorycznej kryterium spełniają (tzn. prowadzą na dzień 30 września 2020 r. przeważającą działalność wg podanych PKD), a jedynie nie spełniają warstwy formalnej (uchybiły obwiązkom statystycznym). Tak przyjęty sposób weryfikacji spełnienia warunku jest nieproporcjonalny do skutków, jakie wywołuje. W ocenie Sądu weryfikacja warunku nie powinna w skutkach prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości warunek ubiegania się o pomoc spełniają, co mogą wykazać w inny sposób. Uproszczenie procedur nie może powodować, że wnioskodawcy nie będą mieli jednakowej możliwości skorzystania ze wsparcia. W wyroku w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 368/21 Sąd dodatkowo podkreślił, że przyjęte rozwiązanie, prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa z art. 32 Konstytucji RP, tj. równego dostępu do pomocy podmiotów, które znajdują się w tej samej sytuacji. Oceny w zakresie równego prawa do wsparcia należy dokonać pomiędzy podmiotami, które faktycznie spełniają wymóg prowadzenia na dzień 30 listopada 2020 r. przeważającej działalności gospodarczej wg podanego PKD i ich sytuacji, po zastosowaniu wprowadzonego sposobu weryfikacji ww. wymogu, tj. wpisu w rejestrze. WSA wskazał, że stanowisko zajęte przez organ w sprawie spowodowało, że strona została wykluczona z kręgu podmiotów mogących się ubiegać o pomoc bez uwzględnienia faktycznego prowadzenia danej działalności jako przeważającej na dzień 30 września 2020 r., co może zostać wykazane. Sąd podkreślił, że organ winien przyjąć/umożliwić wykazanie spełnienia spornego warunku na podstawie innych dowodów.
Organ, rozpoznając ponownie niniejszą sprawę, nie zastosował się w ogóle do zaleceń Sądu zawartych w powyższym wyroku. Nie podjął żadnych działań w celu ustalenia, czy skarżąca na dzień 30 września 2020 r. prowadziła działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, kodem 93.13.Z, jako rodzaj przeważającej działalności – zgodnie ze złożonym przez nią oświadczeniem. Organ oparł się na stanowisku Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, zgodnie z którym "jedynym wyjątkiem uzyskania dotacji przy posiadaniu przeważającego kodu PKD, który nie uprawnia do uzyskania dotacji jest sytuacja pomyłki technicznej przy wpisie przeważającego kodu PKD w rejestrze, powstałej z winy urzędnika lub systemu informatycznego. Jeżeli przedsiębiorca może udowodnić (przedstawić odpowiednie dokumenty), że urzędnik/system informatyczny bez wiedzy przedsiębiorcy nadał kod niewłaściwy, istnieje możliwość przyznania przedsiębiorcy dotacji". W konsekwencji organ nie wykonał zaleceń zawartych w wyroku w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 368/21.
Ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje się do zaleceń zawartych w powyższym wyroku i wezwie skarżącą do wykazania spełnienia spornego warunku na podstawie innych dowodów.
Sąd oddalił wnioski dowodowe organu na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Wskazane pisma stanowiły część akt przekazanych Sądowi i Sąd się z nimi zapoznał.
Sąd doszedł do przekonania, że na obecnym etapie przedwczesne byłoby uznanie, że skarżącej przysługuje prawo do wnioskowanej dotacji. Organ winien bowiem przeprowadzić w tej mierze postępowanie wyjaśniające i zebrać odpowiedni materiał dowodowy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, sąd uchylił zaskarżony akt, na podstawie art. 146 § 1 w związku z art. 119 § 2 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło